Fietsroutes in Nederland en het aangrenzende buitenland zijn grotendeels georganiseerd rond knooppuntennetwerken. Het systeem van genummerde paaltjes maakt het mogelijk om zonder gedetailleerde kaart of navigatie een eigen rondje samen te stellen, een route op te slaan en deze later op de fiets te volgen. Binnen dat systeem circuleren ook specifieke routes die door gebruikers worden gedeeld, zoals de route met routecode 19882849 die via Fietsknoop wordt aangeboden. Deze route illustreert hoe een individuele 01-fietsroute eruit kan zien en welke ondersteunende diensten rond knooppuntenroutes bestaan.
Het knooppuntenprincipe in de praktijk
Een knooppuntennetwerk bestaat uit fietspaden die zijn verbonden met genummerde knooppunten. Op elk kruispunt staat een bord met de nummers van de omliggende knooppunten. Door knooppunten achter elkaar te kiezen ontstaat een route. Tussenliggende knooppunten waar de fiets langs rijdt zonder dat ze zijn geselecteerd worden aangeduid als via knooppunt. Dat is zichtbaar in de routeoverzichten met de tekst Via knooppunt [nummer].
Het systeem is praktisch omdat het onafhankelijk is van straatnamen. Knooppunten staan soms op een plek zonder adres. Dat is een bekend aspect van het netwerk en gebruikers worden hierop gewezen bij het plannen.
Knooppuntennetwerken zijn niet beperkt tot Nederland. Ze worden toegepast in Nederland en Vlaanderen, en in Wallonië is het fietsnetwerk bijna compleet. Ook in Duitsland komen overal fietsnetwerken en zelfs in Noord-Frankrijk staan de fietsknooppunten. Naast fietsknooppunten bestaan wandelnetwerken met eigen wandelknooppunten, en er zijn enkele ruiternetwerken en bootnetwerken met knooppunten te vinden.
Route 19882849 als voorbeeld van een gedeelde 01-fietsroute
Binnen Fietsknoop worden routes gedeeld met een routecode. Een concrete route in de referentie is de route met de code 19882849, aangeboden door Nane.
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Routecode | 19882849 |
| Datum publicatie | 02-08-2021 |
| Startadres | 1464 EA Westbeemster |
| Afstand | 43.0 km |
| Route delen | Met iedereen |
| Provincie | |
| Omgeving | |
| Geschikt voor |
De route heeft een afstand van 43.0 km. Er zijn nog geen andere routes gekoppeld aan dit profiel. In de gebruikershistorie staan vermeld:
- 17-09-2022 Racer1943
- 11-07-2022 Aldifiets
Het voorbeeld laat zien hoe een individuele route wordt gepubliceerd met basisgegevens zoals afstand en startadres, en hoe de route openbaar wordt gedeeld.
ANWB Knooppuntenplanner en de Eropuit app
De ANWB biedt een Knooppuntenplanner waarmee zelf een fietsroute kan worden gemaakt met behulp van knooppunten. De planner werkt het beste in Google Chrome, Firefox, Edge en Safari.
Het maken van een route verloopt stap voor stap:
- Klik op een knooppunt om je fietsroute te beginnen.
- Klik een volgend knooppunt aan en de route wordt voor je berekend.
- Verleng je route door een volgend knooppunt aan te klikken.
Een voorbeeld van een knooppuntenreeks is 38-34-35-30-29-33-37-41-42-69-38, goed voor vijftien kilometer fietsplezier rond Ootmarsum.
Met de ANWB Eropuit app kan een route eenvoudig worden gemaakt en gefietst. Een route die op de desktop computer in de planner wordt gemaakt kan worden opgeslagen en geopend in de app. Om een route op te slaan dient eerst in te worden gelogd.
Bewaar je route
Een opgeslagen fietsroute is op drie plekken terug te vinden:
- Ga naar de Fietsknooppuntenplanner terwijl je bent ingelogd. Je ziet dan meteen het overzicht Mijn Fietsroutes.
- In je Mijn ANWB account: in het uitklapmenu klik je op Mijn producten en diensten en daarna naar het onderdeel Vakantie & vrije tijd. Klik dan op Fietsknooppuntenroutes. Hier staan al je fietsroutes in een overzicht.
- Je kunt je opgeslagen fietsroutes bekijken én fietsen met behulp van de ANWB Eropuit app voor iOS en Android.
Onderweg wijzigen
Onderweg kan de route gemakkelijk worden gewijzigd. Op elk knooppuntenkruispunt staan alternatieven aangereikt. Dat maakt het mogelijk om extra kilometers aan te knopen wanneer het landschap uitnodigt.
Soms pakt de knooppuntenplanner een aangeklikt knooppunt niet. Dan geeft de planner een omweg aan, in plaats van de kortste weg naar het knooppunt te kiezen. Meestal is de reden dat er op het traject wegwerkzaamheden of verkeersafsluitingen zijn waardoor het fietspad tijdelijk niet te gebruiken is. OpenStreetMap, waarvan ANWB het kaartmateriaal gebruikt, blokkeert dan het desbetreffende traject. Zodra het traject weer begaanbaar is verdwijnt de blokkade.
Een fout in een knooppunt kan worden gemeld, bijvoorbeeld een kapot of ontbrekend bordje. De informatie op de kaart komt vanuit OpenStreetMap.
Fietsknoop en het Knooppunten.nl netwerk
Fietsknoop is een platform waar fietsroutes en wandelroutes met knooppunten kunnen worden gebruikt. Via de website kunnen eigen fietsroutes en wandelroutes worden gemaakt met hulp van de online planner. De Fietsknoop app kan worden gedownload om fietsroutes en wandelroutes op telefoon en tablet te gebruiken.
Een mogelijkheid is om een GPX bestand te maken om in navigatie te gebruiken.
Op de website kan een route worden aangewezen en in detail worden geopend via een popup. Een voorbeeldroute die wordt genoemd is het Rondje Reeuwijkse en Nieuwkoopse plassen met een afstand van 51.9 km.
Het knooppuntennetwerk wordt ook via Knooppunten.nl gepresenteerd. De site benadrukt dat met knooppuntnetwerken en routes kan worden gewerkt in Nederland, België en Duitsland. Fietsknooppuntborden vind je in heel Nederland en Vlaanderen. In Wallonië is het fietsnetwerk bijna compleet en in Duitsland komen ook overal fietsnetwerken. Zelfs in Noord-Frankrijk staan de fietsknooppunten.
Het wandelnetwerk met de eigen wandelknooppunten is al in veel gebieden van Nederland en Vlaanderen uitgezet. Er zijn zelfs enkele ruiternetwerken en bootnetwerken met knooppunten te vinden.
Fietsnetwerk.nl en thematische routes
Fietsnetwerk.nl positioneert zich als een aanbieder van thematische fietsroutes langs de fietsknooppunten die gemakkelijk te vinden zijn op de website en in de app. De routes zijn bedoeld om een omgeving in één dag te ontdekken en zijn duurzaam en gezond.
Met dezelfde visie is de Fiets App ontwikkeld als combinatie van routebegeleiding en waardevolle informatie over de omgeving. De app is bedoeld als innovatieve en gebruiksvriendelijke oplossing voor het fietsen langs knooppunten.
Het platform heeft het knooppunten-systeem uitgebreid met de leukste afstapmomenten zodat fietsers niets zullen missen onderweg. Met zorg zijn de mooiste plekjes geselecteerd om een dagje uit onvergetelijk te maken.
Vergelijking van platformen voor knooppuntenroutes
| Platform | Kernfunctie | Route opslaan | App beschikbaar |
|---|---|---|---|
| Fietsknoop | Routes delen en bekijken, GPX maken | Ja via account | Fietsknoop app voor telefoon en tablet |
| ANWB Knooppuntenplanner | Online route maken met knooppunten | Ja via Mijn ANWB account | ANWB Eropuit app iOS en Android |
| Knooppunten.nl | Netwerkoverzicht Nederland België Duitsland | Via planner | Via Fietsknoop app |
| Fietsnetwerk.nl | Thematische routes met afstapmomenten | Via app/website | Fiets App voor routebegeleiding |
Praktische tips voor plannen en fietsen
Voor een goede ervaring met knooppuntenroutes is het verstandig om rekening te houden met enkele praktische aspecten.
- Plan de route vooraf in de browser die wordt geadviseerd voor de planner.
- Log in om routes te kunnen bewaren en later te openen in de app.
- Houd er rekening mee dat sommige knooppunten op een plek zonder adres staan.
- Via knooppunten worden automatisch meegenomen en zijn herkenbaar aan de tekst Via knooppunt [nummer].
- Bewaar routes op meerdere plekken, zowel in de planner als in je account.
- Onderweg is wijziging eenvoudig door op een knooppunt een alternatief te kiezen.
- Meld een fout in een knooppunt of een kapot bordje zodat de informatie kan worden bijgewerkt.
Codevoorbeelden van route-identificatie kunnen er als volgt uitzien:
Routecode: 19882849
Knooppuntenreeks voorbeeld: 38-34-35-30-29-33-37-41-42-69-38
Conclusie
Fietsroutes met knooppunten bieden een gestructureerde maar flexibele manier om door Nederland en de buurlanden te fietsen. Een gedeelde route zoals de 43.0 km route met routecode 19882849 die start in 1464 EA Westbeemster illustreert hoe individuele creaties worden gepubliceerd en gedeeld. De ANWB Knooppuntenplanner en Eropuit app bieden een complete cyclus van plannen, opslaan en fietsen, met ondersteuning voor route-aanpassingen onderweg en een duidelijke behandeling van situaties waarin een knooppunt niet wordt gepakt door tijdelijke afsluitingen in OpenStreetMap.
Fietsknoop en Knooppunten.nl zorgen voor een breed netwerkoverzicht en de mogelijkheid om GPX bestanden te maken, terwijl Fietsnetwerk.nl het systeem verrijkt met thematische routes en afstapmomenten. De combinatie van een universeel knooppuntenprincipe, meerdere platformen voor het maken en bewaren van routes en de beschikbaarheid van mobiele apps maakt het mogelijk om zonder vooraf gedetailleerde kennis een veilige, complete en aanpasbare fietservaring te realiseren.