De knooppuntenkaart is het hart van het recreatieve fietslandschap in Nederland en België. In plaats van straatnamen te volgen, navigeer je van nummer naar nummer over een bewegwijzerd netwerk van fietspaden en autoluwe wegen. De kaart toont alle knooppunten in een regio en de afstand tussen de knooppunten. Onderweg geven bordjes aan wat de route naar de aansluitende knooppunten is. Bijvoorbeeld: linksaf naar nummer 29, rechtdoor naar 15, rechtsaf naar 31. Omdat je van knooppunt naar knooppunt fietst, is je routebeschrijving slechts een opsomming van alle knooppuntnummers.
De aanpak maakt fietsen eenvoudig, flexibel en voorspelbaar. Een code als 38-34-35-30-29-33-37-41-42-69-38 is goed voor vijftien kilometer fietsplezier rond Ootmarsum, om maar een voorbeeld te noemen. Een briefje op het fietsstuur, een handige bikepointer of de begeleiding via een app volstaan om de route te volgen.
Wat is een knooppuntenkaart
Een knooppuntenkaart is een overzichtskaart waarop een netwerk van fietsroutes is weergegeven via genummerde punten. Fietspaden en autoluwe wegen in een regio zijn in kaart gebracht en vormen samen een netwerk. Als twee of meer paden elkaar kruisen heb je een knooppunt met een nummer. Bij ieder knooppunt staat een informatiekaart van het gebied, waarop alle knooppunten en de afstand tussen de knooppunten te zien is.
De kaart is bedoeld voor recreatief gebruik. Je hoeft geen kaartleesvaardigheid of gps-nauwkeurigheid te hebben om je te oriënteren. De fysieke bordjes ter plaatse bevestigen de nummers en de richting. De combinatie van kaart, bordje en nummerreeks maakt het netwerk zelfverklarend.
Hoe werkt het knooppuntennetwerk
Het principe is simpel en robuust. Elk knooppunt is een kruispunt met minimaal drie verbindingen. De nummers zijn regionaal uniek en staan op bordjes, palen en op de kaart. De afstand tussen twee knooppunten is kort genoeg om een logische ritstap te vormen, lang genoeg om een betekenisvol traject te bieden.
De route die je kiest is een opeenvolging van knooppuntnummers. Je plakt die lijst op je stuur of raadpleegt ze via een app. Onderweg kun je op elk knooppuntenkruispunt de route wijzigen. Op elk knooppuntenkruispunt staan alternatieven aangereikt. Is het een prachtige dag en lokt het mooie landschap? Eén blik op de kaart en je knoopt zo een paar extra kilometers aan je fietsrondje.
De routeplanning kan zowel vooruit als onderweg plaatsvinden. Een klassieke papieren knooppuntenkaart blijft bruikbaar zonder stroom. Digitale planners voegen daar afstandsberekening, export en navigatie aan toe.
Planners en apps voor knooppuntenfietsen
Er bestaan meerdere online planners die het knooppuntennetwerk ontsluiten. Ze verschillen in landdekking, functionaliteit en aanpak.
Fietsnet.be is een populaire fietsrouteplanner voor België en Nederland. Talrijke fietsers werken samen om alle knooppuntenroutes tot één grote fietskaart te verenigen. Zo kun jij meteen een fietsroute van Limburg naar zee plannen, over de mooie fietspaden van het knooppuntennetwerk. De supersnelle Fietsnet routeplanner bepaalt automatisch de nummers van de knooppunten die je moet volgen, aangevuld met alle tussenafstanden. De lijst van knooppunten kun je afdrukken op een papierstrookje, of in het formaat voor de Knooppunter houder. Je route kun je ook downloaden als een GPX bestand voor GPS. Je krijgt ook een lijst van alle knooppuntkaarten die je best meeneemt. Voor al het moois dat Fietsnet biedt, is Javascript noodzakelijk. En jouw browser ondersteunt Javascript op dit ogenblik niet. Neem even de tijd om dit in te schakelen, en laad deze pagina daarna opnieuw. Of kies voor een alternatieve browser: Fietsnet werkt uitstekend in Google Chrome.
Fietsnetwerk.nl richt zich op het Nederlandse netwerk met een focus op beleving. Het komt je vast bekend voor, je gaat een dagje uit of een weekendje weg maar hebt geen idee wat er in de omgeving te zien en te doen is. Dat ontdek je nu heel eenvoudig met onze thematische fietsroutes langs de fietsknooppunten die gemakkelijk te vinden zijn op onze website en in onze app. En dat is niet alleen de beste manier om elke omgeving in één dag te ontdekken, het is ook nog eens heel duurzaam en gezond! Fietsnetwerk.nl heeft het knooppunten-systeem uitgebreid met de leukste afstapmomenten zodat je net als honderduizenden fietsers die je al voor gingen, niets zult missen onderweg. Met zorg zijn door ons de mooiste plekjes geselecteerd om jouw dagje uit onvergetelijk te maken.
Met dezelfde visie ontwikkelden wij voor je de innovatieve en gebruiksvriendelijke Fiets App, een ideale combinatie tussen perfecte routebegeleiding en waardevolle informatie over de omgeving. Je gaat knooppunten fietsen opnieuw uitvinden door de buitengewone wijze waarop deze Fietsroute App je zal begeleiden langs de mooiste plekjes van Nederland. Natuurlijk is de Fietsnetwerk App gratis te downloaden in de App stores.
De ANWB Fietsknooppuntenplanner is de standaard voor Nederland. Met de ANWB Eropuit app kun je eenvoudig zelf met behulp van knooppunten een fietsroute maken en fietsen. Je kunt ook een route maken in de planner op een desktop computer, deze route opslaan en openen in de app. Klik dan op 'Fietsknooppuntenroutes'. Hier staan al je fietsroutes in een overzicht. Je kunt je opgeslagen fietsroutes bekijken én fietsen met behulp van de ANWB Eropuit app voor iOS en Android.
De informatie op onze kaart komt vanuit OpenStreetMap. Als een knooppunt niet goed staat, kun je dit zelf aanpassen. Zo zorgen we samen dat alle knooppunten up to date zijn. Maak een account aan op OpenStreetMap.org. Log in en dien een verzoek tot aanpassing in. Een kapot of ontbrekend bordje doorgeven kan via het meldformulier. De ANWB is geen eigenaar van het knooppuntennetwerk.
In België en Nederland wordt ook gebruik gemaakt van de Knooppunt-modus en Offgrid-modus. Met Punt-naar-punt kies je zelf je route, met Surprise Me doen wij een routesuggestie. Met de Knooppunt-modus kan je enkel routes plannen op het knooppuntennetwerk, in de Offgrid-modus kan je afwijken van het knooppuntennetwerk. Je moet ingelogd zijn om hier routes te plannen.
Er bestaan experimentele netwerken. De route die je hebt gekozen, loopt deels langs een experimenteel virtueel fietsnetwerk de blauw gekleurde knooppunten en trajecten op de kaart. Deze trajecten zijn niet gecontroleerd op het terrein. Neem voor je hier gaat fietsen een minuut de tijd om te lezen wat een experimenteel fietsnetwerk is en aan welke regels je je moet houden als je hier gaat fietsen. De route die je aan het uitstippelen bent, loopt deels langs een virtueel fietsnetwerk de paars gekleurde knooppunten en trajecten op de kaart. In deze gebieden kom je op het terrein nergens knooppunten tegen. Er zijn geen palen en borden te bespeuren, maar je kan de routes volgen door gebruik te maken van onze app.
Vergelijking van planners
| Kenmerk | ANWB Fietsknooppuntenplanner | Fietsnet.be | Fietsnetwerk.nl | Fietsknooppunt.app/be |
|---|---|---|---|---|
| Landdekking | Nederland | België en Nederland | Nederland | België / Nederland |
| App ondersteuning | ANWB Eropuit app iOS/Android | GPX export, print | Gratis Fiets App | App begeleiding |
| Routeopbouw | Punt-naar-punt, opslaan | Automatische nummers, tussenafstanden | Thematische routes met afstapmomenten | Punt-naar-punt, Surprise Me |
| Modus | Knooppuntennetwerk | Knooppuntennetwerk | Knooppuntennetwerk | Knooppunt-modus, Offgrid-modus |
| Experimenteel netwerk | Nee | Nee | Nee | Ja, blauw/paars virtueel netwerk |
Routes plannen en bewaren
Een route plannen begint bij het kiezen van start- en eindpunt of een lus. De planner berekent de knooppuntvolgorde. De lijst van knooppunten kun je afdrukken op een papierstrookje, of in het formaat voor de Knooppunter houder. Je route kun je ook downloaden als een GPX bestand voor GPS. Je krijgt ook een lijst van alle knooppuntkaarten die je best meeneemt.
Op desktop kun je een route maken in de planner, deze route opslaan en openen in de app. Onderweg kun je gemakkelijk de route wijzigen. Op elk knooppuntenkruispunt staan alternatieven aangereikt.
Soms komt het voor dat de knooppuntenplanner een aangeklikt knooppunt niet 'pakt'. Dan geeft de planner een omweg aan, in plaats van de kortste weg naar het knooppunt te kiezen. Meestal is de reden hiervoor dat er op het traject wegwerkzaamheden of verkeersafsluitingen zijn waardoor het fietspad tijdelijk niet te gebruiken is. Open Streetmap, waarvan ANWB het kaartmateriaal gebruikt, blokkert dan het desbetreffende traject. Zodra het traject weer begaanbaar is verdwijnt de blokkade.
Voorbeeld van een route notatie die je op het stuur plakt:
38-34-35-30-29-33-37-41-42-69-38
Deze code geeft een rondje rond Ootmarsum van vijftien kilometer.
Regionale aanbod en thematische routes
Routen.be toont hoe het knooppuntennetwerk wordt ingezet voor toeristische promotie in Oost-Vlaanderen. Bewegwijzerde fietsroutes langs knooppunten in Oost-Vlaanderen. Fietsroutes in de kijker, fietsroutes vanaf een treinstation, 4 kindvriendelijke fietsroutes, 8 x fietsroutes langs kastelen, Gentse Groenpolen fietsroute.
Wat voor fietsroute wil jij? Fietsen langs water, natuur of steden? Kies de fietsroute die bij je past. Welke route past bij jou? Doe de test! Fietsen langs de Schelde, 6 x fietsen langs musea, 6 fietsroutes langs brouwerijen en stokerijen, fietsen langs verborgen parels, 4 rustige fietsroutes.
Stippel je eigen fietsroute uit. Haal de mooiste fietsroutes in huis. Met behulp van onze fietsnetwerkkaart stippel je de mooiste fietsroutes uit met leuke stops, activiteiten en bezienswaardigheden langs je route. Fietstips en tricks, alles om je goed voor te bereiden en je fietstocht net dat tikkeltje meer te geven.
Praktische tips voor gebruik van de knooppuntenkaart
- Neem een knooppuntenkaart of app mee met offline kaartmateriaal.
- Print de knooppuntencode op een strookje papier voor het stuur.
- Controleer vooraf of de route langs experimentele of virtuele netwerken loopt. In die gebieden kom je op het terrein nergens knooppunten tegen. Er zijn geen palen en borden te bespeuren, maar je kan de routes volgen door gebruik te maken van onze app.
- Meld een fout in een knooppunt via OpenStreetMap. De informatie op onze kaart komt vanuit OpenStreetMap. Als een knooppunt niet goed staat, kun je dit zelf aanpassen.
- Gebruik de ANWB Eropuit app voor navigatie met knooppuntnummers en route opslag.
- Voor België gebruik je Fietsnet.be, die een supersnelle planner biedt en GPX export.
- Voor beleving gebruik je Fietsnetwerk.nl met thematische routes en afstapmomenten.
Conclusie
De knooppuntenkaart fietsen is een bewezen systeem dat complexiteit reduceert tot een nummerreeks. Fietspaden en autoluwe wegen in een regio zijn in kaart gebracht en vormen samen een netwerk. Als twee of meer paden elkaar kruisen heb je een knooppunt met een nummer. Bij ieder knooppunt staat een informatiekaart van het gebied, waarop alle knooppunten en de afstand tussen de knooppunten te zien is. Onderweg geven bordjes aan wat de route naar de aansluitende knooppunten is.
De kracht zit in de combinatie van fysieke bewegwijzering, papieren kaart en digitale planners. ANWB biedt een landelijke planner met appkoppeling en OpenStreetMap beheer. Fietsnet.be verenigt fietsers en levert automatische nummerreeksen met afstanden en GPX export. Fietsnetwerk.nl voegt thematische routes en afstapmomenten toe en biedt een gratis Fiets App. Fietsknooppunt.app/be breidt het concept uit met Punt-naar-punt, Surprise Me, Knooppunt-modus en Offgrid-modus en experimentele virtuele netwerken die je alleen via de app volgt.
Voor de toerist betekent dit dat je met één systeem zowel in Nederland als in België kunt fietsen, routes kunt opslaan, onderweg kunt afwijken en toch altijd terug kunt vinden. De knooppuntenkaart blijft een open, samenwerkend systeem waar de kwaliteit mede door gebruikers wordt bewaakt via OpenStreetMap en meldformulieren.