Het Rijk der Duizend Eilanden klinkt als een exotische vakantiebestemming, maar niets is minder waar. Het ligt op fietsafstand van Alkmaar, in het hart van Noord-Holland, en is het voormalige tuinbouwgebied rondom Broek op Langedijk waar Museum BroekerVeiling is gevestigd. De naam verwijst naar een landschap dat eeuwenlang door mensenhanden is gegraven en gevormd: meer dan vijftien duizend kleine, vruchtbare eilandjes die elk een eigen naam kregen en waarop sterke mannen in weer en wind hun groenten verbouwden. Vandaag is het laatste overblijvende deel van dit bijzondere gebied nog te beleven per rondvaartboot die vertrekt vanuit de lighal van Museum BroekerVeiling. De tocht is geruisloos, elektrisch aangedreven en wordt verteld door een schipper die de geschiedenis van het landschap en de cultuur van de tuinders tot leven brengt.
Museum BroekerVeiling zelf staat op Museumweg 2 in Broek op Langedijk. Contact is mogelijk via (0226) 31 38 07, [email protected] en www.broekerveiling.nl. De rondvaart hoef je niet apart te betalen. De tocht is bij de entreeprijs inbegrepen. Bij aankomst bij het museum hoor je hoe laat je aan boord kan stappen. De keuze tussen een open of een dichte boot wordt afhankelijk van het weer of de grootte van de groep gemaakt.
Museum BroekerVeiling als vertrekpunt
Museum BroekerVeiling is omgeven door vruchtbare akkers. De lighal vormt de toegang tot het water. Via smalle wandelpaden in de lighal kom je bij de rondvaartboot. Lopen over deze houten wandelpaden is spannend, want het pad is smal en aan beide kanten ligt heel erg donker water. De boten zijn elektrisch. Bij vertrek vaar je de lighal uit langs het mooie houten hoofdgebouw en daarna het open water in.
Aan de landzijde van de veiling valt op dat het tegenwoordig wel ingebouwd is. Pal naast de Broekerveiling ligt nu een groot winkelwooncomplex. Dat doet in principe niet af aan de ervaring zelf. In het geheugen van bezoekers was het buitenterrein een stuk groter, maar dat verwijst naar begin jaren negentig.
Het museum biedt diverse mogelijkheden voor een ticket, inclusief demonstratieveiling, rondvaart naar gelang het weer met een open of dichte boot, audiotour en exposities. Het complex is het hele jaar geopend.
Wat is het Rijk der Duizend Eilanden
Het Rijk der Duizend Eilanden was oorspronkelijk een gebied waar ruim vijftien duizend akkers op kleine eilandjes waren aangelegd. De eilanden lagen om de dorpen Broek op Langedijk en Noord- en Zuid Scharwoude. De naam duikt op in de wandelpaden van het museum en in de verhalen die tijdens de rondvaart worden verteld.
De kapitein vertelt dat de eilandjes zijn ontstaan in de dertiende eeuw ten tijde van een uitbraak van de varkenspest. De boeren maakten kleine eilandjes waar de dieren in quarantaine werden gesteld. Door het uitgraven van de sloten hield men vruchtbaar land over dat gebruikt werd voor het ophogen van de eilanden. Ook kreeg elk eiland een eigen naam.
In de achttiende eeuw maakte de veestapel plaats voor tuinbouwproducten, met name kool. De tuinbouwers brachten deze producten via een schuit naar de Broekerveiling waar ze werden verkocht aan handelaren uit heel Nederland. Vandaag de dag bestaat het Rijk der Duizend Eilanden uit twee delen. Het ene deel werd teruggegeven aan de natuur. Het andere deel is bestemd voor bewoning. Inmiddels staan er aardig wat huizen uit de hogere prijsklasse op de eilanden.
Museum BroekerVeiling bevindt zich in het Rijk der Duizend Eilanden, dat klinkt bijna als een sprookje. Vroeger bestond het gebied uit meer dan vijftien duizend eilandjes, nu nog enkele honderden. Hier konden de Langedijker akkerschuiten van de tuinders van de akker tot onder de veilingklok varen en dus nog steeds.
De rondvaart: open en gesloten boot
Tijdens een rondvaart ontdek je het overgebleven deel van Rijk der Duizend eilanden. De schipper vertelt je tijdens de boottocht alles over dit bijzondere gebied.
Wij hebben de beschikking over een open en een dichte rondvaartboot. Afhankelijk van het weer of de grootte van de groep kiezen wij met welke boot er gevaren wordt. Beide boten zijn toegankelijk voor rolstoelen. Beide boten zijn elektrisch aangedreven waardoor we geruisloos door het water glijden.
De rondvaart vertrekt vanuit Museum BroekerVeiling en brengt je in het prachtige, laatst overgebleven deel van het Rijk der Duizend Eilanden. ErVAAR het zelf.
De rondvaart is inbegrepen bij de entreeprijs. Bij aankomst bij het museum hoor je hoe laat je aan boord kan stappen.
| Kenmerk | Open rondvaartboot | Dichte rondvaartboot |
|---|---|---|
| Aandrijving | Elektrisch, geruisloos | Elektrisch, geruisloos |
| Toegankelijkheid | Rolstoeltoegankelijk | Rolstoeltoegankelijk |
| Inclusief bij entree | Ja | Ja |
| Weersafhankelijke inzet | Bij geschikt weer | Bij minder geschikt weer |
Verloop van de tocht en wat je ziet
Bij aankomst in de Broekerveiling kunnen we gelijk met de rondvaart mee. Langzaam varen we de lighal uit. Na het hoofdgebouw kom je in het gebied dat het Rijk der Duizend Eilanden heet.
De tocht laat zien hoe het landschap er nu uitziet en hoe het vroeger functioneerde. De smalle sloten, de eilandjes en de naamgeving worden toegelicht. De geschiedenis van de varkenspest, de quarantaine-eilandjes, het graven van sloten voor vruchtbaar land en de verschuiving naar tuinbouw in de achttiende eeuw vormen de rode draad.
Na de rondvaart kom je terug in de Broekerveiling en wacht het leukste deel van het museum op je: het veilen.
Via de houten paden stap je de grote veilingzaal binnen. De zaal is verdeeld in twee delen met daartussen een vaargeul. Je gaat op de houten stoelen zitten. Alle zitplaatsen zijn uitgerust met een knop. De veilingmeester legt uit hoe de klok werkt en met nog een aantal leuke anekdotes krijg je een uitgebreide introductie over veilen bij afslag.
Nadat de veilingmeester klaar is, vaart een bootje binnen met verschillende grote kisten met kolen erin. Alle ogen zijn gericht op de authentieke veilingklok uit negentienhonderd drie. De spanning stijgt. Snel drukken? Dan betaal je te veel. Te laat gedrukt? Dan zijn de groenten misschien aan iemand anders verkocht. Een spannende en leerzame belevenis waarbij Hollandse groenten en een grappige veilingmeester een belangrijke rol hebben. Met welke groenten ga jij naar huis?
Neem plaats in de authentieke veilingbanken. De prijs bepaal je zelf via de veilingklok. Druk je te vroeg, betaal je te veel. Druk je te laat dan heb je niets. Een vrolijke, spannende belevenis voor jong en oud. Maar pas op, want voor je het weet ga je straks naar huis met twee duizend kilo piepers.
De Broeker Veiling is de eerste en de laatste groentendoorvaarveiling ter wereld. Op deze historische plek is in het jaar achttienhonderdzevenentachtig het veilen van groenten per afslag ontstaan.
Zelf varen in het Rijk der Duizend Eilanden
Een fluisterboot of akkerschuit huren om zelf een vaartocht te maken, ook dat kan bij Museum BroekerVeiling. Of stroop je mouwen op, pak een peddel en huur een kano. Sta je liever? Ga SUPpen. SUP staat voor Stand up Paddle. Op een grote surfplank peddel staand door het Rijk der Duizend Eilanden. Een actieve belevenis in een prachtige omgeving. Reserveren doe je makkelijk zelf via zelfvaren.nl.
Broek op Langedijk biedt een prachtige omgeving om te varen. De waterkant van Langedijk heeft een rijke historie. Helaas zie je die niet altijd even goed meer. Gebruik daarom tijdens je boottocht de app Izi.travel. Je ziet foto’s uit de tijd waarin het gebied volop werd gebruikt voor de tuinbouw. Ook krijg je achtergrondinformatie over de omgeving. Een handige app voor als je zelf een boot huurt en de omgeving verkent.
Vissen is ook mogelijk. Een hengel werpen in het visrijke Rijk der Duizend Eilanden? Ook daarvoor zijn onze fluisterboten geschikt. In het water rondom de Noorderplas worden vooral snoeken gevangen, en natuurlijk is via de sluis het Alkmaarse Kanaal ook prima te bereiken voor dieper water.
Meer waterplezier is er via het huren van een open rondvaartboot mét schipper. In de boot passen maximaal vierenveertig personen. Prijzen vanaf tweehonderdvijfentwintig euro per uur.
| Zelfvaren optie | Beschrijving |
|---|---|
| Fluisterboot huren | Elektrisch, stil varen in het Rijk der Duizend Eilanden |
| Akkerschuit huren | Traditioneel tuindersvaartuig voor eigen tocht |
| Kano huren | Peddelen met peddel door de sloten |
| SUP huren | Stand up Paddle op een surfplank door het gebied |
| Rondvaartboot met schipper huren | Open rondvaartboot voor maximaal 44 personen, vanaf €225 per uur |
Buitenterrein, dieren en tentoonstellingen
Het buitenterrein met diertjes en een klein speeltuintje is onderdeel van het bezoek. Het diereneiland bestaat uit twee eilanden die met elkaar zijn verbonden via bruggen. Op het diereneiland zijn onder andere geitjes, schapen, eenden en konijnen. Na afscheid van de dieren wandel je weer terug naar het vasteland. Je komt langs diverse schuren met oude gereedschappen. Hier lopen ook kippen en een haan en je ziet zelfs een varkentje. Als laatste spelen de kinderen nog wat in de speeltuin om uit te razen.
De Broekerveiling heeft een apart expositiegebouw waar een permanente expositie over de geschiedenis van het Rijk der Duizend Eilanden is te zien. In tweeduizendzesentwintig is de tentoonstelling geheel vernieuwd en nu ga je op een drie-D tijdreis naar het Rijk der Duizend Eilanden. Je vaart als bezoeker naar het Rijk der Duizend Eilanden en leert alles over de geschiedenis van dit gebied en uiteindelijk over de veiling.
In de lighallen kunnen kinderen alles leren over het leven in de sloot. In de tentoonstelling Leve de Sloot wordt de doodnormale Hollandse sloot onder de loep genomen. Wie leven er allemaal in de sloot en waarom zijn de sloten zo belangrijk voor ons land.
Voor kinderen is er ook nog de audiotour die door het hele complex gaat. In de audiotour vertelt tuinder Arie van alles over het museum en over zijn leven als tuinder op het Rijk der Duizend Eilanden.
Slecht weer? Leer meer over de tuinderscultuur via de leerzame expositie binnen in het museum en kies voor de audiotour.
Praktische informatie en beleving
Wat is er te doen in Museum BroekerVeiling?
- een rondvaart door het Rijk der duizend eilanden
- de groenteveiling: zelf op de knop drukken om te bieden
- het buitenterrein met diertjes en een klein speeltuintje
- de tentoonstelling: interactief dus superleuk voor kinderen
- Zelf een fluisterbootje huren en op ontdekkingstocht gaan in het Rijk der Duizend Eilanden
- Een compleet museumbezoek inclusief rondvaart, veiling én museumbezoek
Museum BroekerVeiling Museumweg 2 Broek op Langedijk 0226 31 38 07 [email protected] www.broekerveiling.nl
Er zijn diverse mogelijkheden voor een ticket, inclusief demonstratieveiling, rondvaart naar gelang het weer met een open of dichte boot, audiotour en exposities.
Conclusie
De rondvaart door het Rijk der Duizend Eilanden bij Museum BroekerVeiling is geen standaard toeristische boottocht. Het is een geruisloze, elektrisch aangedreven reis door een landschap dat zijn ontstaan dankt aan een middeleeuwse quarantainepraktijk tijdens een varkenspestuitbraak in de dertiende eeuw en later werd omgevormd tot een intensief tuinbouwgebied met meer dan vijftien duizend individuele eilandjes. De schipper vertelt dit verhaal terwijl de boot de lighal verlaat en door de nog bestaande sloten en eilanden glijdt. De keuze tussen een open en een dichte boot maakt de tocht toegankelijk bij elk weer, en de rolstoeltoegankelijkheid zorgt dat de beleving breed gedeeld kan worden.
Na de vaartocht sluit de beleving naadloos aan op de kern van het museum: de demonstratieveiling met de authentieke veilingklok uit negentienhonderd drie, waar bezoekers zelf op de knop drukken en ervaren hoe afslagveilen werkt. Het buitenterrein met het diereneiland, de interactieve tentoonstellingen over het leven in de sloot en de drie-D tijdreis naar het Rijk der Duizend Eilanden maken het bezoek compleet. Voor wie meer zelf wil doen, biedt ZelfVaren fluisterboten, akkerschuiten, kano’s en SUP-mogelijkheden, met daarnaast de optie om een open rondvaartboot met schipper te huren voor groepen tot achtenveertig personen.
De combinatie van verhaal, landschap en actieve participatie maakt de rondvaart een diepgaande introductie tot de tuinderscultuur van Noord-Holland en tot de unieke geschiedenis van de BroekerVeiling als eerste en laatste groentendoorvaarveiling ter wereld.