Het Rijk der Duizend Eilanden klinkt als een exotische vakantiebestemming, maar ligt verscholen in het Noord-Hollandse landschap rond Broek op Langedijk. Wie het gebied over land verkent, ziet dorpen, bruggen en lange linten van bebouwing. Pas wanneer je het water op gaat, openbaart zich een compleet landschap van sloten, eilanden, rietkragen en oude vaarwegen. De rondvaart door het Duizend Eilandenrijk is dan ook geen standaard toeristische trip, maar een verplaatsing in tijd en ruimte waarin natuur, historie en gezelligheid samenkomen.
De naam verwijst naar het historische landschap rond Broek op Langedijk, Zuid-Scharwoude, Noord-Scharwoude en Oudkarspel. Eeuwen geleden was het gebied nat en moerassig. Om het land bruikbaar te maken werden lange sloten gegraven. De grond die daarbij vrijkwam werd gebruikt om de percelen op te hogen. Door steeds meer sloten aan te leggen ontstonden lange, smalle stroken land die later verder werden verdeeld. Zo groeide het landschap uit tot een enorm netwerk van kleine eilanden en waterwegen. Hoewel de naam doet vermoeden dat het om duizend eilanden ging, waren het er in werkelijkheid veel meer. In de bloeiperiode bestond het gebied uit ruim 15.000 kleine akkers die stuk voor stuk door mensenhanden waren gegraven.
Op deze akkers werden aardappelen, uien, bloemkool en verschillende koolsoorten verbouwd. Tuinders moesten met een boot naar hun land omdat veel percelen vanaf de weg nauwelijks bereikbaar waren. Het water was toen de belangrijkste route naar het werk, niet een plek voor ontspanning of recreatie. Vandaag de dag is dat moeilijk voor te stellen. Wanneer je tijdens een rondvaart rustig tussen de eilanden door vaart lijkt het gebied vooral stil, groen en ontspannen. Toch is vrijwel iedere sloot, akker en vaart verbonden met het vroegere tuinbouwleven. Juist die combinatie maakt varen in het Duizend Eilandenrijk zo interessant.
De rondvaart vanuit Museum BroekerVeiling
Een rondvaart in Noord-Holland maak je natuurlijk langs de vruchtbare akkers bij Museum BroekerVeiling. Tijdens een rondvaart ontdek je het overgebleven deel van het Rijk der Duizend Eilanden. De schipper vertelt tijdens de boottocht alles over dit bijzondere gebied. De rondvaart hoef je niet apart te betalen. Het is bij de entreeprijs inbegrepen. Bij aankomst bij het museum hoor je hoe laat je aan boord kan stappen.
Museum BroekerVeiling is omgeven door vruchtbare akkers die deel uitmaken van dit landschap. Stap in de rondvaartboot of huur zelf een vaartuig en ga varen in dit bijzondere gebied van Noord-Holland. De rondvaartboot vaart door het laatste overgebleven deel van het Rijk der Duizend Eilanden en biedt de mogelijkheid om de prachtige tuinen te bewonderen. Vergeet niet de oudste doorvaar-groenteveiling ter wereld te bezoeken die onderdeel is van het museumcomplex.
Open en gesloten boten en toegankelijkheid
Er is de beschikking over een open en een dichte rondvaartboot. Afhankelijk van het weer of de grootte van de groep wordt gekozen met welke boot er gevaren wordt. Beide boten zijn toegankelijk voor rolstoelen. Beide boten zijn elektrisch aangedreven waardoor er geruisloos door het water wordt gegleden.
De elektrische aandrijving zorgt voor een rustige vaarbeleving waarbij de omgeving en de verhalen centraal staan. De toegankelijkheid maakt de rondvaart geschikt voor een breed publiek, ook voor bezoekers met mobiliteitsbeperkingen.
Zelf varen met fluisterboot of akkerschuit
Een fluisterboot of akkerschuit huren om zelf een vaartocht te maken, ook dat kan bij Museum BroekerVeiling. Naast de geleide rondvaart is zelf varen een optie voor wie actief op het water wil zijn. Het museum biedt de gelegenheid om zelf een vaartocht te maken met een fluisterboot, akkerschuit, kano óf SUP.
In de gemeente Dijk en Waard loopt een uitgebreid sloepennetwerk door de gemeente. Met verschillende afstanden is er voor iedereen wel een geschikte route bij. Zelf varen langs het rijk der duizend eilanden is een van de meest populaire mogelijkheden. Boot- en sloepverhuur is ook mogelijk via Recreatiepark Hossebosch en er bestaan rondvaarten zoals Rondvaart Oosterdel en aanbod van LangedijkerUitje voor vergaderkamer, teambuilding en vergadersloep.
De keuze tussen rondvaart en zelf varen hangt af van de wens om begeleiding en uitleg te ontvangen of juist vrijheid op het water.
| Vaarmogelijkheid | Type | Kenmerken |
|---|---|---|
| Rondvaart Museum BroekerVeiling | Geleide rondvaart | Elektrisch aangedreven open en gesloten boot, rolstoeltoegankelijk, prijs inbegrepen in entreeprijs, schipper vertelt over geschiedenis |
| Zelf varen Museum BroekerVeiling | Zelfstandig | Fluisterboot, akkerschuit, kano of SUP te huur |
| Cultureel varen | Combinatie | Elektrische sloep met route langs vier musea |
| Recreatiepark Hossebosch | Verhuur | Boot- en sloepverhuur |
| Beleving op het Water | Arrangement | Losse rondvaart of op maat gemaakt tocht met hapjes, drankjes, wijnproeverij |
Cultureel varen en het museumverbond
Een dagje uit met het gezin kan via cultureel varen. Stap aan boord van de elektrische snoep, laat je verrassen door de omgeving en geniet met elkaar. Onderweg wordt Museum Broekerveiling, Poldermuseum Het Oude Gemaal, Hollands Kaasmuseum en De Museummolen aangedaan. Een mooie samenwerking waardoor bij deze route alle vier de musea kunnen worden gecombineerd.
Deze vorm van varen is niet alleen een rondvaart en ook niet alleen een geschiedenisles. Het is een complete ervaring waarin omgeving, verhalen en gezelligheid samenkomen. Bij Beleving op het Water kan worden gekozen voor een losse rondvaart of een tocht die volledig op het gezelschap wordt afgestemd. Van een rustige historische vaart tot een middag met hapjes, drankjes en een wijnproeverij is veel mogelijk.
Denk aan koffie met gebak, een lunch, een borrel of gekoelde drankjes. Voor een verjaardag, familiedag of bedrijfsuitje kan de rondvaart ook worden gecombineerd met muziek, een activiteit of een wijnproeverij. Zo bepaal je zelf wat bij de gelegenheid past. De ene groep wil vooral meer leren over de geschiedenis van het eilandenrijk. De andere groep wil ontspannen varen en gezellig bijpraten.
Een wijnproeverij op het water is een bijzondere manier om het Duizend Eilandenrijk te ervaren. Terwijl de boot rustig tussen de eilanden door vaart, worden verschillende wijnen geproefd en genoten van de omgeving. Eventueel worden er passende hapjes bij geserveerd. De combinatie van wijn, water en het historische landschap zorgt voor een ontspannen sfeer. Het is een leuk idee voor een vriendinnenuitje, verjaardag, jubileum of personeelsuitje. Niet iedereen hoeft wijn te drinken. Er kunnen ook alcoholvrije alternatieven worden verzorgd, zodat het hele gezelschap mee kan doen. Tussen de proefmomenten door wordt verder gevaren langs groene oevers, bruggetjes en historische plekken.
Het inclusieve evenement in Broek op Langedijk
Op zondag 3 mei vindt de 23e editie plaats van een bijzondere, inclusieve boottocht voor mensen met een verstandelijke beperking. Maar liefst 22 akkerschuiten zullen die dag een speciale route varen met 225 deelnemers door het prachtige Duizend Eilandenrijk.
De boottocht van een bijna twee uur vertrekt vanaf het Museum Broekerveiling. Onderweg wordt er op verschillende plekken gestopt voor allerlei spektakel zoals dansoptredens, zang en een groot koor. Dit zorgt voor veel plezier en enthousiasme bij de deelnemers. Tijdens de tocht worden de deelnemers bovendien getrakteerd op een broodje kroket en een ijsje. Een aantal families uit Broek op Langedijk stelt hun tuin open om dit alles mogelijk te maken, wat bijdraagt aan het warme, lokale karakter van het evenement.
Medeorganisator Kees van den Eijnden benadrukt het dankbare karakter van het organiseren voor deze doelgroep. Je ziet de deelnemers zo intens genieten, je vergeet direct alle maandenlange voorbereiding tijdens zo’n geluksmoment. Het is het meer dan waard.
Dit evenement werd in 2002 geïnitieerd door Rein Groot, die ook rondvaarten organiseerde in het Duizend Eilandenrijk. Na zijn overlijden in september 2016 werd zijn rondvaartbedrijf, Rondvaart Langedijk, overgenomen. De nieuwe eigenaar beloofde destijds het varen voor deze doelgroep voort te zetten. Tegenwoordig wordt de boottocht georganiseerd door Esdégé-Reigersdaal in samenwerking met de werkgroep activiteiten uit Broek op Langedijk.
Varen door het Duizend Eilandenrijk in ieder seizoen
Het landschap ziet er ieder seizoen anders uit. In het voorjaar worden de oevers weer groen en begint alles te groeien en bloeien. De natuur komt tot leven en de eerste zonnige dagen maken een rondvaart extra aantrekkelijk. In de zomer is het heerlijk om langer op het water te blijven.
Varen door het Duizend Eilandenrijk voelt daardoor een beetje alsof je een andere wereld binnenstapt. Het tempo gaat omlaag, de omgeving wordt groener en achter iedere bocht verschijnt weer een nieuw uitzicht. Het is een plek waar natuur, historie en gezelligheid moeiteloos bij elkaar komen. En misschien is dat precies wat een vaartocht hier zo bijzonder maakt.
Wanneer je tijdens een rondvaart rustig tussen de eilanden door vaart lijkt het gebied vooral stil, groen en ontspannen. Toch is vrijwel iedere sloot, akker en vaart verbonden met het vroegere tuinbouwleven. Juist die combinatie maakt varen in het Duizend Eilandenrijk zo interessant. Je geniet van een mooie dag op het water, maar vaart tegelijkertijd door een belangrijk stuk lokale geschiedenis.
Conclusie
De rondvaart door het Duizend Eilandenrijk is meer dan een toeristische attractie. Het is een toegangspoort tot een door mensenhanden gemaakt landschap van ruim 15.000 voormalige akkers en eilanden dat eeuwenlang de basis vormde voor de tuinbouw in Noord-Holland. Vanuit Museum BroekerVeiling is zowel een geleide rondvaart als zelf varen mogelijk, met elektrisch aangedreven en rolstoeltoegankelijke boten waarbij de schipper de verhalen over het gebied vertelt.
De ervaring kan worden uitgebreid met cultureel varen langs meerdere musea of met arrangementen waarbij eten, drinken en een wijnproeverij onderdeel zijn van de tocht. Het waternetwerk in Dijk en Waard biedt daarnaast tal van zelfstandige routes voor wie actief het landschap wil verkennen.
Het inclusieve evenement dat jaarlijks vanaf het museum vertrekt toont een andere dimensie van varen, waarbij de sociale impact en het lokale karakter centraal staan. Het landschap verandert per seizoen en nodigt uit tot herhaald bezoek. Varen in het Duizend Eilandenrijk is varen door geschiedenis, natuur en gemeenschap tegelijk, en dat maakt het bijzonder.