Fietsen in de Ardennen zonder grote hoogteverschillen en zonder autoverkeer is mogelijk via het RAVeL-netwerk. Het netwerk van ruim 1500 kilometer in Wallonië en de Ardennen laat je via voormalige spoorlijnen en jaagpaden genieten van verharde routes die goed bewegwijzerd zijn en bestemd zijn voor ongemotoriseerd verkeer. Voorbeelden zijn de Maasfietsroute en de Vennbahn die je ontspannen laten fietsen langs de prachtigste landschappen in het zuiden van België.
Het Autonoom Netwerk van Trage Wegen bestaat uit groene wegen die voornamelijk op jaagpaden en oude spoorlijnen zijn aangelegd. Er zijn meer dan 45 gemarkeerde lokale routes voor gezinswandelingen en wandel- en fietstochten, paardrijritten, skeelertochtjes. Ver weg van het autoverkeer garandeert dit netwerk veilige, comfortabele en vlakke omstandigheden om Wallonië, zijn grote steden, landelijke gebieden en beschermde natuurgebieden te ontdekken.
Kaarten van de verschillende delen van de RAVeL, gepubliceerd voor elke Waalse provincie, zijn gratis verkrijgbaar bij de toeristische organisaties of op de website van de RAVeL, waar je ook een interactieve kaart vindt.
De ‘Chemins du Rail’ is een vereniging, opgericht in 1996, die ijvert voor het behoud en de heraanleg als ‘groene weg’ van oude spoorlijnen. Ze biedt ook een hele reeks ontdekkingsparcours en begeleide fiets- en wandeltochten.
Wat is het RAVeL-netwerk in Wallonië
RAVeL staat voor een netwerk van trage wegen dat in de Ardennen vooral via voormalige spoorlijnen loopt.
- Het netwerk omvat ruim 1500 kilometer
- Routes zijn verhard en goed bewegwijzerd
- Bestemd voor ongemotoriseerd verkeer
- Gebouwd op jaagpaden en oude spoorlijnen
Het netwerk verbindt steden, landelijke gebieden en beschermde natuurgebieden. De vlakke omstandigheden maken het geschikt voor gezinnen, e-bikers en toeristen die lange afstanden willen afleggen zonder hoogteverschillen.
Kernkenmerken van RAVeL-routes in de Ardennen
De routes kenmerken zich door een combinatie van geschiedenis, natuur en comfort.
- Voormalige spoorlijn 47A: de route bevindt zich in majeure partie op het tracé van de oude lijn 47A. Dit parcours variëert en heet in de tijd mythisch geworden.
- Oude spoorlijn 48: de fietstocht loopt door een prachtig heuvelachtig landschap, ook al zijn de hoogteverschillen op dit parcours zeer klein met maximaal 2 procent. Dit is een van de grote voordelen van fietsen op de RAVeL van de oude spoorlijn 48 met zijn talrijke stenen viaducten en nieuwe metalen tunnels.
- Lesse rivier: aan het begin van deze route volg je de Lesse, een rustige en betoverende rivier. Het is er prettig fietsen.
- Halma tot Daverdisse: vanuit Halma rijd je door bossen en platteland. Er zijn heel wat picknickplekken, waar het aangenaam vertoeven is, met het kabbelende water op de achtergrond. Zo kom je aan de molen van Daverdisse, een prachtig typisch Ardens gebouw.
De route die wij om diverse redenen leuk vinden heeft een link tussen de Belgische, Luxemburgse en “Pruisische” netwerken. De geschiedenis en natuur van de Ardennen zijn alomtegenwoordig. Ook sportliefhebbers kunnen hier hun hart ophalen. Deze RAVeL loopt in Francorchamps langs het mooiste autocircuit ter wereld en kruist ook het parcours van de belangrijke wielerwedstrijd Luik-Bastenaken-Luik.
De route eindigt in Stavelot, de oude hoofdstad van een abtenvorstendom en tevens de stad van de broederschap van de ’Blancs Moussis’, een folkloristische carnavaleske traditie.
Voorbeelden van iconische trajecten
Maas en Vennbahn
De Maasfietsroute en de Vennbahn laten je ontspannen fietsen langs de prachtigste landschappen in het zuiden van België.
RAVeL lijn 618 tussen Assenois en Martelange
Het startpunt bij Olloy-sur-Viroin ligt op een steenworp van Frankrijk. Ooit was dit een Gallische oppidum. Je volgt de oude spoorlijn die omgebouwd is tot RAVeL. Je fietst door het dicht bebost gebied van Nismes waar loofhout en coniferen elkaar afwisselen.
Deze RAVeL-route volgt de voormalige spoorweglijn 618 tussen de vijvers van Assenois, La Strange in Hompré en Martelange. Je doorkruist de vele dorpjes van de omgeving van Bastenaken, in de rustige en idyllische omgeving van de Vallei van de Strange en de Sûre. Een groot deel van dit gebied maakt deel uit van Natura 2000, de perfecte plek dus om te fietsen. Bij aankomst in Martelange, kan je verder fietsen naar Redange en Luxemburg Stad. Je volgt dan het fietsnetwerk van het Groothertogdom Luxemburg.
RAVeL van Lijn 69A en de RAVeL van de Leie
De RAVeL van Lijn 69A en de RAVeL van de Leie situeren zich in een klein stukje Wallonië dat tussen Frankrijk en Vlaanderen ligt. We maken een kleine lus langs waterlopen en over spoorlijnen. Deze route laat je de verschillende aspecten van de RAVeL zien. Je kan je tocht verderzetten door de ‘Voie Verte de la Lys’ in Frankrijk te volgen.
Station-to-station fietstochten in de Ardennen
Als je zin hebt om de vier hoeken van de Ardennen te verkennen, is het soms een goed idee om de auto eens thuis te laten. Hier vind je onze keuze aan fietstochten vanaf een treinstation.
De volgende routes zijn samengevat uit de Top 10 fietstochten vanaf een station.
| Route | Vertrek | Aankomst | Afstand | Markering |
|---|---|---|---|---|
| Op de fiets langs de Maas | station van Givet | station van Monthermé, Frankrijk | 51 km | specifieke markering van de “voie verte” en “la Meuse à Vélo” |
| De Maasfietsroute in België | Station Anseremme | station Namen | 31,5 km | “la Meuse à vélo” (Eurovélo 19) |
| De vallei van de Ourthe, tussen Bomal en Melreux | station van Melreux | station van Bomal | 23 km | knooppunten 16, 14, 12, 11, 10, 9, 8, 7, 6 en 5 |
| Van de Condroz naar de Ardennen | station van Rivage | station van Coo | 45,9 km | knooppunten 27-1-2-4-5-6-7-8-11-12-13-14-15-16-92-91-90 en 86 |
| De lus van de meren van l’Eau d’Heure | gare de Pry | gare de Pry | 50 km | knooppunten 78, 80, 79, 87, 86, 88, 92, 94, 95, 91, 87, 79, 80,78 en 15 |
Op Franse zijde loopt de TER-spoorlijn door de Maasvallei. De fietsen kunnen gratis mee in de trein. Je kunt hier bij een van de stations uitstappen en genieten van de mooie fietsroute (voie verte) die Sedan met Givet verbindt. Onze voorkeur gaat uit naar een treinreis vanuit Monthermé tot aan Givet. De terugrit per fiets gaat langs de ongerepte zijde van de Maasvallei, via Givet, Haybes en Laifour.
Vertrek: station van Givet, aankomst aan het station van Monthermé, Frankrijk. Afstand: 51 km. Markering: de specifieke markering volgen van de “voie verte” (groene route) evenals de markering, “la Meuse à Vélo”.
Aan Belgische zijde rijdt de trein in de Maasvallei van Namen tot Anseremme. Hier stopt de lijn. Vanaf Dinant fiets je terug naar Namen, via de Europese route Eurovélo 3 “la Meuse à vélo”, (het fietsnetwerk RAVeL). Ons favoriete stukje route is het centrum van Dinant en de nieuwbouw aan de Maaskades.
Vertrek: Station Anseremme, aankomst station Namen, België. Afstand: 31,5 km. Markering: “la Meuse à vélo” (Eurovélo 19) volgen.
De mooie spoorlijn in de Ourthevallei loopt langs Bomal, één van de groene stopplaatsen, waar de treinwagons helemaal aangepast zijn om de fietsen mee te nemen. Meer stroomopwaarts, in Hotton, stap je uit en keer je per fiets terug naar Bomal, langs Durbuy en Barvaux, via het knooppuntennetwerk van de Famenne.
Vertrek: per fiets van het station van Melreux naar dat van Bomal, België. Afstand: 23 km. Markering: knooppunten: 16, 14, 12, 11, 10, 9, 8, 7, 6 (nieuwe verharding van RAVeL langs de Ourthe) en 5 volgen.
De trein komt uit Luik: hij stopt in Rivage, een klein stationnetje waar een mooie fietstocht start, langs de velden van de Condroz en de Ardennen met als eindpunt het toeristische Coo. Deze route geeft een prominente plaats aan de RAVeL, langs de Ourthe, en laat de landwegen helemaal tot hun recht komen dankzij het knooppuntennetwerk. De tocht is echter zwaar en lang: geschikt voor ervaren fietsers of met de e-bike.
Vertrek: station van Rivage met aankomst station van Coo, België. Afstand: 45,9 km. Markering: knooppunten: 27-1-2-4-5-6-7-8-11-12-13-14-15-16-92-91-90 en 86.
In het stationnetje van Pry (lijn 132 Charleroi-Couvin), stap je uit de trein met je fiets aan de hand. Hier maak je een mooie lus rond de meren van L’Eau D’Heure. Voor deze fietstocht volg je het knooppuntennetwerk “Mille Bornes” en onderweg is het middeleeuwse stadje Walcourt zeker een bezoekje waard.
Vertrek en aankomst: gare de Pry, België. Afstand: 50 km. Markering: knooppunten 78, 80, 79, 87, 86, 88, 92, 94, 95, 91, 87, 79, 80,78 en 15.
De route van Marche-en-Famenne via RAVeL en Famenne-knooppunten
Marche-en-Famenne fietsroutes met RAVeL-netwerk
- Startpunt: Place de l'Etang, Marche-en-Famenne
- Type: Fietsroute
- Afstand: 101 km
- Duur: 9 uur
- Wegdek: Soms onverharde gravel
- Bewegwijzering: Fietsroute via netwerken
Onze 2 fietsroutes in hartje Belgische Ardennen vertrekken vanuit Marche-en-Famenne. Ze vormen een lus en volgen het RAVeL-netwerk en de fietsknooppunten van de Famenne. Ideaal voor het ontdekken van deze prachtige omgeving en de stadjes Durbuy en Rochefort.
Ze zijn uitermate geschikt voor e-bikers en geoefende fietsers. We omzeilen bijna alle onverharde paden zodat het comfortabel fietsen is. Zoals steeds bevatten onze fietsroutes achtergrondinformatie en ook een aantal leuke plaatsjes om te stoppen. Wil je even het stadje Marche verkennen? We hebben een stadswandeling toegevoegd die je elk mooi hoekje van het stadje toont.
Nog meer in de volledige reisgids Belgische Ardennen: ontdek de Belgische Ardennen via volledig 7 autoroutes, 26 wandelingen, 4 fietsroutes en verkenning van zowel bekende maar ook minder bekende plekken. Uitgebreide praktische en achtergrondinfo maken deze reisgids compleet.
Forrières is een dorp in het hart van de Famenne, rijk aan biodiversiteit. Via Nassogne, fiets je langs struiken en bossen tot aan het grote bos van Saint-Hubert.
Praktische informatie en bewegwijzering
De RAVeL-routes in de Ardennen combineren oude spoorlijnen met knooppuntennetwerken.
- Bewegwijzering via knooppuntennetwerk Famenne
- Gebruik van Eurovélo 19 “la Meuse à vélo”
- Voie verte bewegwijzering op Franse zijde
- Gratis kaarten verkrijgbaar bij toeristische organisaties en op de RAVeL website
- Interactieve kaart beschikbaar online
De routes zijn vlak, verhard en ver van het autoverkeer. De combinatie van historische spoorwegtracés, stenen viaducten, metalen tunnels en natuurgebieden zoals Natura 2000 maakt de ervaring afwisselend zonder inspannende klimmen.
Conclusie
RAVeL fietsroutes in de Ardennen bieden een coherent systeem van vlakke, verharde trajecten die voormalige spoorlijnen en jaagpaden hergebruiken. Met ruim 1500 kilometer aan netwerk in Wallonië en meer dan 45 gemarkeerde lokale routes is er keuze voor korte dagtochten en lange lusroutes.
Station-to-station combinaties maken het mogelijk om de auto achterwege te laten. Van de Maasfietsroute tussen Anseremme en Namen tot de Condroz-Ardennen verbinding tussen Rivage en Coo, en de Ourthevallei tussen Melreux en Bomal, de routes zijn gestructureerd met knooppunten en duidelijke markeringen.
De trajecten rond Marche-en-Famenne tonen hoe RAVeL en Famenne-knooppunten samenkomen tot comfortabele lussen van 101 kilometer voor e-bikers en geoefende fietsers. De historische context van Chemins du Rail, opgericht in 1996, en de aanwezigheid van sporticonen zoals Francorchamps en de Luik-Bastenaken-Luik route geven extra diepgang aan het fietsen.
Voor wie fietsen zonder grote hoogteverschillen wil en lange routes wil maken, blijven de RAVeL-routes in Wallonië en de Ardennen de meest veilige en comfortabele keuze.