De ANWB fietsknooppuntenplanner en het netwerk van knooppuntenroutes vormen de basis voor zelfstandige fietsontdekkingen in Nederland en in het bijzonder in de provincie Noord-Brabant. Het systeem van genummerde knooppunten verbindt de mooiste fietspaden en autoluwe wegen en maakt het mogelijk om zonder routebeschrijving te fietsen met een eenvoudige reeks cijfers. De Zuiderwaterlinie, een 160 kilometer lange waterlinie die van West naar Oost door Brabant loopt, is uitgewerkt in vijf aaneengesloten ANWB fietsroutes van ongeveer 40 à 50 kilometer per stuk. Deze routes maken integraal deel uit van het ANWB knooppunten fietsroutes netwerk in Brabant en worden gebundeld in het Zuiderwaterlinie fietsboekje.
De Zuiderwaterlinie als knooppuntenfietsgebied
Verdeeld over de 160 kilometer lange Zuiderwaterlinie zijn er vijf aaneengesloten ANWB fietsroutes van ongeveer 40 à 50 kilometer per stuk, die onderdeel uitmaken van de ANWB knooppunten fietsroutes in Brabant. Stap op de pedalen en ontdek de Zuiderwaterlinie. Het Zuiderwaterlinie fietsboekje bundelt de vijf fietsroutes.
De vijf routes vormen een logische oost-west as door het landschap van de voormalige waterlinie. Van West naar Oost fietsend worden de volgende locaties aangedaan: Bergen op Zoom-Steenbergen, Willemstad-Klundert-Zevenbergen, Breda-Oosterhout-Raamsdonksveer-Geertruidenberg, Den Bosch-Heusden-Drunen en Megen-Ravenstein-Grave.
De genoemde routes zijn:
- West Brabantse Waterlinie
- Stelling van Willemstad
- Breda - Geertruidenberg
- Heusden - ’s-Hertogenbosch
- Grave - Ravenstein
De routes zijn onderdeel van de ANWB knooppuntenroute in Brabant. Zoals je gewend bent, kun je dus op ieder knooppunt informatie vinden over het netwerk en jouw huidige locatie. Om jouw uitstapje op de stalen ros nóg een stukje comfortabeler te maken, kun je de ANWB fietsroutes ook fietsen met de gratis ANWB Eropuit App. Daarmee plan je niet alleen gemakkelijk je fietstocht, maar krijg je ook inspiratie en tips voor leuke plekken om onderweg te pauzeren.
Het fietsboekje is nog verkrijgbaar bij een aantal toeristische informatiepunten in de Zuiderwaterlinie.
Overzicht van de vijf Zuiderwaterlinie knooppuntenroutes
| Route | Oriëntatie in de lijn | Typische lengte | Kernlocaties |
|---|---|---|---|
| West Brabantse Waterlinie | Westelijk deel | 40 à 50 kilometer | Bergen op Zoom - Steenbergen |
| Stelling van Willemstad | Midden-west | 40 à 50 kilometer | Willemstad - Klundert - Zevenbergen |
| Breda - Geertruidenberg | Midden | 40 à 50 kilometer | Breda - Oosterhout - Raamsdonksveer - Geertruidenberg |
| Heusden - ’s-Hertogenbosch | Midden-oost | 40 à 50 kilometer | Den Bosch - Heusden - Drunen |
| Grave - Ravenstein | Oostelijk deel | 40 à 50 kilometer | Megen - Ravenstein - Grave |
De gemoedelijke dorpen en indrukwekkende vestingsteden die op de route voorkomen, ontstaan door de combinatie van waterlinies, vestingbouw en het agrarische landschap van Brabant. Het knooppuntennetwerk zorgt ervoor dat je op ieder knooppunt een kaart van het gebied hebt waarop alle knooppunten te zien zijn. De kaart vermeldt bovendien de onderlinge afstanden tussen de knooppunten.
Hoe het knooppuntenprincipe werkt
Het idee is even simpel als briljant. De mooiste fietspaden en autoluwe wegen in een regio worden in kaart gebracht en vormen samen een netwerk. Waar twee of meer paden van dit netwerk elkaar kruisen, is een fietsknooppunt, en elk knooppunt heeft een eigen nummer.
Bij ieder knooppunt staat een kaart van het gebied waarop alle knooppunten te zien zijn. De kaart vermeldt bovendien de onderlinge afstanden tussen de knooppunten. Bordjes geven aan wat de route naar de aansluitende knooppunten is. Linksaf naar nummer 29, rechtdoor naar 15, rechtsaf naar 31.
De routebeschrijving van een fietstocht hoeft voortaan niet langer te zijn dan een briefje dat je op jouw fietsstuur plakt, of stopt in een handige bikepointer. Zo is de code 38-34-35-30-29-33-37-41-42-69-38 goed voor vijftien kilometer fietsplezier rond Ootmarsum, om maar een voorbeeld te noemen.
Een tweede voorbeeld uit de documentatie is de code 43-38-69-29-33-34-30-88-04-03-10-16-43 voor dertig kilometer fietsplezier rond Ootmarsum.
Het netwerk biedt alle vrijheid om zelf de afstand en de route van de tocht te bepalen. Omdat je van knooppunt naar knooppunt fietst, is je routebeschrijving slechts een opsomming van alle knooppuntnummers. Plak een briefje op je fietsstuur, gebruik een handige bikepointer of fiets de route met de ANWB Eropuit app.
ANWB Fietsknooppuntenplanner in gebruik
Met de ANWB Fietsknooppuntenplanner plan je heel makkelijk je eigen route. Je kan je eigen lengte bepalen, en als je een route hebt gemaakt kan je deze uitprinten. De route wordt op een kaart geplot, maar ook als bikepointerkaartje zodat je dit handig in je bikepointer kan doen.
De applicatie werkt het beste in Google Chrome, Firefox, Edge en Safari, dus we adviseren je een van deze browsers te gebruiken.
De stappen voor het maken van een route zijn:
- Klik op een knooppunt om je fietsroute te beginnen.
- Klik een volgend knooppunt aan en de route wordt voor je berekend.
- Verleng je route door een volgend knooppunt aan te klikken.
In je route kun je 'via' knooppunten tegenkomen. Dit zijn tussenliggende knooppunten die je niet hebt geselecteerd, maar waar je wel langsfietst. In je route zijn ze herkenbaar aan de tekst 'Via knooppunt [nummer]'.
Houd er rekening mee dat sommige knooppunten op een plek zonder adres staan.
De planner toont ook horeca, bezienswaardigheden en musea op de kaart.
Zo gebruik je de knooppunten routeplanner van de ANWB:
- Zoom in op de kaart van Nederland om je fietsgebied beter te kunnen bekijken
- Zoom zo ver in totdat je de cijfertjes ziet van de knooppunten
- Klik op het eerste knooppunt van waar je wil beginnen
- Klik daarna steeds op het volgende punt om je route verder te maken
- Ideaal bij deze manier is dat horeca, bezienswaardigheden en musea ook worden weergegeven op de kaart.
- Is je route klaar? Print hem dan uit, schrijf de cijfertjes of een briefje, of gebruik het gpx-bestand om hem alsnog op een fietscomputer te zetten die je tijdens je route helpt te navigeren.
Route bewaren en delen
Is je route klaar? Log dan in met je Mijn ANWB account om je fietsroute te bewaren.
Je route vind je op drie plekken terug:
- Ga naar de Fietsknooppuntenplanner terwijl je bent ingelogd. Je ziet dan meteen het overzicht 'Mijn Fietsroutes'.
- In je Mijn ANWB account: in het uitklapmenu klik je op 'Mijn producten en diensten' en daarna naar het onderdeel 'Vakantie & vrije tijd'. Klik dan op 'Fietsknooppuntenroutes'. Hier staan al je fietsroutes in een overzicht.
- Je kunt je opgeslagen fietsroutes bekijken én fietsen met behulp van de ANWB Eropuit app voor iOS en Android.
Met de ANWB Eropuit app kun je eenvoudig zelf met behulp van knooppunten een fietsroute maken en fietsen. Je kunt ook een route maken in de planner op een desktop computer, deze route opslaan en openen in de app.
Om de route op te slaan dien je eerst in te loggen.
Wijzigen onderweg
Onderweg kun je gemakkelijk de route wijzigen. Op elk knooppuntenkruispunt staan alternatieven aangereikt. Is het een prachtige dag en lokt het mooie landschap? Eén blik op de kaart en je knoopt zo een paar prachtige kilometers aan jouw fietsrondje.
De routebeschrijving van een fietstocht is niet meer dan een briefje op je fietsstuur.
Soms komt het voor dat de knooppuntenplanner een aangeklikt knooppunt niet 'pakt'. Dan geeft de planner een omweg aan, in plaats van de kortste weg naar het knooppunt te kiezen. Meestal is de reden hiervoor dat er op het traject wegwerkzaamheden of verkeersafsluitingen zijn waardoor het fietspad tijdelijk niet te gebruiken is. Open Streetmap, waarvan ANWB het kaartmateriaal gebruikt, blokkeert dan het desbetreffende traject. Zodra het traject weer begaanbaar is verdwijnt de blokkade.
Beheer, onderhoud en correcties van het netwerk
De ANWB verkoopt knooppuntenkaarten voor heel Nederland, maar is geen eigenaar van het knooppuntennetwerk. Het onderhoud van de knooppuntenbordjes wordt dan ook niet door de ANWB gedaan, maar door de regio’s zelf.
Staat een knooppuntbord op de verkeerde plek, ontbreekt er een bord of is het ernstig beschadigd? Meldt het bij bordjeweg.nl. De melding wordt dan doorgestuurd aan de juiste regio. Zo zorgen we samen dat alle knooppunten up-to-date zijn.
De informatie op de ANWB-fietsknooppuntenplanner komt vanuit OpenStreetMap, een open systeem waar gebruikers zelf wijzigingen of correcties kunnen aanbrengen.
De informatie op onze kaart komt vanuit OpenStreetMap. Als er een knooppunt niet goed staat, kan je dat ook zelf aanpassen.
Een fout in een knooppunt melden:
- Maak een account aan op OpenStreetMap.org.
- Log in en dien een verzoek tot aanpassing in.
Het beheer en de updates van de fietsknooppunten worden regionaal uitgevoerd. De ANWB is geen eigenaar van het knooppuntennetwerk.
De bedenker van knooppunten is de Belgische mijnbouwingenieur Hugo Bollen. Het systeem veroverde razendsnel Belgisch-Limburg en kreeg spoedig navolging in andere delen van België en over de grens. In Nederland waren Limburg en Noord-Brabant de eerste provincies met een knooppuntennetwerk.
Zij zijn niet alleen de makers en bedenkers van deze knooppunten; ze onderhouden deze ook en voorzien ze van de nodige updates, laadpalen of zelfs voor de mensen die daarop geabonneerd zijn de nodige hulp onderweg. Voor wielrenners en mountainbikers is deze service nog niet erg ingeburgerd, maar voor steeds meer mensen met de e-bike, lijkt dat een overweging waard.
Praktische voordelen van het knooppuntennetwerk
Het netwerk biedt fietsers juist alle vrijheid om zelf de afstand en de route van de tocht te bepalen.
Fietspaden en autoluwe wegen in een regio zijn in kaart gebracht en vormen samen een netwerk. Als twee of meer paden elkaar kruisen heb je een knooppunt met een nummer. Bij ieder knooppunt staat een informatiekaart van het gebied, waarop alle knooppunten en de afstand tussen de knooppunten te zien is. Onderweg geven bordjes aan wat de route naar de aansluitende knooppunten is. Bijvoorbeeld: linksaf naar nummer 29, rechtdoor naar 15, rechtsaf naar 31.
Omdat je van knooppunt naar knooppunt fietst, is je routebeschrijving slechts een opsomming van alle knooppuntnummers. Plak een briefje op je fietsstuur, gebruik een handige bikepointer of fiets de route met de ANWB Eropuit app.
Conclusie
Het ANWB knooppunten fietsroutes systeem combineert een eenvoudige cijfercode met een landelijk dekkend netwerk van fietspaden. De Zuiderwaterlinie illustreert hoe het systeem in de praktijk wordt toegepast op een thematische route van 160 kilometer met vijf aaneengesloten trajecten van 40 à 50 kilometer. De routes verbinden steden als Bergen op Zoom, Steenbergen, Willemstad, Klundert, Zevenbergen, Breda, Oosterhout, Raamsdonksveer, Geertruidenberg, ’s-Hertogenbosch, Heusden, Drunen, Megen, Ravenstein en Grave.
De ANWB Fietsknooppuntenplanner maakt het mogelijk om routes zelf samen te stellen, op te slaan via Mijn ANWB, uit te printen als bikepointerkaartje en te gebruiken in de ANWB Eropuit app. Het netwerk wordt regionaal beheerd, de kaartdata komt uit OpenStreetMap en correcties kunnen via bordjeweg.nl of OpenStreetMap worden doorgegeven. De combinatie van fysieke knooppuntenbordjes, kaarten bij elk knooppunt en de digitale planner biedt maximale flexibiliteit voor fietsers die de Zuiderwaterlinie of andere ANWB knooppuntenroutes in Brabant willen verkennen.