De historische site van Hunnegem vormt de absolute bakermat van de stad Geraardsbergen. Dit complex is niet louter een verzameling gebouwen, maar een cultureel epicentrum waar de wortels van de lokale gemeenschap en de religieuze geschiedenis van de regio samenkomen. Binnen deze erfgoedparel zijn drie gespecialiseerde musea ondergebracht, die elk een uniek perspectief bieden op het verleden en het heden. De site functioneert als een brug tussen de spirituele oorsprong van de stad, de evolutie van de Vlaamse cinematografie en de artistieke expressie van hedendaagse makers. Door de integratie van vaste collecties en dynamische, seizoensgebonden tentoonstellingen, transformeert de site Hunnegem in een levend archief dat bezoekers uitnodigt om zowel de sacrale stilte van het verleden als de creatieve energie van nu te ervaren.
De Architectuur en het Fundament van HUGE
Het museum HUGE is gevestigd in een voormalige Romaanse kerk, wat direct een impact heeft op de beleving van de bezoeker. De Romaanse architectuur, gekenmerkt door haar robuustheid en historische gewicht, dient als het perfecte decor voor de presentatie van de ontstaansgeschiedenis van Geraardsbergen.
De focus van HUGE ligt op twee cruciale pijlers:
- De ontstaansgeschiedenis van de stad Geraardsbergen. Dit aspect stelt de bezoeker in staat om te begrijpen hoe de geografische en politieke omstandigheden hebben geleid tot de groei van de stad.
- De historie van het benedictinessenklooster Hunnegem. Dit klooster vormde het spirituele en organisatorische hart van de vroege nederzetting, waardoor de site tot op dag van vandaag wordt beschouwd als de bakermat van de stad.
De synergie tussen de locatie (de voormalige kerk) en de inhoud (het kloosterleven) creëert een contextuele laag waarbij de fysieke ruimte de geschiedenis versterkt. De bezoeker loopt letterlijk door de geschiedenis terwijl de muren van de Romaanse kerk getuigen van de eeuwenoude aanwezigheid van de benedictijnen.
Het Museum en Archief van de Vlaamse Film (MAVF)
Naast de religieuze en stadsgeschiedenis herbergt de site Hunnegem het Museum en Archief van de Vlaamse Film. Dit instituut richt zich specifiek op de evolutie van de cinematografie binnen de Vlaamse context.
Het MAVF fungeert als een bewaarplaats voor de cinematografische identiteit van Vlaanderen. De impact hiervan is dat filmkunst niet langer slechts als entertainment wordt gezien, maar als een historisch document dat de sociale en culturele veranderingen in de regio weerspiegelt. De collecties in het MAVF bieden een diepgaand inzicht in hoe de Vlaamse film zich heeft ontwikkeld, van de vroegste experimenten tot de moderne producties.
Voor bezoekers die een volledige ervaring zoeken, biedt de site de mogelijkheid om een rondleiding in het MAVF te combineren met een filmvoorstelling. Dit zorgt ervoor dat de theoretische kennis uit het archief direct wordt gekoppeld aan de praktische ervaring van het kijken, waardoor de filmgeschiedenis tastbaar wordt.
De Sacristiegeheimen en Religieus Textiel
Een van de meest intrigerende aspecten van de huidige programmering in de Musea Hunnegem is de focus op de schatkamer van het klooster, specifiek het religieus textiel. De musea hebben besloten hun sacristiegeheimen te onthullen via een gespecialiseerde tentoonstelling over witte kleding en kantwerk.
De tentoonstelling richt zich op de witte katoenen paramenten, waaronder de koorhemden en albes van de priester. De focus ligt hierbij op de versieringen aan de onderkant van de hemden en de boorden van de mouwen.
De gebruikte kantsoorten in deze collectie zijn divers en getuigen van een hoogwaardig vakmanschap:
- Brusselse applicatie kant
- Carrickmacross
- Lierse kant
- Stropkant
- Richelieuwerk
De impact van deze tentoonstelling is tweeledig. Enerzijds is er de esthetische waardering van het kantwerk, dat werd gebruikt om de kleding van de religieuzen te versieren. Anderzijds is er een sociologische laag; de tentoonstelling "Vrouwen aan de kant" belicht de rol van de vrouwen die dit complexe kantwerk maakten. De titel is een bewuste woordspeling die verwijst naar zowel het ambacht als de marginalisering van vrouwen in de maatschappij en binnen de kerk, waar zij dikwijls aan de zijlijn stonden.
Interessant is de observatie dat in de huidige beroepscategorie van de geestelijkheid, waar mannen centraal staan, de traditie van het frivole kantwerk aan de rochetten nog steeds voortleeft. Tijdens feestelijke kerkdagen, misvieringen en processies worden deze gewaden uit de sacristie gehaald om de prelaten in volle ornaat te tooien.
Hedendaagse Kunst en Tijdelijke Exposities
De site Hunnegem is niet beperkt tot vaste collecties; elk seizoen worden er nieuwe, tijdelijke kunsttentoonstellingen georganiseerd. Dit zorgt voor een dynamische wisselwerking tussen het historische erfgoed en hedendaagse artistieke visies.
Een voorbeeld hiervan is de expositie "Brick by Brick - Another Brick from the Wall", die loopt van 21 juni tot 2 juli 2026. Deze tentoonstelling bevat werken van Sander Buyck, Inge Braeckman en Honoré d'O. Een centraal thema in de huidige artistieke verkenning is het verlies van boerderijen in de Vlaamse Ardennen, wat een actuele reflectie is op de veranderende landelijke architectuur.
Daarnaast is er aandacht voor specifieke technieken, zoals de monoprint. In de werken van Nadiia wordt deze techniek toegepast waarbij een afbeelding in verf of inkt op een vlakke plaat wordt gemaakt, waarna een vel papier stevig wordt aangerold. De impact van deze keuze is dat het werk minder 'getekend' oogt en meer 'natuurlijk', wat naadloos aansluit bij de natuur als belangrijkste inspiratiebron van de kunstenaar.
Een andere opvallende bijdrage is die van Olav Geerts, een kunstenaar die typografie studeerde aan het HIGRO in Gent. Zijn werk, gekenmerkt door een non-conformistische stijl en originele invalshoeken, wordt gepresenteerd in samenwerking met Halewijn. Hun samenwerking is geïnspireerd op de verluchters van middeleeuwse manuscripten, waarbij Halewijn verantwoordelijk is voor de centrale tekeningen en Olav voor de randversieringen. Deze collectie bevat onder andere 'betekende' affiches, memorabilia en foto's uit de archiefdozen van De Drei Durkisj.
Bezoekersinformatie en Groepsaanbod
Voor bezoekers die de site op een gestructureerde manier willen verkennen, zijn er diverse opties voor rondleidingen. De site biedt de mogelijkheid om meerdere ervaringen in één bezoek te combineren.
De beschikbare rondleidingen zijn als volgt gestructureerd:
- Rondleiding in het museum HUGE: Focus op de stadsgeschiedenis en het benedictinessenklooster.
- Rondleiding in het Museum en Archief van de Vlaamse Film (MAVF): Focus op de filmgeschiedenis.
- Combinatiebezoek: Een integrale tour door beide musea, eventueel aangevuld met een filmvoorstelling.
Voor groepen worden aanbiedingen op maat gemaakt. De prijsstructuur voor deze groepsbezoeken is als volgt:
| Component | Kosten |
|---|---|
| Basisprijs per persoon | Vanaf 5 euro |
| Kosten voor de gids | 60 euro |
Analyse van de Culturele Impact van de Site Hunnegem
De site Hunnegem functioneert als een complex ecosysteem van erfgoed. De integratie van het museum HUGE en het MAVF op één locatie zorgt voor een unieke kruisbestuiving. Waar HUGE de bezoeker terugbrengt naar de Romaanse fundamenten van de stad, brengt het MAVF de bezoeker naar de moderne tijd via de lens van de film.
De decisionele laag van de musea om sacristiegeheimen te tonen, zoals de witte katoenen paramenten, overstijgt de loutere presentatie van religieuze objecten. Door de focus te leggen op het kantwerk (Brusselse applicatie, lierse kant, etc.) en de vrouwen die dit produceerden, wordt de site een platform voor sociaal-historisch debat. De spanning tussen de mannelijke dominantie in de kerkelijke hiërarchie en het onzichtbare werk van de kantwerksters wordt hiermee expliciet gemaakt.
Bovendien bewijst de site dat zij niet versteend is in het verleden. Door kunstenaars als Olav Geerts en Nadiia uit te nodigen, en door thema's als de verdwijning van boerderijen in de Vlaamse Ardennen aan te snijden, blijft de site relevant voor de huidige generatie. De techniek van de monoprint en de middeleeuws geïnspireerde samenwerking tussen Geerts en Halewijn laten zien dat de site een plek is waar ambacht en innovatie elkaar ontmoeten.
De site is dus niet enkel een toeristische attractie, maar een culturele katalysator die de geschiedenis van Geraardsbergen verbindt met de bredere Vlaamse identiteit, van de benedictijnse monniken tot de filmmakers en de hedendaagse kunstenaars.