Sinds de invoering van het Europees digitaal COVID-certificaat in juli 2021 is er een sterkere basis ontstaan voor veilig reizen binnen de Europese Unie en naar verschillende landen erbuiten. Het certificaat maakt het mogelijk om vrije verkeer te handhaven, zelfs in tijden van pandemie. Voor reizigers die volledig gevolgd zijn geraakt met hun coronavaccinatie, herstel of testresultaat, biedt het certificaat een duidelijke en eenvoudige manier om te bewijzen dat zij aan de reisvoorwaarden voldoen. Voor wie wil weten hoe ze vrij kunnen reizen binnen Europa en wat de eisen zijn na een coronavaccinatie, is het belangrijk om de details van het certificaat en de maatregelen van het land van bestemming goed te begrijpen.
De informatie in dit artikel is gebaseerd op actuele richtlijnen en voorwaarden voor reisdocumentatie binnen de EU en naar landen erbuiten. Het artikel behandelt de drie soorten certificaten die beschikbaar zijn (vaccinatiecertificaat, herstelcertificaat en testcertificaat), de geldigheid ervan, hoe je deze kunt verkrijgen en welke specifieke regels er gelden bij aankomst in België of vertrek vanaf België. Bovendien wordt ingegaan op de rol van PCR- en antigeentesten, het invullen van reisformulieren en de maatregelen die van toepassing zijn op basis van het land waaruit je komt of naar waar je reist.
Wat is het Europees Digitaal COVID-certificaat?
Het Europees Digitaal COVID-certificaat is een vrijwillig en gratis document dat reizigers toestaat om binnen de Europese Unie en naar bepaalde landen erbuiten te reizen, zonder aan extra reisbeperkingen te hoeven voldoen. Het certificaat is sinds 1 juli 2021 beschikbaar en wordt uitgegeven in drie vormen:
Vaccinatiecertificaat: Wordt uitgegeven aan personen die minstens 2 weken geleden volledig gevolgd zijn geraakt met een vaccin die door de EU worden erkend. Dit certificaat is onbeperkt geldig na het ontvangen van een boostervaccin. Indien je nog niet geboosterd bent, geldt het certificaat maximaal 270 dagen na de laatste vaccinatie.
Herstelcertificaat: Wordt uitgegeven aan personen die binnen de afgelopen zes maanden zijn geïnfecteerd met het coronavirus, zoals aangetoond door een positieve PCR-test. Het certificaat is geldig vanaf de elfde dag na de positieve test en blijft 180 dagen geldig.
Testcertificaat: Wordt uitgegeven aan personen die binnen de afgelopen 72 uur (voor PCR-testen) of 24 uur (voor antigeentesten) negatief zijn getest op corona. Dit certificaat is tijdelijk en kan gebruikt worden om aan reisvoorwaarden te voldoen.
Alle drie certificaten kunnen tegelijkertijd worden gebruikt, bijvoorbeeld als je zowel gevolgd bent geraakt als recent getest bent. Het certificaat is digitaal beschikbaar via de app CovidSafeBE of kan worden aangevraagd in papieren vorm via de relevante instellingen. Het certificaat is beschikbaar in de drie landstalen (Nederlands, Frans en Duits) en in het Engels.
Hoe verkrijg je het certificaat?
De verwerking van het certificaat hangt af van het type certificaat:
Vaccinatiecertificaat: Je ontvangt dit certificaat automatisch 2 weken na je laatste vaccinatie. Het kan worden opgevraagd via de CovidSafeBE-app, maar ook via een digitaal of papieren versie via jouw huisarts of ziekenhuis.
Herstelcertificaat: Dit certificaat wordt uitgegeven nadat je minstens 11 dagen geleden positief bent getest op corona. Het certificaat blijft geldig gedurende 180 dagen. Voor het verkrijgen van het certificaat, moet je een positieve PCR-test kunnen tonen die binnen de afgelopen 180 dagen gedaan is.
Testcertificaat: Dit certificaat wordt uitgegeven na het afnemen van een PCR- of antigeentest. Het geldt respectievelijk 72 uur of 24 uur na de test. Deze tests zijn niet gratis en moeten worden afgeleverd bij gecertificeerde testcentra.
Wat zijn de voorwaarden voor reizen binnen Europa?
Reizigers met een Europees Digitaal COVID-certificaat kunnen vrij reizen binnen de EU en naar landen zoals Andorra, IJsland, Liechtenstein, Monaco, Noorwegen, San Marino, Vaticaanstad en Zwitserland. De voorwaarden kunnen echter variëren per land van bestemming. Het is daarom belangrijk om vooraf te controleren op de website Reopen Europe welke maatregelen gelden voor jouw specifieke bestemming. Deze website gebruikt kleurcodes (groen, oranje, rood, donkerrood) om de coronasituatie per land in kaart te brengen.
Binnen de EU geldt het volgende:
- Groen: Minimale maatregelen, het certificaat is voldoende.
- Oranje: Extra maatregelen mogelijk, zoals testen of quarantaine.
- Rood: Meer restrictieve maatregelen, zoals quarantaine of aanvullende testen.
- Donkerrood: Reizen wordt afgeraden of verboden, behalve in noodzakelijke gevallen.
Voor reizen naar landen buiten de EU is het verstandig om de specifieke reisrichtlijnen van het land van bestemming te raadplegen. Deze regels kunnen aanzienlijk verschillen.
Wat zijn de voorwaarden bij aankomst in België?
Als je naar België reist, zijn er verschillende scenario’s afhankelijk van je vaccinatiestatus en het land waaruit je komt:
Volledig gevaccineerde reizigers (minstens 2 weken na laatste prik):
- Je dient een vaccinatiecertificaat te tonen.
- Geen PCR- of antigeentest is verplicht, tenzij je uit een land komt dat als "zone met heel hoog risico" is gelabeld (zoals op de lijst van info-coronavirus.be).
- Indien je uit een zone met heel hoog risico komt, is een test binnen 72 uur of 24 uur verplicht, afhankelijk van het testtype.
Reizigers met herstelcertificaat:
- Dit certificaat is geldig binnen de afgelopen 180 dagen na een positieve test.
- Geen extra test is verplicht, tenzij het land van herkomst als zone met hoog risico is gelabeld.
Reizigers met testcertificaat:
- Je dient een negatieve PCR- of antigeentest te tonen, afhankelijk van de eisen van het land van herkomst.
- Het testcertificaat moet binnen 72 uur (voor PCR) of 24 uur (voor antigeentest) geldig zijn.
Welke testen zijn er beschikbaar?
Voor het verkrijgen van een testcertificaat zijn er twee soorten testen:
PCR-test: De meest betrouwbare test. De test wordt afgenomen via een neusspons, en het resultaat is binnen een paar uur tot enkele dagen bekend. De PCR-test is verplicht bij reizen naar België uit bepaalde landen. De test moet afgenomen zijn binnen 72 uur voor aankomst.
Antigeentest: Een snelle test die binnen 15 minuten een resultaat oplevert. Deze test is minder nauwkeurig dan de PCR-test, maar voldoet aan de eisen van de EU. De antigeentest moet binnen 24 uur voor aankomst afgenomen zijn.
Opgelet: Zelftesten die je via apotheek kunt kopen, zijn niet geldig als reisdocument. Deze testen kunnen niet gebruikt worden om het testcertificaat te verkrijgen.
Invullen van het PLF-formulier
Het Passagier Lokalisatie Formulier (PLF) moet ingevuld worden bij aankomst in België uit een land dat niet op de witte lijst staat of uit een land met een heel hoog risico op een zorgwekkende variant (VOC). Dit formulier bevat persoonlijke en reisgerelateerde gegevens zoals naam, geboortedatum, reisgeschiedenis en contactinformatie. Het is verplicht om dit formulier online in te vullen via Mijngezondheid.be of bij aankomst aan de grens.
Na het invullen ontvang je een CTPC-code (Corona Test Prescription Code) waarmee je een testafspraak kunt maken of het testresultaat kunt opvragen. Bij een positief testresultaat moet je in isolatie en contact opnemen met je huisarts.
Wat zijn de maatregelen voor terugkerende Belgische residenten?
Belgische residenten met een vaccinatie- of herstelcertificaat zijn vrij van extra test- of quarantainevoorschrachten, tenzij ze uit een land komen dat als zone met heel hoog risico is gelabeld. In dat geval is een PCR- of antigeentest binnen 72 of 24 uur verplicht, en moet een quarantaine van 10 dagen worden aangehouden, tenzij het testresultaat negatief is.
Belgische residenten zonder certificaat die uit een zone met heel hoog risico komen, moeten zich testen en in quarantaine blijven tot het testresultaat negatief is.
Wat zijn de maatregelen voor niet-Belgische residenten?
Niet-Belgische residenten volgen dezelfde regels als Belgische residenten. Indien ze uit een zone met heel hoog risico komen, is een test verplicht, evenals quarantaine. Voor reizigers uit landen die niet op de witte lijst staan, gelden extra maatregelen.
Wat zijn de risico’s bij niet-naleving?
Naleving van de reisrichtlijnen is belangrijk om de verspreiding van het virus te beperken. Niet-naleving van de regels kan leiden tot:
- Verbanning uit het land of extra testen en quarantaine.
- Extra kosten voor testen en isolatie.
- Mogelijke aansprakelijkheid bij het verspreiden van het virus.
Conclusie
Het Europees Digitaal COVID-certificaat biedt reizigers een eenvoudige en betrouwbare manier om vrije en veilige toegang te krijgen tot meerdere landen binnen en buiten de EU. Reizigers die volledig gevolgd zijn geraakt, hersteld zijn of binnen de geldigheidstermijn een negatieve test hebben, kunnen hun certificaat gebruiken om aan reisvoorwaarden te voldoen. Het is echter belangrijk om vooraf te controleren welke regels van toepassing zijn op jouw specifieke reisroute en het land van bestemming.
Bij aankomst in België zijn er duidelijke richtlijnen afhankelijk van je vaccinatiestatus en het land waaruit je komt. Voor terugkerende reizigers zijn extra test- of quarantainevoorschrachten soms nodig. Het invullen van het PLF-formulier is verplicht in sommige gevallen en helpt bij het traceren van mogelijke besmettingen.
Het verstandig om vooraf reisdocumenten en certificaten te verkrijgen, testen te boeken en reisrichtlijnen te raadplegen, zodat je je vakantie of reis zonder problemen kunt genieten.