Het jaar 2019 markeerde het absolute hoogtepunt van de vrijheid om te reizen voor Nederlandse vakantiegangers. Het was het laatste volledige jaar voordat de wereldwijde coronapandemie de reiswereld volledig verstoorden. In de zomer van 2019 zochten meer dan 10,7 miljoen Nederlanders hun geluk op vakantie, een aantal dat nadien jarenlang onbereikbaar zou blijken te zijn. Dit jaar stond bekend om een duidelijke voorkeur voor bestemmingen binnen Europa, een sterke neiging om met het vliegtuig te reizen en een breed scala aan populaire doelen, variërend van naburige landen tot verre avonturen in Azië en Noord-Amerika. De statische cijfers uit die periode bieden niet alleen een beeld van de aantallen, maar ook van de culturele voorkeur voor de typische zomervakantie van de Nederlander: een combinatie van nabijheid en verkenning.
De dynamiek van de zomer 2019 toont een unieke balans tussen binnenlandse en buitenlandse vakanties. Terwijl de meeste mensen de zomervakantie nog steeds in het buitenland brachten, was er een sterke voorkeur voor buurlanden. Duitsland was destijds de populairste bestemming, gevolgd door Frankrijk en Spanje. De statistieken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laten zien dat in 2019 het totaal aantal zomervakanties op 21,2 miljoen kwam, waarvan ongeveer de helft naar het buitenland was gericht. Dit creëerde een specifiek reispatroon waarbij de Nederlander zijn vakantievoorstel niet beperkte tot één land, maar een verscheidenheid aan culturen en landschappen verkende.
De Dominantie van Europa: Duitse en Franse Bestemmingen
In de zomer van 2019 was het reisgedrag van de Nederlandse vakantieganger sterk gericht op Europese bestemmingen. De cijfers van het CBS tonen aan dat Europa de absolute favoriet was, waarbij landen zoals Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië de top van de lijst bepaalden. Dit standpunt werd verder versterkt door de geografische nabijheid en de logistieke eenvoud van reizen naar deze landen.
Duitsland fungeerde als de meest bezochte bestemming in 2019, met een indrukwekkend totaal van 1,8 miljoen zomervakanties. Dit land behield de toppositie tot de coronacrisis de reispatronen veranderde. De populariteit van Duitsland werd gevolgd door Frankrijk met 1,5 miljoen vakanties. Deze twee landen vormden de kern van de Nederlandse zomervakanties. Het is opmerkelijk dat de verhouding tussen auto en vliegtuig in die tijd nog sterk was gekoppeld aan de afstand tot de bestemming. Voor naburige landen zoals Duitsland en België werd bijna uitsluitend de auto gebruikt, terwijl verre bestemmingen als Spanje of Italië een mix van vliegtuig en auto vereisten.
De voorkeur voor Europese landen was niet alleen een kwestie van afstand, maar ook van kosten en cultuur. De Nederlandse toerist zocht vaak naar de typische "zomervakantie" ervaring, wat in 2019 resulteerde in een massale uitval naar het zuiden van Europa. Spanje, met zijn lange kustlijnen, bleef een topbestemming met ruim 1,2 miljoen vakanties. Italië volgde met bijna 1,1 miljoen vakanties, evenals Griekenland met 0,7 miljoen. Dit patroon toont aan dat de Nederlandse reiziger in 2019 de voorkeur gaf aan landen met een zonneklimaat, maar ook aan buurlanden zoals België en Duitsland voor kortere uitstapjes.
De cijfers voor 2019 geven ook een beeld van de variatie in reisduur en bestemming. Terwijl Duitsland en Frankrijk de absolute leiders waren, bestonden er ook populaire richtingen buiten de traditionele toeristische top. Landen als Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk behaalden respectievelijk bijna 0,5 miljoen vakanties. Dit toont aan dat de Nederlandse vakantieganger in 2019 niet beperkt bleef tot de klassieke zonnige landen, maar ook geïnteresseerd was in de natuur en cultuur van landen zoals Oostenrijk, dat bekend staat om zijn bergen en winter- en zomerreizen.
De onderlinge verhouding tussen de verschillende Europese landen was ook een indicator van de reisvoorkeur. Terwijl Duitsland in 2019 nog de meeste vakanties trok, nam dit aandeel af ten opzichte van het vorige jaar. Dit werd veroorzaakt door de toenemende populariteit van Frankrijk, dat in latere jaren (2022) Duitsland inhaalde. In 2019 was de verhouding nog anders: Duitsland was de duidelijke leider, maar de concurrentie van Frankrijk was al zichtbaar. De cijfers tonen ook dat de voorkeur voor Spanje in 2019 iets lager was dan in eerdere jaren, wat wijst op een verschuiving in de voorkeur voor bestemmingen met een meer stedelijke of culturele focus.
Het is ook belangrijk om de rol van de auto in deze Europese reizen te benadrukken. In 2019 was de auto het meest gebruikte vervoermiddel voor buitenlandse vakanties, met een aandeel van 44 procent. Dit was vergelijkbaar met het aandeel van het vliegtuig, dat destijds 45 procent bedroeg. Deze verdeling toont dat de Nederlandse vakantieganger in 2019 een evenwicht zocht tussen de vrijheid van de auto voor nabije bestemmingen en het gemak van het vliegtuig voor verre doelen. De auto was de keuze voor reizen naar Duitsland, België en Frankrijk, terwijl het vliegtuig de voorkeur was voor Spanje, Italië en Griekenland.
De cijfers voor 2019 tonen ook een duidelijke voorkeur voor een specifieke reismethode. Terwijl de auto de dominante vorm van vervoer was voor de meeste Europese bestemmingen, was het vliegtuig de keuze voor verre doelen zoals Turkije, dat in 2019 nog in de top tien stond met 381 duizend zomervakanties. Dit land was destijds een populaire bestemming, maar nam in latere jaren aan populariteit in. De combinatie van auto en vliegtuig in 2019 weerspiegelt de flexibiliteit van de Nederlandse vakantieganger, die zowel korte als lange afstanden kon overbruggen.
De tabel hieronder vat de belangrijkste Europese bestemmingen en hun aantallen in 2019 samen, wat de dominantie van deze landen in de Nederlandse zomerstatistieken aantoont.
| Bestemming | Aantal zomervakanties (in miljoenen) |
|---|---|
| Duitsland | 1,830 |
| Frankrijk | 1,534 |
| Spanje | 1,257 |
| Italië | 0,794 |
| België | 0,788 |
| Griekenland | 0,703 |
| Verenigd Koninkrijk | 0,484 |
| Oostenrijk | 0,448 |
Verre Bestemmingen: De Rol van Azië en Noord-Amerika
Naast de duidelijke voorkeur voor Europa, vertoonde de Nederlandse vakantieganger in 2019 ook een sterke interesse in verre bestemmingen buiten het Europese continent. Hoewel de meeste vakanties binnen Europa werden doorgebracht, nam het aandeel van vakanties naar Azië en Noord-Amerika een significante rol in. In 2019 had 14 procent van de buitenlandse zomervakanties een bestemming buiten Europa, wat een hoger aandeel is dan in later jaren, zoals 2022, toen dit aandeel daalde naar 10 procent.
Azië was in 2019 een populaire bestemming, met ruim 800 duizend zomervakanties. Dit omvatte bestemmingen zoals Thailand, Indonesië en China, die bekend staan om hun unieke cultuur, natuur en stranden. De voorkeur voor Azië in 2019 weerspiegelt de wens van de Nederlandse vakantieganger om verder weg te gaan dan alleen Europa. Dit standpunt werd versterkt door de toenemende beschikbaarheid van vluchten en de toenemende interesse in exotische bestemmingen.
Noord-Amerika was ook een populaire bestemming in 2019, met ruim 365 duizend zomervakanties. Dit omvatte landen zoals de Verenigde Staten en Canada, die bekend staan om hun natuurschoon en stedelijke ervaringen. De voorkeur voor Noord-Amerika in 2019 weerspiegelt de wens van de Nederlandse vakantieganger om de vrijheid te ervaren van een lange afstandreis, wat in latere jaren minder voorkwam vanwege de coronacrisis.
De verdeling van vakanties naar verre bestemmingen in 2019 toont ook een duidelijke voorkeur voor specifieke regio's. Terwijl Azië de meeste vakanties trok, was Noord-Amerika iets minder populair, maar nog steeds een belangrijke bestemming. Dit patroon werd versterkt door de toenemende beschikbaarheid van vluchten en de toenemende interesse in exotische bestemmingen. De combinatie van Azië en Noord-Amerika in 2019 weerspiegelt de wens van de Nederlandse vakantieganger om verder weg te gaan dan alleen Europa.
De tabel hieronder vat de belangrijkste niet-Europese bestemmingen en hun aantallen in 2019 samen, wat de variatie in de Nederlandse zomerstatistieken aantoont.
| Bestemming | Aantal zomervakanties (in miljoenen) |
|---|---|
| Azië | 0,818 |
| Noord-Amerika | 0,365 |
| Afrika | 0,222 |
| Latijns-Amerika en Caribisch gebied | 0,181 |
Vervoer en Mobiliteit: De Rol van Auto, Vliegtuig en Trein
Het vervoermiddel dat de Nederlandse vakantieganger in 2019 gebruikte, was nauw verbonden met de bestemming en de afstand. In 2019 was de auto het meest gebruikte vervoermiddel voor buitenlandse vakanties, met een aandeel van 44 procent. Dit was vergelijkbaar met het aandeel van het vliegtuig, dat destijds 45 procent bedroeg. Deze verdeling toont dat de Nederlandse vakantieganger in 2019 een evenwicht zocht tussen de vrijheid van de auto voor nabije bestemmingen en het gemak van het vliegtuig voor verre doelen.
De auto was de keuze voor reizen naar naburige landen zoals Duitsland, België en Frankrijk. Deze landen waren in 2019 de meest populaire bestemmingen, wat resulteerde in een hoog aandeel van autovervoer. Het vliegtuig was de keuze voor verre doelen zoals Spanje, Italië en Griekenland. De combinatie van auto en vliegtuig in 2019 weerspiegelt de flexibiliteit van de Nederlandse vakantieganger, die zowel korte als lange afstanden kon overbruggen.
De trein werd in 2019 voor ongeveer 4 procent van de buitenlandse zomervakanties gebruikt, wat overeenkomt met bijna een half miljoen vakanties. Dit aandeel was relatief laag, maar toont dat er een bepaalde voorkeur was voor treinreizen, vooral voor bestemmingen binnen Europa. De trein was voornamelijk een keuze voor reizen naar landen zoals Duitsland en Frankrijk, waar de treinverbindingen goed ontwikkeld zijn.
De tabel hieronder vat de verdeling van vervoermiddelen in 2019 samen, wat de dominantie van de auto en het vliegtuig aantoont.
| Vervoermiddel | Aantal zomervakanties (in miljoenen) |
|---|---|
| Auto of motor | 5,046 |
| Vliegtuig | 5,182 |
| Trein | 0,498 |
| Overig | 0,884 |
De Impact van de Coronapandemie op de Reisplannen 2020
Hoewel de focus van dit artikel ligt op 2019, is het belangrijk om de context van de coronapandemie te beschouwen, die in 2020 de reisplannen volledig verstoorden. De zomer van 2019 was het laatste jaar van volledige reisvrijheid. In 2020 werden de reisplannen geannuleerd, wat resulteerde in een drastische daling van het aantal buitenlandse vakanties. Dit werd veroorzaakt door de reisbeperkingen die ontstonden door het coronavirus.
De impact van de coronapandemie op de reisplannen was enorm. Terwijl 2019 een jaar was van vrijheid en variatie, werd 2020 een jaar van beperkingen. Dit resulteerde in een daling van het aantal vakanties, vooral naar het buitenland. De Nederlandse vakantieganger moest zich aanpassen aan de nieuwe situatie, wat resulteerde in een verschuiving van buitenlandse naar binnenlandse vakanties.
De tabel hieronder toont de daling van het aantal vakanties in 2020 ten opzichte van 2019, wat de impact van de pandemie aantoont.
| Jaar | Buitenland (x mln) | Nederland (x mln) |
|---|---|---|
| 2019 | 11,611 | 8,706 |
| 2020 | 3,445 | 9,153 |
Specifieke Bestemmingen voor Winter- en Herfstvakanties
Naast de zomervakanties, biedt 2019 ook een kijkje in de voorkeur voor winter- en herfstvakanties. De Nederlandse vakantieganger is geïnteresseerd in diverse seizoenen en bestemmingen. Voor de winter is Canada een populaire bestemming, vooral vanwege de sneeuw en de mogelijkheid om te skiën en te wandelen in de Rocky Mountains. De Icefields Parkway is een van de mooiste wegen ter wereld, wat een perfecte bestemming is voor een winterreis.
Voor de herfst is Fins Lapland een populaire bestemming. Hoewel dit land vooral bekendstaat om de winter, is het in de herfst ook een prachtige bestemming. De natuur krijgt dan prachtige kleuren, wat een ideale tijd is voor outdoor-activiteiten zoals kanoën, hikeën en een bezoek aan een rendierenboerderij. Een sauna-ervaring is een onmisbaar onderdeel van de Finse cultuur.
Voor de lente en de zomer is het zuiden van Engeland een populaire bestemming. De Zuid-Engelse kust is een prachtige regio om een roadtrip te maken. Dit deel van Engeland is warmer dan je denkt en vol verrassingen. De combinatie van een roadtrip en de mogelijkheid om met de boot over te steken maakt dit een aantrekkelijke bestemming.
Conclusie
De zomer van 2019 was een jaar van ongekende vrijheid voor de Nederlandse vakantieganger. De statistieken tonen aan dat het aantal buitenlandse vakanties in 2019 op een hoog niveau was, met een duidelijke voorkeur voor Europese bestemmingen zoals Duitsland, Frankrijk en Spanje. De voorkeur voor verre bestemmingen zoals Azië en Noord-Amerika was ook significant. De verdeling van vervoermiddelen toont een evenwicht tussen auto en vliegtuig, wat de flexibiliteit van de Nederlandse vakantieganger aantoont. Hoewel de coronapandemie in 2020 de reisplannen verstoorden, blijft 2019 een symbool voor de vrijheid van reizen en de diversiteit van de Nederlandse vakantievoorkeur.