De mondiale pandemie van COVID-19 heeft de manier waarop mensen reizen fundamenteel veranderd. Voor reizigers die vanuit België het buitenland op zoek gaan, geldt een complex systeem van regels, beperkingen en vereiste documenten dat voortdurend evolueert. De Belgische overheid heeft het algemene verbod op niet-essentiële reizen opgeheven, wat betekent dat het mogelijk is om op vakantie te gaan, maar met belangrijke nuances en voorwaarden die per bestemming verschillen. Het sleutelwoord is hier het Europese digitale COVID-certificaat en de landelijke reisadviezen. Dit artikel biedt een diepgaande analyse van de regels voor reizen vanuit België, de nodige documenten, de specifieke vereisten voor bestemmingen zoals Nederland, en de procedures bij terugkeer.
De Juridische Houding en Reisadviezen van de Belgische Overheid
Het fundament van elke internationale reis vanuit België is de actuele houding van de federale overheid. Hoewel het algemene verbod op niet-essentiële reizen is opgeheven, blijft er een strikte verhouding gelden tussen de kleurcodes van bestemmingslanden en de toelating. De Belgische overheid publiceert gedetailleerde reisadviezen die dagelijks kunnen veranderen. Het is cruciaal om deze bronnen te raadplegen voor vertrek.
Voor reizigers is het van vitaal belang om te controleren of de bestemming toelaat dat bezoekers uit België het land binnenkomen. Dit hangt af van de kleurcode van het land van herkomst en het land van bestemming. Binnen de Europese Unie (EU) en het Schengengebied speelt het Europese digitale COVID-certificaat een centrale rol. Als men dit certificaat niet bezit, kan een negatieve PCR-test noodzakelijk zijn. Voor landen buiten de EU geldt dat elk land zelf beslist wie er mag binnenkomen en onder welke voorwaarden.
De belangrijkste bronnen voor de actuele regels zijn: - Het portaal 'Info-coronavirus' met de reisadviezen. - De website van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. - De lijst met kleurcodes per land om de risicosituatie in te schatten. - Het portaal 'Reopen Europe' voor documenten en regels per Europees land.
Voor gedetailleerde updates over geldende reisbeperkingen kan er contact worden opgenomen met het call center van Buitenlandse Zaken, bereikbaar op weekdagen van 09:00 tot 17:00 op het nummer +32 (0) 2 501 4000.
Het Europese Digitale COVID-certificaat: Soorten en Geldigheid
Het Europese digitale COVID-certificaat is het kernstuk van het internationale reizen binnen de EU, Noorwegen, IJsland, Zwitserland en Liechtenstein. Dit certificaat fungeert als een uniform bewijsmiddel dat de reis vergemakkelijkt. Het bewijst dat de reiziger een van de volgende drie situaties ondergaat:
- Vaccinatiebewijs: Bewijst dat de persoon volledig is gevaccineerd volgens de regels van de EU.
- Herstelbewijs: Bewijst dat de persoon onlangs genezen is van COVID-19 (binnen een bepaald tijdsbestek).
- Negatief Testbewijs: Bewijst een negatieve testuitslag, afgenomen binnen een specifiek tijdvenster voor de reis.
Het certificaat is opgesteld in het Engels en in de drie landstalen (Nederlands, Frans, Duits) om communicatie te faciliteren. Het kan digitaal of gedrukt worden gebruikt. Het is cruciaal om te weten dat dit certificaat enkel geldig is binnen de bovengenoemde gebieden. Buiten de EU geldt het certificaat niet automatisch, hoewel sommige landen wel hiermee werken.
Voor mensen die gevaccineerd zijn in het buitenland, geldt een beperking: enkel voor vaccins die ook in België zijn goedgekeurd, kan direct een coronacertificaat worden verkregen. Als de eerste prik in België is gezet en de tweede in het buitenland, krijgt men enkel een certificaat voor de eerste prik. Er wordt gewerkt aan oplossingen voor deze groep, maar dit is nog niet volledig geïmplementeerd.
De privacy van de reiziger wordt gewaarborgd: er worden om privacyredenen geen andere gezondheidsgegevens gedeeld, en de bezochte landen mogen deze gegevens niet bewaren.
Specifieke Regels voor Reizen Naar Nederland
Nederland heeft specifieke eisen gesteld voor reizigers die vanuit België komen, vooral gezien de kleurcode van België. Vanaf 8 augustus 2021 gelden er nieuwe regels voor reizigers die vanuit een land met een "gele" kleurcode, zoals België, naar Nederland reizen. Voor deze reizigers is een coronabewijs verplicht vanaf 12 jaar.
Een coronabewijs kan bestaan uit: - Een vaccinatiebewijs. - Een herstelbewijs. - Een negatief testbewijs.
De test moet worden afgenomen in het land van herkomst. De geldigheidsperiode van de test is strikt beperkt: - Een PCR-test mag maximaal 48 uur oud zijn voor het moment van vertrek. - Een antigeentest mag maximaal 24 uur oud zijn.
Zoniet, kan een boete van € 95,- worden opgelegd aan reizigers die geen coronabewijs kunnen voorleggen. Bovendien geldt er een advies voor iedereen die naar Nederland komt uit het buitenland om zichzelf te testen, ook na vaccinatie of een eerder lijden aan corona, omdat men het virus nog kan dragen.
Voor reizigers die uit een land met een geel reisadvies komen en geen volledig vaccinatie- of herstelbewijs hebben, geldt een dringende aanbeveling om een gratis coronatest te doen bij de GGD of een zelftest uit te voeren op dag 2 en dag 5 na aankomst in Nederland. Bezit men wel een vaccinatie- of herstelbewijs, dan is een zelftest een optie in plaats van een GGD-test.
Procedures en Documenten voor Vertrek uit België
Voor het vertrek uit België zijn er een aantal documenten en stappen die niet mogen worden over het hoofd gezien. De basisvereisten om het land uit te reizen omvatten een geldig reisdocument.
De basisdocumenten zijn: - Een identiteitskaart of een internationaal paspoort. De geldigheid van deze documenten moet worden gecontroleerd voor vertrek. - Voor sommige bestemmingen is een negatieve COVID-19 test nodig.
Bovendien vragen sommige landen van bestemming eveneens om een bewijs van hotelreservatie of een plaats van verblijf. Dit moet vooraf worden geregeld.
Op Liege Airport is het mogelijk om een COVID-19 test te laten afnemen zonder voorafgaande afspraak, van maandag t/m zaterdag tussen 10:00 en 18:00. Dit biedt een praktische oplossing voor reizigers die geen tijd hebben om vooraf een test te regelen bij een lokaal laboratorium.
Voor de reiziger die met het vliegtuig of per boot naar een bestemming gaat, geldt dat de passagier het "Passenger Locator Formulier" (PLF) moet invullen. Dit formulier is een verplichte maatregel voor alle personen die naar het buitenland reizen, behalve in specifieke uitzonderingen zoals een verblijf van minder dan 48 uur in het buitenland of een korte overnachting in België.
Terugkeer naar België: Het Passagier Lokalisatie Formulier (PLF)
De terugkeer naar België brengt zijn eigen regeelstelsel met zich mee, afhankelijk van de kleurcode van het land van waar men terugkeert. Ten vroegste 48 uur voor aankomst in België moet het Passagier Lokalisatie Formulier (PLF) worden ingevuld.
Het PLF moet worden ingevuld door alle personen die naar België reizen, met uitzonderingen: - Personen die minder dan 48 uur in het buitenland verblijven. - Personen die na een verblijf van minder dan 48 uur in het buitenland terugkeren. - Echter, als men met het vliegtuig of per boot naar België reist, moet het PLF altijd worden ingevuld, ongeacht de duur van het verblijf. - Voor reizigers die met de trein of bus vanuit een land buiten de EU of Schengenzone terugkeren, zijn er specifieke vereisten.
Op basis van het ingevulde PLF wordt beslist of er risico is op besmetting en of er een test nodig is. De regels voor terugkeer zijn als volgt:
| Herkomstzone | Vereiste actie | Toelichting |
|---|---|---|
| Groene of Oranje zone | Geen quarantaine, geen test | Zones kunnen tijdens de vakantie veranderen van kleur. |
| Rode zone | Geen quarantaine indien coronacertificaat | Bij gebrek aan certificaat is een negatieve PCR-test (max 72 uur oud) vereist. |
| Rode zone (geen certificaat) | Testen na aankomst | Indien geen test beschikbaar is bij vertrek, moet men getest worden na aankomst en in quarantaine blijven tot het resultaat negatief is. |
| Zones met "Variants of Concern" | Verplichte quarantaine van 10 dagen | Test op dag 1 en dag 7 van de quarantaine. |
Kinderen tot 12 jaar zijn vrijgesteld van het verplichte testvereiste bij terugkeer.
Het Aanvragen van Het Corona Certificaat in België
Het verkrijgen van het coronacertificaat is een proces dat meerdere kanalen omvat. Het certificaat is beschikbaar via de gratis app "CovidSafeBe" voor iOS en Android. Deze app is het centrale punt voor het ophalen van het certificaat. Voor gezinnen geldt dat elke persoon met een smartphone zelf de app moet installeren en het certificaat moet downloaden. Voor minderjarige kinderen kunnen de certificaten in de app worden gekoppeld aan dat van de ouder.
Alternatieve methoden om het certificaat op te vragen zijn: - De website Covidsafe.be. - Mijn Burgerprofiel. - Mijn Gezondheid.
Voor de digitale aanvraag zijn nodig: - Identiteitskaart en een kaartlezer met pincode. - Of een geactiveerde digitale sleutel zoals de itsme-app.
Indien men liever een gedrukt certificaat wil ontvangen via de post, kan dit worden aangevraagd via de volgende nummers, afhankelijk van de regio: - Vlaanderen: 078/78.78.50 - Brussel: 02/214.19.19 - Wallonië: 071/31.34.93
Deze nummers zijn 24 uur per dag bereikbaar voor het aanvragen van vaccinatie- of herstelcertificaten, maar voor andere vragen enkel op weekdagen tussen 09:00 en 19:00 in Vlaanderen. Er geldt een wachttijd tussen de bestelling en de ontvangst van de papieren versie.
Praktische Overwegingen en Risico-inschatting
De situatie rondom het reizen is dynamisch. De kleurcode van een land kan veranderen tijdens een vakantie, wat direct invloed heeft op de regels bij terugkeer. Een land dat bij vertrek "groen" was, kan tijdens het verblijf "rood" worden. Reizigers moeten dan opletten dat de regels voor terugkeer veranderen.
De kleurcodes zijn vooral symbolisch voor de situatie in het land van herkomst. Veel Europese landen gebruiken hun eigen systeem voor het beoordelen van reizen, al werken sommige landen zoals Litouwen, Cyprus en Kroatië wel met de Belgische kleurkaart. Viroloog Steven Van Gucht van Sciensano nuanceert dat de kleur vooral aangeeft dat de situatie in België verbetert, maar dat dit niet noodzakelijk direct leidt tot veranderingen in de reisadviezen van andere landen.
Voor reizigers die buiten Europa willen reizen, is het Europese coronacertificaat niet geldig. De kans is groot dat er in die bestemmingen andere voorwaarden gelden. Voor dit soort reizen is het raadplegen van de website van de federale overheidsdienst Buitenlandse Zaken onmisbaar.
Het is belangrijk om te weten dat het certificaat enkel geldig is binnen de EU, Noorwegen, IJsland, Zwitserland en Liechtenstein. Buiten dit gebied moeten reizigers zich aan de specifieke regels van het bestemmingsland houden, die vaak strikter kunnen zijn dan binnen Europa.
Conclusie
Reizen vanuit België in de tijd van de coronapandemie vereist een zorgvuldige voorbereiding. De opheffing van het verbod op niet-essentiële reizen biedt mogelijkheden, maar deze mogelijkheden zijn gekoppeld aan strikte voorwaarden rondom het bezit van een Europees digitaal COVID-certificaat, de juiste testresultaten en het invullen van het Passenger Locator Formulier bij terugkeer. De regels kunnen dagelijks veranderen, gebaseerd op de kleurcodes van bestemmingslanden en de actuele pandemiesituatie.
Het succes van een reis hangt af van de nauwkeurige controle van de actuele informatie via de officiële bronnen zoals de website van Buitenlandse Zaken en Info-coronavirus. De beschikbaarheid van het coronacertificaat via de app of per post, de mogelijkheid om op vliegvelden zoals Liege Airport te testen, en de strikte naleving van de regels voor bestemmingen zoals Nederland, vormen de hoekstenen van een veilige reis. Reizigers moeten zich bewust zijn van de dynamische aard van deze regels en de noodzaak om vooraf de specifieke eisen van het land van bestemming te controleren, waaronder eventuele quarantainevereisten en testverplichtingen bij terugkeer. Met de juiste documenten en een gedetailleerd begrip van de regels is het mogelijk om veilig en legaal te reizen vanuit België.