De wereld van het reizen is vaak een zoektocht naar onbekende bestemmingen, maar soms is het juist het land dat nog ontbreekt op de lijst van een professionele reiziger dat de perfecte gelegenheid biedt voor een diepgaande ontdekkingstocht. Voor Tom Waes, presentator van het langlopende Vlaamse reisprogramma Reizen Waes, was Zuid-Afrika lang een ontbrekend stukje in de mozaïek van zijn wereldreizen. Terwijl zijn eerdere reizen hem brachten naar afgelegen plekken als Turkmenistan, Noord-Korea en de Pitcairn-eilanden, bleef Zuid-Afrika nog onontdekt. Deze lacune vormde de ideale aanleiding voor een speciale samenwerking met het programma Sergio Over de Grens. In een uniek samenwerkingsmodel nam presentator Sergio Herman Tom Waes mee op sleeptouw om het land te verkennen, van de armoedige townships van Kaapstad tot de majestueuze wildernis van het Krugerpark. Deze reis is niet alleen een reisverslag, maar een diepe duik in de sociaal-economische realiteiten, de culturele diversiteit en de natuurlijke wonderen van het land aan de punt van Afrika.
Deze specifieke aflevering van Sergio Over de Grens met de titel "Zuid-Afrika - Tom Waes" werd uitgezonden op zondag 13 oktober door de zenders KRO-NCRV. Het programma fungeerde als een brug tussen de gevestigde reisexpert en de lokale realiteit van Zuid-Afrika. Het is een voorbeeld van hoe reisprogramma's kunnen fungeren als educatieve instrumenten die de kijker meenemen naar plekken die voor velen ontoegankelijk lijken of juist te gevaarlijk worden geacht. Terwijl Tom Waes al meer dan tien jaar door de wereld reist en landen als China, Bhutan, Noorwegen en Oeganda heeft aangedaan, blijft de reis naar Zuid-Afrika een mijlpaal in zijn carrière. De keuze om dit land op te nemen in het programma toont aan dat een reisverhaal niet alleen gaat over de bezienswaardigheden, maar vooral over de mensen en de maatschappelijke context waarin ze leven.
De context van de reis: Van Sergio Over de Grens naar Reizen Waes
De samenwerking tussen Tom Waes en het programma Sergio Over de Grens vormt een uniek punt in de geschiedenis van het reizenprogramma. Hoewel Reizen Waes bekendstaat om zijn diepe, soms confronterende verkenning van exotische bestemmingen zoals Noord-Korea of Haïti, was de samenwerking met Sergio Herman nodig om de ingang tot Zuid-Afrika te vinden. Sergio Herman, bekend om zijn focus op grensgebieden en sociale vraagstukken, bracht Tom naar de townships van Kaapstad. Dit was geen toevallige keuze; de townships zijn het hart van de sociale dynamiek in Zuid-Afrika. Hier worden de ongelijkheden van het land zichtbaar gemaakt, wat past bij de stijl van Waes die zich niet laat afleiden door oppervlakkige toeristische belevingen.
De reis door Zuid-Afrika is niet geïsoleerd te zien binnen het bredere plaatje van Reizen Waes. Over de afgelopen decennium heeft Tom Waes een netwerk van meer dan 50 landen doorreist, variërend van de arctische koude van Groenland en IJsland tot de hitte van Colombia en de complexiteit van de politieke situatie in Noord-Korea. Het programma heeft zich ontwikkeld van een reisgids naar een cultuurantropologisch documentair overleven in extreme omstandigheden. De reis naar Zuid-Afrika sluit naadloos aan bij deze traditie. In het nieuwe seizoen van Reizen Waes: de bucketlist, dat in 2025 van start gaat, worden er negen verrassende bestemmingen aangedaan. Hoewel Zuid-Afrika niet expliciet wordt genoemd in de lijst van het nieuwe seizoen (dat onder andere El Salvador, Rwanda, Samiland en Pakistan omvat), blijft de eerdere aflevering met Sergio Herman een cruciaal stukje van de historische archief van het programma.
De reis naar Zuid-Afrika illustreert de kern van het programma: het durven te kijken naar de complexe werkelijkheid achter de postcard-beelden. De focus ligt op de menselijke ervaring. In de townships van Kaapstad wordt de kijker geconfronteerd met de realiteit van armoede, maar ook met de veerkracht van de lokale bevolking. Dit is een terugkerend thema in Reizen Waes, waarbij de presentator probeert de menselijke maatstaf te leggen in landen die vaak alleen als "risicolanden" worden bestempeld. De samenwerking met Sergio Herman was de sleutel tot deze specifieke bestemming, wat aangeeft dat soms een lokale gids of een samenwerking nodig is om de poort naar een land te openen.
Geografische en culturele diepgang: Van Kaapstad tot het Krugerpark
Zuid-Afrika is een land van contrasten, een kenmerk dat Tom Waes in zijn werk consequent benadrukt. De reis begon in Kaapstad, waar de townships het eerste stopplaats waren. De townships zijn niet alleen woongebieden, maar ook culturele centra waar de geschiedenis van de apartheid nog altijd zichtbaar is. Waes bracht tijd door met lokale inwoners, luisterend naar hun verhalen over dagelijks leven, overleven en hoop. Dit past perfect bij de filosofie van Reizen Waes: het gaat niet om het bezienswaardige, maar om het menselijke. De townships vormen een scherp contrast met de andere uithoeken van het land die Waes heeft bezocht.
Na de stedelijke en sociale verkenning in Kaapstad, verplaatste de reis zich naar het Krugerpark. Dit park is een van de meest beroemde natuurgebieden ter wereld, bekend om de Big Five: olifant, luipaard, leeuw, neushoorn en hoedde. Het Krugerpark biedt een ander type ervaring: de pure natuur en de wildernis. De reis van de townships naar het park markeert de overgang van sociale realiteit naar biologische diversiteit. In het Krugerpark kan men de Big Five waarnemen in hun natuurlijke habitat, een ervaring die voor veel toeristen het hoogtepunt van een reis naar Zuid-Afrika is. Tom Waes, die zich altijd heeft gericht op de onbekende kanten van de wereld, brengt ook hier een perspectief dat verder gaat dan de standaard safari-beelden. Hij kijkt naar de ecologische uitdagingen en de balans tussen mens en dier.
De reis van Waes door Zuid-Afrika toont aan dat het land meer is dan alleen maar wildernis en historische plekken. Het is een land waar de geschiedenis van de apartheid en de huidige sociaal-economische scheidslijnen nog altijd diepe sporen nalaten. De townships van Kaapstad en het wild van het Krugerpark vormen samen een compleet beeld van Zuid-Afrika. Deze combinatie van stedelijke armoede en natuurrijke wildernis is uniek voor dit specifieke programma en onderscheidt het van traditionele reisgidsen. De reis van Waes, in samenwerking met Sergio Herman, biedt dus een dubbele laag van informatie: de menselijke dimensie in de stad en de natuurlijke dimensie in het park.
Reizen Waes: Een overzicht van bestemmingen en thema's
Terwijl de Zuid-Afrika reis een specifiek hoofdstuk is in het werk van Tom Waes, is het belangrijk om deze te plaatsen in de bredere context van zijn wereldreizen. Het programma Reizen Waes heeft een breed scala aan landen bezocht, variërend van de koude noordelijke regio's tot de warme gebieden van Zuid-Amerika en Azië. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de landen die in de verschillende seizoenen zijn aangedaan, wat de diepgang van het programma illustreert.
| Seizoen | Landen en Plekken |
|---|---|
| Seizoen 1 | Abchazië (Gagra, Soechoemi), Bhutan (Thimphu, Punakha, Trongsa, Ura), Iran (Teheran, Isfahan, Qishm), Pitcairn-eilanden (Adamstown), Transnistrië (Tiraspol), Turkmenistan (Asjchabad, Avaza), Colombia (Playa Blanca, El Totumo, Medellín, Bogota, La Macarena). |
| Seizoen 2 | Albanië (Tirana, Durrës, Sarandë, Elbasan, Lazarat, Vlorë, Buz), Mexico (Mexico-Stad, Durango, Parral, Chihuahua, Ciudad Juárez), Noord-Korea (Pyongyang, Hamhŭng, DMZ, Paektusan), Spitsbergen (Longyearbyen, Barentszburg), Paraguay (Ciudad del Este, Hohenau, Capitán Miranda, Puerto Leda, Concepción). |
| Seizoen 3 | China (Sjanghai, Tianducheng, Dongyang, Wuhan, Drieklovendam, Zhangjiajie, Chongqing, Sichuan, Chengdu, Kunming, Dali, Shangri-La), Haïti (Port-au-Prince, Cap-Haïtien), Oeganda. |
| Seizoen 4 | Groot-Brittannië (Isle of Man, Belfast, Glengormley), IJsland (Akureyri, Mjóifjörður), Polens (Siemiatycze, Międzyrzec, Podlaski, Bełchatów, Wałbrzych), Spanje (Gibraltar, La Línea de la Concepción, Marinaleda, Piornal, Muxía), Azerbeidzjan (Bakoe, Yanar Dag, Naftalan, Khinalug), Groenland (Kangerlussuaq, Nuuk, Tasiilaq, Tinit), Ierland (Dublin). |
Dit overzicht toont de gevarieerde aard van het programma. Terwijl Zuid-Afrika nog niet in deze lijst staat, wordt het in de speciale uitzending van Sergio Over de Grens als een aanvulling op het bestaande archief gepresenteerd. De keuze voor Zuid-Afrika is strategisch; het is een land dat voor velen een "bucketlist" item is, maar dat tot nu toe niet is aangedaan in de reguliere reizen van Waes. Dit onderstreept de waarde van de speciale samenwerking.
De lijst van landen die Waes heeft bezocht omvat zowel stabiele democratieën als landen met complexe politieke situaties, zoals Noord-Korea of de regio's rond de Oekraïne. De focus ligt altijd op het onbekende, het gevaarlijke en het exotische. De reis naar Zuid-Afrika past hier perfect in: het biedt een mix van sociaal-politieke complexiteit en natuurlijke schoonheid. De townships van Kaapstad vertegenwoordigen de sociaal-politieke kant, terwijl het Krugerpark de natuurlijke kant vertegenwoordigt. Deze dubbele focus maakt de reis van Waes uniek en maakt het een waardevolle bron van informatie voor reizigers die op zoek zijn naar diepgaande inzichten.
De toekomst van Reizen Waes: De bucketlist en nieuwe avonturen
In het nieuwe seizoen van Reizen Waes: de bucketlist, dat in de herfst van 2025 begint, keert Tom Waes terug met negen verrassende bestemmingen. Hoewel Zuid-Afrika niet expliciet staat in de lijst van dit nieuwe seizoen, blijft de eerdere reis een belangrijk referentiepunt voor de toekomstige avonturen. Het nieuwe seizoen omvat onder andere een roadtrip langs de Karakoram Highway in Pakistan, een reis naar El Salvador om de veiligheidssituatie te onderzoeken, een tour door Taiwan, en een expeditie naar Samiland in het hoge noorden van Europa. Ook Rwanda staat op het programma, met name in het kader van het WK Wielrennen in het najaar van 2025.
De "bucketlist" is dus een verzameling van plaatsen die Waes al lang wilde bezoeken, maar die in het verleden niet haalbaar waren vanwege politieke onrust, terrorisme of andere belemmeringen. De Karakoram Highway in Pakistan, bijvoorbeeld, staat al jaren op zijn verlanglijstje, maar vanwege dreigingen kon de reis niet plaatsvinden. Nu, na meer dan tien jaar Reizen Waes, is het zover. Ook El Salvador, dat lang als het gevaarlijkste land ter wereld gold, is nu toegankelijk geworden dankzij de nieuwe president Nayib Bukele. Dit patroon van "onhaalbare reizen die nu mogelijk zijn" is kenmerkend voor de bucketlist.
De reis naar Samiland, die in aflevering 10 van het nieuwe seizoen plaatsvindt, toont de continue zoektocht naar culturele tradities. In Samiland zal Waes de eeuwenoude tradities van de Sami leren kennen, racesport met sneeuwscooters ontdekken en zien hoe ze hun rendierkuddes beheren. Dit past bij de filosofie van het programma: het verkennen van culturen die op de rand van de wereld leven. De toekomst van Reizen Waes is dus gericht op het invullen van de "bucketlist" van dromen die tot nu toe niet uit te voeren waren. De Zuid-Afrika reis, hoewel niet deel van deze specifieke lijst, vormt een voorbeeld van hoe het programma werkt: het zoeken naar de onbekende, het gevaarlijke en het menselijke.
Praktische informatie en media-aanbod
Voor reizigers die geïnteresseerd zijn in de inhoud van Reizen Waes, is er een breed aanbod van media beschikbaar. Het programma is beschikbaar op VRT 1 en VRT MAX. De nieuwe reeks Reizen Waes: de bucketlist begint op zondag 31 augustus om 20.00 uur. Voor degenen die de achtergronden van het programma willen verkennen, is er ook een exclusieve reeks Reizen Waes: 10 jaar onderweg beschikbaar op VRT MAX, met als gastheer Stephanie Planckaert. Deze reeks biedt een unieke kijk achter de schermen, met ongeziene beelden en anekdotes uit het rijke archief van het programma.
Daarnaast is er een boek uitgegeven: De wereld rond in 50 landen. Verhalen, tips & tricks van 10 jaar Reizen Waes. Dit boek, verkrijgbaar vanaf 11 september, bundelt de strafste reisverhalen van Tom Waes. Het bevat verhalen over gefermenteerde haai in IJsland, clandestiene diners in Venezuela, fallusverering in Bhutan en een duik onder het ijs in Groenland. Het boek is geen klassieke reisgids, maar een ode aan de wereld in al haar schoonheid en lelijkheid. Het dekt onderwerpen zoals eten, geloof, sport, transport, dieren en bedreigde culturen. Dit maakt het een waardevolle bron voor reizigers die op zoek zijn naar diepgang en inspiratie.
De praktische informatie over de beschikbare media en publicaties is als volgt:
- Uitzendingstijden: Reizen Waes: de bucketlist wordt elke zondag om 20.00 uur uitgezonden op VRT 1 en VRT MAX, vanaf 31 augustus 2025.
- Exclusief op VRT MAX: Reizen Waes: 10 jaar onderweg is volledig te bekijken op VRT MAX, beginnend op zondag 5 oktober.
- Boek: De wereld rond in 50 landen is verkrijgbaar vanaf 11 september. Het boek bevat verhalen uit meer dan tien jaar van het programma.
Conclusie
De reis van Tom Waes naar Zuid-Afrika, in samenwerking met Sergio Herman voor het programma Sergio Over de Grens, vormt een essentieel hoofdstuk in de geschiedenis van Reizen Waes. Deze reis, die plaatsvond op zondag 13 oktober, bracht de kijker mee van de townships van Kaapstad tot de wildernis van het Krugerpark, waarbij de Big Five een centrale rol speelden. Hoewel Zuid-Afrika niet staat op de "bucketlist" van het nieuwe seizoen van 2025, blijft deze reis een belangrijk voorbeeld van hoe het programma werkt: het zoeken naar de onbekende, het gevaarlijke en het menselijke. De reis naar Zuid-Afrika toont aan dat een land niet alleen te bekijken is als een toeristische bestemming, maar als een complex sociaal en natuurlijk geheel.
De bredere context van Reizen Waes toont een ongekende diversiteit aan bestemmingen, variërend van de koude noorden van Groenland tot de warme gebieden van Colombia en de politieke complexiteit van Noord-Korea. De nieuwe "bucketlist" voor 2025 belooft nog meer verrassingen, zoals de Karakoram Highway in Pakistan, El Salvador en Samiland. Het programma blijft de kijker uitdagen om buiten de gevestigde paden te kijken en de wereld te leren kennen in al haar veelzijdigheid.
Voor de reiziger die op zoek is naar diepgaande inzichten, biedt Reizen Waes een onmisbare bron van informatie. Of het nu gaat om de sociale realiteit van de townships in Zuid-Afrika of de natuurlijke wonderen van het Krugerpark, het programma leert ons dat reizen meer is dan alleen maar bezienswaardigheden heten. Het gaat om de mensen, de culturen en de geschiedenis. Met een nieuw seizoen dat op 31 augustus 2025 van start gaat, en een boek dat de ervaringen uit tien jaar bundelt, blijft Reizen Waes een leidende krachtpunt voor wie de wereld wil leren kennen.