De Europese kaart wordt vaak beschouwd als een goed doorkruist terrein, waar de meeste toeristische paden al lang zijn uitgebaand. Toch verborgen er zich nog talrijke hoeken die zelfs voor de meest geëxperteerde reiziger vreemd kunnen lijken. Het reisprogramma Reizen Waes Europa brengt deze onbekende zijden van het continent naar voren door de lens van de Vlaamse avonturier Tom Waes. Dit programma verschilt fundamenteel van de traditionele reistelevisie door de focus op onbekende bestemmingen en het delen van inspirerende verhalen van de lokale bevolking. Het doel is niet alleen om te reizen, maar om te ontdekken wat er achter de officiële toeristische facades verborgen ligt, ver weg van de gebaande paden.
In deze uitgebreide compilatie wordt een diepgaand overzicht gegeven van de Europese reizen van Tom Waes, waarbij de nadruk ligt op de specifieke locaties, de unieke vervoersmiddelen en de diepere menselijke verhalen die hij verzamelt. Van de Sami in het hoge noorden tot de post-conFLICT gebieden in het oosten van Europa, en van de achterkant van Spanje tot de gevaarlijke randen van de Oekraïne-oorlog, biedt dit programma een blik op een Europa dat zelden getoond wordt in de reguliere media.
De Filosofie van Avontuur in Europa
De kern van Reizen Waes Europa ligt in de vraag: "Kan ik er op vakantie?" Deze vraag vormt het uitgangspunt voor elke reis, waarbij Tom Waes de grenzen van de typische toerist uitdrukt. Terwijl andere reizigers zich beperken tot de populaire bestemmingen, zoekt Waes naar de plekken die de gemiddelde toerist links laat liggen. Dit geldt zowel voor landen als voor specifieke steden binnen Europa die door oorlog, economische achterstand of afgelegen ligging vaak vermeden worden.
De benadering van Waes is karakteristiek door zijn gebruik van ongewone vervoersmiddelen. In plaats van de standaardauto of trein, kiest hij voor vervoer dat past bij het avontuur: van de botsauto tot de powerboat, van de skûtsje tot de parachute, en soms gewoon te voet. Deze variatie in vervoer is niet alleen een middel van locomotie, maar een manier om de cultuur en landschap van de bestemming te ervaren op een intiemere schaal.
In de serie Reizen Waes: Wereldsteden (2022/2023), die hoewel internationaal van aard, ook Europese elementen bevat, wordt deze filosofie verder uitgewerkt. Hoewel de serie zich richtte op metropolen zoals Caïro, Los Angeles en Mexico City, toont het dat de benadering consistent is: zoeken naar verhalen die verder reiken dan de oppervlakkige toeristische beleving. De reis door Europa volgt dezelfde logica, waarbij de nadruk ligt op het onthullen van de "andere kant" van het continent.
Het Hoge Noorden: De Sami en de Langste Dagen
Een van de meest unieke Europese avonturen van Tom Waes speelt zich af in het hoge noorden van Europa, in het gebied dat bekendstaat als Samiland. Dit gebied, dat deel uitmaakt van Noorwegen, Zweden en Finland, is de thuisbasis van het volk der Sami, een oorspronkelijk volk met eeuwenoude tradities.
Tijdens deze reis, die plaatsvindt in de zomer, tijdens de langste dagen van het jaar, onderneemt Waes een expeditie om de tradities van de Sami te leren kennen. Dit is geen vluchtige toeristische stop, maar een diep onderzoek naar een cultuur die nauw verbonden is met de natuur en de rendierkuddes. De reis omvat het leren van de manieren waarop de Sami hun kuddes onder controle houden anno 2025, een proces dat zowel traditionele kennis als moderne uitdagingen combineert.
Een spectaculair aspect van deze reis is de deelname aan een racesport met sneeuwscooters, een activiteit die de combinatie van technologie en traditie laat zien. Ook het vieren van de midzomernacht biedt inzicht in de levenscyclus en de culturele rituelen van dit volk. De reis naar Samiland benadrukt hoe Europa ook omvat gebieden waar tijd lijkt stil te staan, waar de natuur de hoofdrol speelt en waar de mens een ondergeschikte rol heeft in het grote geheel.
De Breekpunten van Europa: Joegoslavië en de Oorlogssporen
Terwijl het noorden van Europa een rustige en traditionele sfeer uitstraalt, onthullen de reizen door de landen die ooit Joegoslavië vormden een veel ruiger en complexer plaatje. Deze regio, die in de jaren 90 volledig uit elkaar viel, vormt een interessant en vaak verwaarloosd stukje Europa dat Tom Waes nog nooit doorheen is gereisd.
Deze reis start in Kroatië, een land dat vaak als toeristische bestemming wordt gezien, maar waar Waes de nadruk legt op de diepere lagen van de geschiedenis. Hij reist door Bosnië-Herzegovina tot in de Servische hoofdstad Belgrado. Een opvallend kenmerk van deze reis is het gebruik van de nachttrein, door Waes aangeduid als "de mooiste treinrit van Europa". Deze treinreis leidt naar het minst bezochte land van Europa: Kosovo.
In Kosovo, waar de oorlog nog altijd diepe sporen nalaat, onderneemt Waes een reis naar het hart van de post-oorlogse realiteit. Het eindpunt van deze reis is Noord-Macedonië, waar hij de hoofdstad Skopje bezoekt, omschreven als "kitscherig". De reis sluit af met een duik in het oudste meer van Europa, een moment van reflectie na een reis vol historische zwaartepunten. Deze route toont hoe Europa, ondanks de veranderingen van de afgelopen decennia, nog steeds geteisterd wordt door de nasleep van conflicten en hoe de lokale bevolking zich aanpast aan een nieuwe realiteit.
De Frontlinie: Oekraïne en het Rampgebied
Een van de meest ontluisterende reizen in de serie is die naar Oekraïne. In 2014 annexeerde Rusland een stuk van Oekraïne, en het land is nog altijd in oorlog. Tom Waes toert drie weken door dit gigantische land dat hij amper kent. Hij reist naar het oorlogsgebied in het oosten, waar het Oekraïense leger en Russisch gezinde separatisten tegenover elkaar staan.
Deze reis is niet enkel een toeristische excursie, maar een diepgaande verkenning van de menselijke dimensie van oorlog. Waes zoekt uit hoe het is om te leven in een gebied waar de oorlog direct de dagelijkse realiteit bepaalt. De reis door Oekraïne, uitgestraald tussen juli en augustus 2020, toont hoe het land, ondanks de oorlog, een complex verhaal vertelt over overleven, veerkracht en de strijd om vrede. Het is een reis die de kijker confronteert met de harde realiteit van conflicten die nog altijd actueel zijn in het hart van Europa.
Verborgen Hoeken: Flevoland en de Achterkant van Spanje
Niet alle reizen gaan naar exotische landen; sommige van de meest boeiende verhalen vinden plaats dichterbij huis. Een voorbeeld hiervan is de reis door Flevoland. Waes trekt langs bij familie van één van de eerste "superboeren" die destijds een nieuw leven uit de grond stampten. Deze reis door Flevoland, een kunstmatig gebied in Nederland, onthult de geschiedenis van landwinning en de ontwikkeling van een nieuw samenleving.
Eveneens boeiend is de reis naar de achterkant van Spanje. Waar de meeste reizigers alleen de bekende strandbestemmingen bezoeken, zoekt Waes naar het westen van Spanje, vaak omschreven als de "achterkant van het land". Hier vindt hij verhalen die verder reiken dan de toeristische gebieden, waarbij de focus ligt op de lokale bevolking en hun manier van leven. Deze reis benadrukt dat zelfs in landen die als toeristische magneten gelden, nog talrijke verborgen plekken te vinden zijn.
Internationale Vergelijkingen en de Wereldsteden
Hoewel de focus van deze compilatie op Europa ligt, is het belangrijk om de bredere context van de reizen van Tom Waes te begrijpen. De serie Reizen Waes: Wereldsteden (2022/2023) toont hoe zijn benadering consistent blijft, ongeacht of hij in Europa of in de rest van de wereld reist. Tijdens de coronaperiode, toen internationale reizen beperkt waren, bleef hij actief in de verkenning van nieuwe gebieden.
In deze serie bezocht hij steden als Caïro, Los Angeles, Mexico City, Dubai, Mumbai, São Paulo en Nairobi. Deze reizen tonen dat de zoektocht naar de "onbekende" kant van een land universeel is. In Europa geldt hetzelfde principe: het gaat niet om de bekende attracties, maar om de diepere verhalen van de lokale bevolking.
Praktische Aspecten van de Reizen
De manier waarop Tom Waes reist is evenveel een onderdeel van de ervaring als de bestemming zelf. Voor elk avontuur kiest hij een ander vervoersmiddel, wat de reis uniek maakt. In de Europese reizen gebruikt hij onder andere: - Auto voor lange afstanden - Botsauto voor een meer speelse, lokale ervaring - Powerboat voor waterige gebieden - Skûtsje voor de Friese wateren - Parachute voor een luchtige benadering - Te voet voor de meest intieme ervaring
Deze diversiteit in vervoer zorgt ervoor dat de reis niet alleen een verplaatsing is, maar een actieve ontdekking van de omgeving. Het gebruik van deze middelen maakt de reis tot een ervaring die verder reikt dan alleen het bekijken van bezienswaardigheden.
De Menselijke Verhalen als Kern van de Reis
Het meest waardevolle aan de reizen van Tom Waes zijn de verhalen die hij verzamelt. Of het nu gaat om de Sami in het hoge noorden, de mensen in de oorlogsgebieden van Oekraïne, of de boeren in Flevoland, de focus ligt altijd op de mens. Waes zoekt uit hoe het is om te leven in specifieke situaties, van vrede tot oorlog, van traditie tot moderniteit.
Deze verhalen zijn geen oppervlakkige beschrijvingen, maar diepgaande verkenningen van het menselijk bestaan. In Kosovo, bijvoorbeeld, spreekt hij met mensen die de oorlog hebben doorstaan. In Samiland leert hij hoe de Sami hun kuddes beheren. In Oekraïne zoekt hij uit hoe mensen omgaan met de realiteit van oorlog. Deze verhalen maken van de reis een unieke ervaring die de kijker laat nadenken over de diversiteit van Europa.
Conclusie
Reizen Waes Europa biedt een unieke kijk op het continent dat vaak als eenheidsgebied wordt gezien, maar dat in feite een mozaïek is van verschillende culturen, geschiedenissen en realiteiten. Door de focus op onbekende plekken en de verhalen van de lokale bevolking, toont dit programma dat Europa nog talrijke verborgen hoeken heeft die de moeite waard zijn om te verkennen.
Of het nu gaat om de Sami in het hoge noorden, de post-oorlogse realiteit van Joegoslavië, de oorlogsgebieden van Oekraïne, of de achterkant van Spanje, elke reis onthult een nieuw facet van het continent. De manier waarop Tom Waes reist, met diverse vervoersmiddelen en een focus op de menselijke ervaring, maakt de reis tot een unieke en verrijkende ervaring.
Voor de reiziger die op zoek is naar een diepere ervaring dan de standaardtoeristische route, biedt Reizen Waes Europa een waardevolle gids. Het programma nodigt uit om verder te kijken dan de oppervlakte en om de verborgen schatten van Europa te ontdekken.