Het jaar 2019 markeerde een mijlpaal in de geschiedenis van het Spaanse toerisme. Voor het zevende achtereenvolgende jaar werd een nieuw record verbroken wat betreft het aantal buitenlandse toeristen dat het land bezocht. Volgens officiële statistieken van het Spaanse Bureau voor de Statistiek (INE) en de toeristische organisatie Frontur bereikte het totaal aantal internationale bezoekers de hoogte van 83.701.011 personen. Dit cijfer vertegenwoordigt een stijging van 1,1 procent ten opzichte van het voorgaande jaar 2018. Niet alleen het aantal bezoekers nam toe, ook de economische impact was aanzienlijk. Toeristen lieten in totaal 92,2 miljard euro achter in Spanje, wat een toename van 2,82 procent betekent ten opzichte van 2018. Deze gegevens bevestigen de positie van Spanje als een van de meest bezochte landen ter wereld en onderstrepen de veerkracht van de sector ondanks veranderingen in de wereldwijde reistrends.
De stijging van 2019 was niet gelijkmatig verdeeld over alle maanden. Een opvallend fenomeen was dat in zes maanden van 2019 een daling van het aantal buitenlandse toeristen te zien was, namelijk mei, juli, augustus, september, oktober en december. Dit impliceert dat de toename in de overige maanden behoorlijk hoog moet zijn geweest om deze dalingen te compenseren en toch een jaarlijkse groei van 1,1 procent te realiseren. De meeste toeristen, met een totaal van 68,7 miljoen, kozen voor het vliegtuig als vervoermiddel om naar Spanje te komen. Dit vertegenwoordigt een stijging van 1,7 procent ten opzichte van 2018. Daarentegen daalde het aantal mensen dat met de auto reisde met 1,2 procent naar 12,8 miljoen. Deze verschuiving naar luchtvervoer wijst op een verandering in het reisgedrag van internationale gasten.
De toename van het aantal buitenlandse toeristen die naar Spanje komen is in de jaren daarvoor wel vertraagd als gevolg van hernieuwde belangstelling voor vakantielanden als Turkije, Tunesië en Egypte. Met deze bestemmingen is het voor Spanje moeilijk te concurreren op prijs. Ondanks deze concurrentiedruk slaagde Spanje erin om in 2019 opnieuw het record te breken. De Spaanse staatssecretaris voor Toerisme, Isabel Oliver, merkte op dat deze geweldige gegevens de sector in staat stellen om 2020 vol vertrouwen tegemoet te zien. Ze benadrukte dat Spanje een sterke sector heeft die het land wereldleider laat zijn in concurrentievermogen van toerisme.
De Verdeling van Toeristen naar Land van Herkomst
De samenstelling van de internationale markt voor Spanje in 2019 toonde duidelijke patronen in termen van land van herkomst. De grootste groep toeristen kwam nog steeds uit Groot-Brittannië, hoewel het aantal daalde met 2,4 procent naar 18,1 miljoen vakantiegangers. Dit was een daling van ongeveer een half miljoen ten opzichte van het jaar daarvoor. Na de Britten volgden de Duitse toeristen met een totaal van 11,2 miljoen (of 11,176 miljoen volgens andere bronnen), wat neerkomt op een daling van 2,1 procent. De Franse markt volgde met 11,156 miljoen bezoekers, een lichte daling van 1,2 procent.
Interessant is de dynamiek rondom de Nederlandse en Belgische markt. In 2019 kwamen er 3.701.944 Nederlandse toeristen naar Spanje, wat een daling van 4 procent betekent ten opzichte van 2018. Daarentegen steeg het aantal Belgische toeristen met 1,3 procent naar 2.538.829 vakantiegangers. Deze trends werden nog duidelijker zichtbaar in de maand december 2019. In die specifieke maand daalden de aantallen voor Duitse, Zwitserse en Britse toeristen met respectievelijk 7,4%, 7,4% en 7,7%. Tegelijkertijd stegen de aantallen Nederlandse en Belgische toeristen flink. Zo kwamen er in de laatste maand van 2019 164.461 Nederlandse toeristen, een stijging van 6,9 procent, terwijl het aantal Belgische toeristen met 12,3 procent steeg naar 129.533 bezoekers.
De grootste stijging in de markt werd genoteerd bij de toeristen uit de Verenigde Staten. Deze groep vertoonde een groei van 16,9 procent, wat neerkomt op 174.976 toeristen. Dit is een opvallend fenomeen in een tijdperk waarin verre bestemmingen als Australië, Vietnam en Sri Lanka ook aan populariteit winnen. De stijging van Turkije met 37 procent en Egypte met 10 procent in de top 10 vakantiebestemmingen voor Nederlandse reizigers toont de verandering in voorkeuren. De Verenigde Staten als bestemming voor Nederlandse reizigers vertoonde een groei van 3 procent.
Overzicht van Toeristen naar Herkomstland in 2019
| Land van herkomst | Aantal toeristen (2019) | Verandering t.o.v. 2018 | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Groot-Brittannië | 18.100.000 | -2,4% | Grootste groep, maar met lichte daling |
| Duitsland | 11.176.000 | -2,1% | Tweede grootste groep |
| Frankrijk | 11.156.000 | -1,2% | Derde grootste groep |
| Nederland | 3.701.944 | -4,0% | Daling in totaal, maar stijging in december |
| België | 2.538.829 | +1,3% | Stevige groei |
| Verenigde Staten | 174.976 | +16,9% | Grootste procentuele stijging |
Deze cijfers illustreren dat hoewel de traditionele markten (VK, Duitsland, Frankrijk) licht daalden, specifieke markten zoals de VS en België groeiden aanzienlijk. De daling in december voor de traditionele markten werd gecompenseerd door de stijging van Nederlandse en Belgische toeristen, wat wijst op een seizoensgebonden verschuiving in reisgedrag.
Regionale Verdeling en Populaire Bestemmingen
De verdeling van toeristen binnen Spanje zelf toont duidelijke voorkeuren voor bepaalde regio's. Catalonië was opnieuw de meest favoriete bestemming. In 2019 bezocht 23,1 procent van alle toeristen deze autonome regio, wat neerkomt op ongeveer 19,5 miljoen bezoekers, een lichte stijging van 0,8 procent. De regio Catalonië omvat steden als Barcelona, waar bezienswaardigheden als de Sagrada Família en Parc Güell op de berg Muntanya Pelada een grote trekpleister vormen. Deze locaties bieden een adembenemend uitzicht over de stad en de Middellandse Zee.
De Balearen stonden op de tweede plek met 16,3 procent van de totale toeristenstroom, wat neerkomt op 13,7 miljoen bezoekers, een daling van 1,2 procent. De Canarische Eilanden volgden op de derde plaats met 15,7 procent van de totale stroom, wat neerkomt op 13,1 miljoen toeristen, een daling van 4,4 procent. Ondanks de daling in het totaal, blijven deze eilanden een topbestemming. De top 10 vakantiebestemmingen voor Nederlandse reizigers in 2019 wordt gedomineerd door de Canarische Eilanden, Spanje en Turkije.
De Zuid-Spaanse regio Andalusië ontving 12,1 miljoen buitenlandse toeristen, wat een toename van 3,4 procent betekent. Deze regio is populair voor strandvakanties aan de Costa del Sol. De regio Valencia volgde met 9,6 miljoen bezoekers (+3,9%) en de regio Madrid met 7,6 miljoen internationale vakantiegangers (+7%). De regio Madrid vertoonde de hoogste groeipercentage van alle regio's, wat wijst op een toenemende interesse in stedentochten en culturele ervaringen.
Vergelijking van Regio's in 2019
| Regio | Aantal Toeristen | Marktdeel | Verandering t.o.v. 2018 |
|---|---|---|---|
| Catalonië | 19.500.000 | 23,1% | +0,8% |
| Balearen | 13.700.000 | 16,3% | -1,2% |
| Canarische Eilanden | 13.100.000 | 15,7% | -4,4% |
| Andalusië | 12.100.000 | 14,5% | +3,4% |
| Valencia | 9.600.000 | 11,5% | +3,9% |
| Madrid | 7.600.000 | 9,1% | +7,0% |
De regio's tonen een diversiteit in aantrekkingskracht. Terwijl de eilanden en kustgebieden traditioneel populair zijn, zien we een sterke groei in Madrid, wat suggereert dat stedentochten en culturele erfgoed aan populariteit winnen. In het noordwesten van Spanje bezoeken toeristen de steile bergkliffen van de Pyreneeën of proeven ze de lekkerste wijn in de wijnstreek La Rioja. Voor een onbezorgde strandvakantie zijn de tientallen costa's aan de oost- en zuidkust een aanrader, zoals de Costa del Sol en Costa Dorada.
Reisgedrag en Vervoerkeuzes
Het vervoermiddel dat toeristen gebruiken om naar Spanje te reizen, ondergaat duidelijke veranderingen. In 2019 kozen de meeste toeristen, 68,7 miljoen, voor het vliegtuig. Dit is een stijging van 1,7 procent ten opzichte van 2018. Daarentegen daalde het aantal mensen dat met de auto reisde met 1,2 procent naar 12,8 miljoen. Deze verschuiving naar luchtvervoer wijst op een verandering in het reisgedrag van internationale gasten, mogelijk veroorzaakt door de toenemende complexiteit van grensoverschrijdend reizen met de auto of de voorkeur voor snellere reismethoden.
Voor Nederlandse reizigers is de reissom in 2019 gestegen met 10 procent ten opzichte van 2018. Reizigers zijn bereid om meer te betalen voor hun reis. Dit wijst op een veranderend consumentengedrag waarbij kwaliteit en gemak prioriteit krijgen boven de laagste prijs. De stijging van Turkije (+37%), Egypte (+10%) en de Verenigde Staten (+3%) in de top 10 vakantiebestemmingen voor Nederlanders is opvallend. Ook de opmars van verre bestemmingen is bijzonder, zoals rondreizen door landen als Australië, Vietnam en Sri Lanka.
Deze trends worden ondersteund door de vijf reistrends die de reiswereld domineren in het nieuwe jaar: Ontzorgen, Digital, Multigeneratiereizen, Health en Local. De trend "Ontzorgen" is cruciaal. Echte luxe is: geen gedoe. Hulp bij het zoeken naar goede mogelijkheden, aanbiedingen, op maat oplossingen en begeleiding bij afhandeling en eventuele calamiteiten. De reiziger wil graag ontzorgd worden. Geen omkijken hebben naar zijn reis en zich verzekerd weten van de juiste aandacht op het juiste moment. Goed advies op maat en iemand die meedenkt en de weg weet. Hoewel we leven in een tijdperk waarin je alles zelf online kan, is dit vaak nog complex en nodeloos ingewikkeld.
Toeristische Uitgaven en Economische Impact
Niet alleen het aantal toeristen is van belang, ook het bedrag dat zij er uitgeven telt mee. In totaal lieten toeristen 92,2 miljard euro achter in Spanje. Dit is een toename van 2,82 procent ten opzichte van 2018. Dit cijfer is cruciaal voor de Spaanse economie. De toename van het aantal buitenlandse toeristen is wel vertraagd in de afgelopen jaren als gevolg van de hernieuwde belangstelling voor vakantielanden als Turkije, Tunesië en Egypte. Met deze bestemmingen is het moeilijk te concurreren op prijs.
De Spaanse staatssecretaris voor Toerisme, Isabel Oliver, benadrukte dat deze geweldige gegevens de sector in staat stellen om 2020 vol vertrouwen tegemoet te zien. Ze merkte op dat Spanje een sterke sector heeft die in staat is om het land wereldleider te laten zijn in concurrentievermogen van toerisme. De economische impact wordt verder versterkt door de diversiteit in het aanbod. Van een uitgebreide fly-drivevakantie tot een groepswandelvakantie, je vakantie naar Spanje vier je op allerlei manieren. Het land is populair onder kampeerders. Reizigers kunnen bijvoorbeeld met de camper door Andalusië trekken of tijdens een wandelvakantie kennis maken met halfwoestijnen, geurige laurierbossen en de koninklijke Pico del Teide op het Canarische eiland Tenerife.
De stijging van de reissom voor Nederlandse reizigers met 10 procent wijst op een bereidheid om te betalen voor kwaliteit. Dit past in de trend van "Ontzorgen", waarbij reizigers bereid zijn meer te betalen voor diensten die hen de zorg uit handen nemen. De complexiteit van online boeken en plannen leidt ertoe dat reizigers op zoek zijn naar experts die de weg weten. De stijging van de uitgaven in 2019 is dus niet alleen een gevolg van het aantal toeristen, maar ook van de hogere gemiddelde besteding per persoon.
Seizoensgebonden Dynamiek en Maandelijks Verloop
De verdeling van toeristen over de maanden van 2019 toont een interessante dynamiek. Opvallend was dat in zes maanden van 2019 een daling van het aantal buitenlandse toeristen te zien was: mei, juli, augustus, september, oktober en december. Dit betekent dat de toename in de overige maanden behoorlijk hoog moet zijn geweest om die daling te compenseren en toch een jaarlijkse groei van 1,1 procent te realiseren.
In de maand december 2019 was er een kleine daling van 0,9 procent ten opzichte van december 2018, met 4,3 miljoen internationale vakantiegangers. In deze specifieke maand daalden de aantallen voor Duitse, Zwitserse en Britse toeristen met respectievelijk 7,4%, 7,4% en 7,7%. Tegelijkertijd stegen de aantallen Nederlandse en Belgische toeristen flink. Zo kwamen er in de laatste maand van 2019 164.461 Nederlandse toeristen, een stijging van 6,9 procent, terwijl het aantal Belgische toeristen met 12,3 procent steeg naar 129.533 toeristen.
Deze seizoensgebonden variatie is belangrijk voor de toeristische sector. Het feit dat de dalingen in bepaalde maanden werden gecompenseerd door sterke groei in andere maanden, toont de veerkracht van de Spaanse toerismemarkt. De stijging van de Verenigde Staten als herkomstland met 16,9 procent in het totaal, en de sterke groei van Belgische toeristen in december, wijst op een veranderend patroon in de voorkeuren van reizigers.
Conclusie
Het jaar 2019 was een mijlpaal voor het Spaanse toerisme. Met 83,7 miljoen buitenlandse toeristen werd voor het zevende achtereenvolgende jaar een nieuw record verbroken. De economische impact was even indrukwekkend, met 92,2 miljard euro aan uitgaven. Ondanks een lichte daling in enkele maanden en een concurrentie uit landen als Turkije en Egypte, bleef Spanje een wereldleider in toerisme. De verdeling over regio's toonde dat Catalonië, de Balearen en de Canarische Eilanden de meest bezochte gebieden waren, maar ook regio's als Madrid en Andalusië vertoonden sterke groei.
De verschuiving in vervoer naar luchtvervoer en de bereidheid van reizigers om meer te betalen voor kwaliteit en ontzorging, wijzen op een veranderend reisgedrag. De trend van "Ontzorgen" speelt een cruciale rol, waarbij reizigers op zoek zijn naar experts die hen helpen bij het plannen en uitvoeren van hun reis. De stijging van de Verenigde Staten als herkomstland en de groei van de Belgische markt in december tonen de dynamiek van de internationale markt.
Spanje heeft bewezen dat het land in staat is om ook in een tijdperk van toenemende concurrentie zijn positie als topbestemming te behouden en uit te breiden. De sterke groei in de regio Madrid en de bereidheid van reizigers om meer uit te geven, stellen de sector in staat om met vertrouwen naar de toekomst te kijken. De diversiteit in het aanbod, variërend van strandvakanties aan de costa's tot wandelvakanties in de Pyreneeën en culturele ervaringen in steden als Barcelona en Madrid, zorgt voor een breed aanbod dat verschillende typen reizigers aanspreekt.
Bronnen
- Top 10 vakantiebestemmingen 2019: Canarische Eilanden, Spanje, Turkije
- Nieuw recordaantal buitenlandse toeristen Spanje in 2019: 83,7 miljoen
- 2019 was succesvolste jaar ooit voor het toerisme in Spanje
- Toerisme Spanje breekt eindelijk record van 2019 en laat pandemie achter zich
- Reizen naar Spanje: ANWB