Reizen naar Spanje is voor veel Nederlanders een populaire vakantiekeuze. Echter, sinds augustus 2020 geldt voor het gehele land een oranje reisadvies vanwege de coronasituatie. Dit betekent dat reizen naar Spanje voor niet-essentiale doeleinden wordt afgeraden. In dit artikel wordt ingegaan op de redenen achter het oranje reisadvies van het RIVM, hoe dit reisadvies beïnvloedt door epidemiologische gegevens, en wat reizigers moeten weten bij het overwegen van een vakantie naar Spanje.
De keuze voor oranje: een medische afweging
Het oranje reisadvies voor Spanje is niet willekeurig genomen. Het RIVM heeft een medische afweging gemaakt op basis van de coronasituatie in het land. In augustus 2020 was het aantal besmettingen in heel Spanje sterk gestegen, ook al bleek uit cijfers dat bepaalde regio’s, zoals de zuidelijke kustregio’s van Valencia, Girona en Málaga, in sommige gevallen veiliger waren dan steden als Amsterdam en Rotterdam. Toch werd het land als geheel beschouwd als een risicogebied.
Ambassadeur Jan Versteeg legde uit dat het RIVM in eerste instantie aandacht had voor regionale verschillen, maar dat de situatie nu zo was dat het gehele land als een gevaarlijke plek werd ingeschat. Dit gold ook omdat het virus zich snel verspreidde binnen het land en er sprake was van binnenlandse besmettingshaarden. Daarnaast werd er rekening gehouden met het feit dat reizigers bij hun terugkeer in Nederland het virus mee konden brengen, wat de situatie verder zou kunnen verslechteren.
De woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukte dat het oranje reisadvies voornamelijk een medisch vraagstuk was en dat het RIVM de expertise had om de inschatting te maken. Het ministerie volgde dit advies op om mogelijke verslechtering van de coronacijfers in Nederland te voorkomen.
Het verschil tussen regio’s in Spanje
Het is waar dat bepaalde regio’s in Spanje, zoals de Costa del Sol of de Costa Blanca, qua cijfers veiliger zijn dan Amsterdam. In augustus 2020 had Spanje in totaal 24.650 gevallen geregistreerd en 1.466 overleden, wat in vergelijking met de situatie in Nederland een lager aantal was. Toch bleef het RIVM het land als geheel als oranje indelen, omdat het aantal besmettingen in heel Spanje stijgend was.
Hoewel het RIVM de cijfers niet tegensprak, verklaarde het dat de medische afweging niet alleen op basis van per-regio-cijfers gemaakt kon worden. Het RIVM keek ook naar de algemene ontwikkeling van het virus in het land, inclusief de mate van verspreiding binnen het land en de mogelijkheid van nieuwe besmettingshaarden.
Een woordvoerder van het RIVM benadrukte dat het advies van het RIVM en het Ministerie van Buitenlandse Zaken niet bedoeld was om reizigers en Spanje dwars te zitten. Het doel was om de coronacijfers in Nederland te beheersen. Het RIVM zag dat het virus in Spanje zich snel verspreidde en dat er sprake was van een toename van het aantal besmettingen.
Wat betekent oranje voor reizigers?
Als er een oranje reisadvies voor Spanje geldt, betekent dit dat reizen naar dat land afgeraden is voor niet-essentieel doeleinde. Reizigers die toch naar Spanje willen gaan, moeten rekening houden met een aantal belangrijke regels.
Quarantaine bij thuiskomst
Een van de belangrijkste regels is dat reizigers die vanuit Spanje naar Nederland terugkeren, verplicht in quarantaine moeten. Deze quarantaine duurt 14 dagen en moet thuis worden doorgebracht. Dit geldt ook voor reizigers die in een regio hebben verbleven die qua coronacijfers veiliger is dan Nederland. Het RIVM en het Ministerie van Buitenlandse Zaken stellen dat het risico op besmetting bestaat, ongeacht de situatie in een specifieke regio van het land.
Vaccinatiebewijs
Voor bepaalde landen is het gebruik van een vaccinatiebewijs of coronapaspoort verplicht. Dit geldt ook voor sommige situaties in Spanje. Sandhya Reizen benadrukt op hun website dat ze de RIVM-richtlijnen nauwlettend volgen en dat reizigers zonder vaccinatiebewijs niet kunnen meereizen. Reizigers zijn zelf verantwoordelijk voor de regels van het land waar ze naar reizen en voor de gevolgen van eventuele overtredingen.
Voor wie met de trein, boot of touringcar naar het buitenland wil reizen, is het belangrijk om te controleren welke regels er in het land van bestemming gelden. Dit kan per land verschillen, en soms zijn er ook aanvullende regels bij thuiskomst in Nederland.
Veiligheid en andere reisrisico’s in Spanje
Naast de coronasituatie is er ook aandacht voor andere reisrisico’s in Spanje. De ANWB waarschuwt reizigers voor verkeersveiligheid in het land. Daarnaast zijn er maatregelen genomen tegen verdere verspreiding van het virus, zoals het verbod op inreis voor niet-residenten. Uitzonderingen gelden enkel voor Spanjaarden en residenten, die een groen A4-document of groen kaartje moeten hebben. Een NIE-nummer of bewijs van empadronamiento is niet voldoende om de grens over te steken of naar Spanje te vliegen.
Daarnaast zijn er anti-terreurmaatregelen in werking. In 2017 zijn er terroristische aanslagen geweest in Barcelona en Cambrils. Sindsdien zijn er extra maatregelen genomen, zowel in Catalonië als in andere delen van Spanje. Reizigers worden gewaarschuwd om alert te blijven en op te letten voor verdachte situaties.
Criminelen en trucjes
Er zijn ook meldingen van criminelen die zich voordoen als agenten en automobilisten willen beroven. Ze gebruiken trucjes, zoals tegen de achterkant van een auto aanrijden of voorwerpen gooien. Dit gebeurt vooral op autosnelwegen en parkeerplaatsen in Noordoost-Spanje, maar ook bij de grens met Frankrijk en op de snelweg van Barcelona naar Valencia. Reizigers worden geadviseerd om alert te blijven en in zo’n geval snel contact op te nemen met de lokale politie.
De rol van het RIVM en het Ministerie van Buitenlandse Zaken
Het RIVM speelt een belangrijke rol in het opstellen van reisadviezen. Het instituut kijkt naar de cijfers, de medische situatie en de mate van verspreiding van het virus in een land. Op basis daarvan maakt het een afweging en stelt het een advies uit. Dit advies wordt daarna door het Ministerie van Buitenlandse Zaken gevolgd bij het opstellen van reisadviezen voor Nederlandse reizigers.
Een woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukte dat er twee redenen zijn waarom een negatief reisadvies kan worden afgegeven: ofwel het land zelf stelt dat advies, ofwel het RIVM komt tot een medische afweging die leidt tot een negatief advies. In het geval van Spanje was het laatste het geval.
De toekomst van het reisadvies
De coronasituatie kan snel veranderen. In augustus 2020 werd al genoemd dat het RIVM en het Ministerie van Buitenlandse Zaken de situatie nauwlettend in de gaten houden. Als de coronacijfers in Spanje blijven dalen of stabiel worden, is er een kans dat het reisadvies naar geel kan veranderen.
Het is belangrijk om te beseffen dat reizen naar een land met oranje reisadvies een eigen risico betreft. Het RIVM en het Ministerie van Buitenlandse Zaken adviseren om de reis uit te stellen. Als iemand toch beslist om te reizen, dan moet dat met volledige bewustwording van de gevolgen.
Conclusie
Reizen naar Spanje in de periode van augustus 2020 werd beïnvloed door het oranje reisadvies dat werd afgegeven door het RIVM en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Hoewel bepaalde regio’s in Spanje qua coronacijfers veiliger waren dan Nederland, werd het land als geheel beschouwd als een risicogebied. Het doel van het oranje reisadvies was om de verspreiding van het virus in Nederland te beheersen.
Reizigers die toch naar Spanje wilden gaan, moesten rekening houden met een verplichte quarantaine bij thuiskomst en eventuele regels rondom vaccinatiebewijs. Daarnaast waren er ook andere reisrisico’s zoals anti-terreurmaatregelen en mogelijke criminele activiteiten.
Het is belangrijk om reisadviezen van het RIVM en het Ministerie van Buitenlandse Zaken nauwlettend te volgen. De situatie kan veranderen en het is verstandig om regelmatig de actuele reisadviezen te raadplegen voordat men een reisplanning maakt.