Reizen vanuit Nederland naar en door Europa is een populaire activiteit voor zowel in- als uitgaande toeristen. Het reizigersaanbod is divers, variërend van vliegtuigen en treinen tot trekkers en bussen. In het licht van duurzaamheid, kosten en reistijd is het echter belangrijk om goed te overwegen welk vervoermiddel het meest geschikt is. In dit artikel bekijken we op basis van actuele onderzoeken en reisdocumentaires hoe treinreizen zich verhouden tot vliegen op verschillende vlakken. We zullen bovendien ingaan op enkele interessante treinroutes die reizigers niet mogen missen.
Kostenvergelijking tussen trein en vliegtuig
Reizen met de trein is vaak kostbaarder dan met het vliegtuig. Dit blijkt uit een onderzoek van Greenpeace dat 100 populaire reisroutes in Europa vergeleek. Volgens het onderzoek is reizen met de trein gemiddeld anderhalf keer zo duur als reizen met het vliegtuig. Op sommige routes is de trein zelfs tien tot dertig keer duurder. Een voorbeeld is de route van Londen naar Barcelona, waar de treinreis niet alleen aanzienlijk duurder is, maar ook langer duurt.
Faiza Oulahsen van Greenpeace benadrukt dat vliegen momenteel te goedkoop is. Vliegtickets zijn vaak aantrekkelijker vanwege de afwezigheid van heffingen op kerosine en het feit dat er geen btw op internationale vluchten wordt berekend. Ondanks de recente prijsverhogingen op Nederlandse vluchten — de vliegtaks is verhoogd van bijna 8 euro naar 26 euro per vlucht — is het vliegtuig nog steeds het goedkoopste alternatief.
Een onderzoek van onderzoeksbureau CE Delft laat zien dat een 1 procentprijsverhoging op vliegen geleidt tot een 1 procentdaling in het aantal vluchten. Dit betekent dat het vliegen duurder maken een effect kan hebben op het aantal reizigers dat kiest voor dit transportmiddel, wat weer positief kan zijn voor het milieu.
Tijd en logistiek
Naast de kosten is ook de reistijd een belangrijk criterium voor reizigers. Terwijl treinen in sommige gevallen langzaam zijn, is het vliegtuig vaak het snelste alternatief. Zo duurt een treinreis van Amsterdam naar Berlijn ongeveer 6 uur, terwijl het vliegtuig dit traject in minder dan 2 uur aflegt. Aan de andere kant zijn er routes waarop de trein sneller is. Bijvoorbeeld de reis tussen Madrid en Barcelona duurt met de trein ongeveer 2,5 uur, wat vergelijkbaar is met een vliegtuurreis.
De logistiek van treinreizen is echter vaak omslachtiger. Het boeken van treintickets vereist vaak omgang met meerdere maatschappijen en eventuele overstapstations. Dit maakt de planning van treinreizen complexer dan het boeken van een directe vlucht. Daarnaast vereist het gebruik van de trein vaak meer tijd voor het bereiken van het station, het wachten op de trein en eventuele tussenstops.
Duurzaamheid en milieuaspecten
Voor wie rekening houdt met het milieu is de keuze duidelijk. Volgens Greenpeace is vliegen in Europa gemiddeld vijf keer vervuilender dan reizen met de trein. Op sommige routes is het verschil zelfs achtig keer zo groot. Oulahsen benadrukt dat het vliegen duurder maken het milieuaspect kan verbeteren en tegelijkertijd kan leiden tot meer keuzes voor duurzamere transportopties.
Hoewel subsidie op treinreizen als een alternatief is voorgesteld, is dit volgens hoogleraar transportbeleid Bert van Wee van TU Delft geen ideale oplossing. Hij betoogt dat het beter is om vliegen zelf duurder te maken, omdat dit zorgt voor een eerlijkere vergelijking tussen transportmiddelen en tegelijkertijd de financiële belasting op belastingplichtigen vermijdt.
Treinreizen in actie: van Nederland naar de wereld
Voor wie de trein als transportmiddel wil onderzoeken, zijn er tal van routes die interessant zijn. In het reisprogramma 3 op Reis, uitgezonden op NPO 3, reizen presentatoren zoals Chris Zegers, Nienke de la Rive Box en Jurre Geluk met de trein naar verschillende bestemmingen in Europa en verder.
Chris Zegers reist bijvoorbeeld van Amsterdam naar Marokko, waar hij via Madrid en Tarifa eindigt in Tanger. Deze reis laat zien hoe de trein niet alleen een duurzame, maar ook een cultureel rijke manier is om te reizen. In de Noor van Oslo en verder naar Bodø, boven de poolcirkel, demonstreert Nienke hoe treinreizen een manier is om de natuur en lokale culturen te ontdekken.
Jurre Geluk onderzoekt subculturen in Japan en Zuid-Korea, waar hij in de maand de lokale gemeenschappen betreedt en de unieke aspecten van deze landen ervaart. Deze reis benadrukt hoe de trein reizigers in staat stelt om op een rustige manier te reizen en langzaam de bestemming te ontdekken.
Populaire treinroutes in Europa
Er zijn verschillende treinroutes in Europa die bekend staan om hun bezienswaardigheden en de ervaring die ze bieden. In het 3 op Reis-archief worden verschillende van deze routes behandeld, zoals:
De Oriënt Express naar Venetië: Deze luxueuze stoomtreinroute is een van de meest iconische treinritten in Europa. Ze biedt een unieke manier om het continent te reizen, met comfort en stijl.
De Bernina Express door Zwitserland: Deze route biedt indrukwekkende uitzichten op bergen, glacialen en helderblauwe meren. Het is een van de mooiste treinritten in Europa en wordt vaak beschouwd als een must-see voor treinliefhebbers.
De Balkan Express van Montenegro naar Servië: Deze route geeft reizigers een indruk van de geschiedenis en cultuur van het Balkan-gebied. Het is een route die niet alleen mooi is, maar ook rijk aan historische en culturele waarde.
De Trans-Siberische Express: Voor wie een lange reis wil ondernemen, is de Trans-Siberische trein een klassieker. Deze route, die van Moskou naar Vladivostok loopt, is een van de langste treinritten ter wereld en biedt een unieke manier om de Siberische regio te verkennen.
Treinreizen dicht bij huis
Natuurlijk hoeft reizen met de trein niet altijd in Europa of ver daarbuiten te plaatsvinden. Nederland heeft ook een aantal indrukwekkende treinroutes. De reis van Amsterdam naar Wenen, zoals uitgevoerd in een aflevering van 3 op Reis, laat zien hoe treinreizen reizigers in staat stelt om niet alleen grote steden zoals Praag en Berlijn te bezoeken, maar ook minder bekende steden zoals Brno en Dresden. Deze steden bieden een alternatief voor de toeristische steden en kunnen verrassend zijn voor reizigers die iets anders zoeken.
Bovendien is de trein een praktische manier om binnen Nederland te reizen. De reis van Amsterdam naar Zweden, zoals uitgevoerd in een ander aflevering, laat zien hoe treinen een handige manier zijn om grenzen te overschrijden zonder het vliegtuig te gebruiken. Het is een manier om de reiservaring zelf te beheren en op een rustige manier te reizen.
Conclusie
Treinreizen en vliegen zijn beide populaire manieren om te reizen binnen Europa en naar internationale bestemmingen. Vanuit een kostenperspectief is het vliegtuig vaak het goedkoopste alternatief, maar vanuit een duurzaamheidsperspectief is de trein het betere keuze. De logistiek van treinreizen is vaak complexer dan vliegen, maar biedt reizigers de kans om langzaam te reizen, culturen te ontdekken en het milieu te beschermen.
Voor wie op zoek is naar indrukwekkende reiservaringen, zijn er veel treinritten beschikbaar die zowel uniek als inspirerend zijn. Of het nu de Oriënt Express is, de Balkan Express of een reis door de Noorse wildernis — de trein biedt een manier om de wereld te ontdekken die anders is dan vliegen.