Reizen met de trein in Nederland is een populaire en duurzame manier om van A naar B te gaan. Toch gelden er regels en beperkingen die reizigers moeten kennen. Deze kunnen variëren afhankelijk van de situatie: bijvoorbeeld bij omgevingsverboden, vertragingen, uitval van treinen, of veiligheidsmaatregelen. In dit artikel bespreken we op basis van betrouwbare bronnen de regels rond reizen met de trein, wanneer het mogelijk is om te reizen, en wat je rechten zijn in gevallen van onverwachte onderbrekingen.
Huisregels voor reizigers
Alle reizigers die gebruik maken van het openbaar vervoer in Nederland moeten zich aan bepaalde regels houden. Deze regels zijn bedoeld om veiligheid, orde en comfort voor alle reizigers te waarborgen. De NS en andere vervoerders hebben hierover duidelijke richtlijnen op hun websites.
Algemene regels in het openbaar vervoer
Een geldig vervoersbewijs is verplicht. Reizigers moeten altijd beschikken over een geldig OV-chipkaart of ander e-ticket. Het is niet toegestaan om zonder geldig bewijs te reizen, en hierbij kan het oplopen van een boete volgen.
Roken is verboden in treinen en stations. Dit rookverbod geldt zowel voor traditionele sigaretten als voor e-sigaretten. Het is niet toegestaan om op perrons, in stations of in voertuigen te roken.
Noodknoppen en noodremmen mogen alleen bij levensbedreigende situaties gebruikt worden. Als iemand zonder goede reden de noodrem trekt of de SOS-knop indrukt, kan dit leiden tot een boete. Dit geldt ook voor het indrukken van noodknoppen bij toekomstpoortjes van stations.
Gebruik van de bel bij het instappen is alleen toegestaan bij noodgevallen. Als je zonder reden trekt aan de bel terwijl je instapt, kan je hier ook voor boete krijgen.
Stiltegebieden in treinen. Sommige treinen beschikken over stiltecoupés, die herkenbaar zijn aan het icoon van een poppetje met een vinger voor de mond. In deze coupés is het belangrijk om stil te zijn, om het comfort van andere reizigers te waarborgen.
Geen geluidoverlast. Het is verboden om luide muziek af te spelen of luid te telefoneren in de trein. Ook is het verboden om alcohol te drinken in sommige voertuigen of op perrons.
Film- en fotograferen van personeel en reizigers is verboden. Het maken van foto's of video’s van medewerkers of andere reizigers zonder toestemming is niet toegestaan.
Instappen na het fluitsignaal is verboden. Vanaf het moment dat de conducteur op de fluit blaast, mag je niet meer instappen. Dit is om veiligheidsredenen, omdat de deuren direct sluiten.
Eten en drinken in sommige voertuigen is verboden. Bij bepaalde vervoerders is het niet toegestaan om te eten of drinken in de trein, afgezien van het drinken van een slok water. Dit geldt om rommel en vuil te voorkomen.
Orde en veiligheid
Het is verplicht om orde, rust en veiligheid voor te zorgen voor zowel jezelf als voor andere reizigers. Dit betekent dat je bijvoorbeeld ruimte moet maken voor zwangere vrouwen of mensen met beperkingen. Ook is het belangrijk om rommel op te ruimen en andere reizigers niet lastig te vallen.
Wanneer is het verboden om te reizen?
Hoewel reizen met de trein in de meeste gevallen toegestaan is, zijn er situaties waarin het niet mogelijk is om te reizen. Dit kan het geval zijn bij bepaalde juridische situaties of veiligheidsmaatregelen.
Omgevingsverboden
Een omgevingsverbod kan beperkingen opleggen aan je reisbewegingen. Bijvoorbeeld, wanneer je onder een omgevingsverbod valt, is het mogelijk dat je niet door bepaalde steden of gebieden mag reizen. Dit kan het geval zijn bij militaire zones of gebieden waar gevaarlijke stoffen zijn opgeslagen.
Een verboden stad is een wijk of een gebied waar het verboden is om te verblijven of door te reizen, vaak om veiligheidsredenen. Als je onder een omgevingsverbod staat en je moet reizen door een verboden stad, dan hangt het van de specifieke omstandigheden af of dat toegestaan is. In dergelijke gevallen is het verstandig om contact op te nemen met een advocaat om juridisch advies te krijgen.
Vertraging of uitval van treinen
Treinreizen kunnen ook onderbroken worden door vertraging of uitval van voertuigen. In dergelijke gevallen zijn er bepaalde rechten die reizigers kunnen aanschrijven.
Gemiste aansluiting
Als je door vertraging of uitval van een eerder voertuig je aansluiting mist, ben je als reiziger in het rechtenkader van de luchtvaart en treinrechten verplicht te worden op een volgende trein gezet. Dit geldt ook als je meerdere tickets hebt gekocht voor verschillende trajecten.
Bijvoorbeeld, als je reist van Amsterdam naar Bordeaux met een aansluiting in Parijs, en de Eurostar vertraagt zodat je je trein in Parijs mist, dan krijg je automatisch rechten op een andere trein. Deze rechten gelden echter niet als de vertraging in het vliegtuig of in een taxi optreedt.
Gestrand in Nederland
Wanneer je in Nederland strandt door een vertraging van een internationale trein, bijvoorbeeld vanuit Duitsland of Frankrijk, is de NS verplicht je een gratis taxi aan te bieden. Dit komt voort uit de zogeheten "thuisbrengplicht" die geldt voor NS. Dit betekent dat je als reiziger recht hebt op hulp bij het bereiken van je eindbestemming, ook als je tijdelijk vastzit in een station.
Vrije keuze bij reisroutes
Hoewel het verstandig is om duurzame reisopties te kiezen, is er een debat over het verbod op vliegen naar bestemmingen die binnen 24 uur met de trein bereikbaar zijn. Een van de bronnen stelt dat vliegen niet de beste manier is om te reizen, zowel vanwege het milieu als vanwege het comfort. Er wordt zelfs gesuggereerd dat vliegen naar plekken die binnen 24 uur met de trein bereikbaar zijn, moet worden verboden. Dit is echter een moreel en politiek standpunt, en geen juridisch verplichte maatregel.
Wat zijn je rechten bij vertraging of uitval?
Reizigers hebben bepaalde rechten wanneer ze door vertraging of uitval van treinen in een ongemakkelijke situatie terechtkomen. Deze rechten zijn vergelijkbaar met die van vliegtuigreizigers.
Eerste rechten
- Gemiste aansluiting: Als je een aansluiting mist door vertraging of uitval, ben je recht op een vervangende dienstreis zonder extra kosten.
- Gestrand in Nederland: In dit geval is de NS verplicht om je te helpen met transport naar je eindbestemming.
- Communicatie: Reizigers hebben het recht om contact op te nemen met de klantenservice via telefoon, chat of WhatsApp om hun situatie te melden en tijdelijke hulp te verkrijgen.
Rechten bij vertraging
Bij vertragingen van treinen is het belangrijk om te weten dat je automatisch rechten hebt op een alternatieve reisoptie. Deze rechten worden meestal automatisch toegewezen, zolang je je aansluiting mist door vertraging of uitval van een eerder voertuig.
Communicatie met NS
Als je in een onverwachte situatie terechtkomt, zoals stranden in een station, is het verstandig om contact op te nemen met NS via klantenservice. De NS heeft een verplichte thuisbrengplicht, wat betekent dat je als reiziger recht hebt op hulp bij het bereiken van je eindbestemming. In sommige gevallen is het mogelijk dat je eerst zo ver mogelijk moet reizen, voordat je verdere hulp kunt krijgen.
Toegestane en verboden reisroutes
Het is belangrijk om te weten dat er routes zijn die onder bepaalde omstandigheden verboden zijn, bijvoorbeeld door omgevingsverboden of veiligheidsmaatregelen. In dergelijke gevallen is het verstandig om vooraf advies in te winnen bij een juridisch deskundige of de reisorganisatie.
Wanneer is reizen met de trein niet toegestaan?
- Bij omgevingsverbod: Als je onder een omgevingsverbod valt, is het mogelijk dat je bepaalde gebieden niet mag doorkruisen of doorreizen. Dit hangt af van de aard van het verbod en de reisroute.
- Bij veiligheidsmaatregelen: In sommige gevallen, zoals in militaire zones of bij het transport van gevaarlijke stoffen, kan het verboden zijn om door bepaalde gebieden te reizen.
Toegestane reisroutes
In de meeste gevallen is het toegestaan om met de trein te reizen, zolang je je aan de huisregels houdt. Dit geldt zowel voor binnenlandse als voor internationale reizen. Als je bijvoorbeeld reist vanuit Duitsland of Frankrijk naar Nederland, zijn er duidelijke regels die je moet volgen. Bijvoorbeeld, het is verplicht om je te identificeren met een wettelijk erkend identificatiebewijs in de trein.
Conclusie
Reizen met de trein in Nederland is meestal toegestaan en is zelfs aan te raden vanwege de duurzame en comfortabele reismogelijkheden. Echter, er zijn situaties waarin reizen met de trein beperkt of verboden is, zoals bij omgevingsverboden of veiligheidsmaatregelen. Reizigers moeten zich bewust zijn van de huisregels, hun rechten en eventuele beperkingen in hun reisroutes.
Hoewel het idee van het verbod op vliegen naar bestemmingen die binnen 24 uur met de trein bereikbaar zijn een ethisch en politiek standpunt is, is dit momenteel geen juridisch verplichte maatregel. Toch is het belangrijk om bewust te reizen en waar mogelijk duurzame opties te kiezen.
In het algemeen is het aan te raden om vooraf te informeren over eventuele beperkingen of verboden, zowel juridisch als praktisch, voordat je een reis ondernemt. Dit geldt met name bij reizen door of via verboden steden of gebieden.