Inleiding
Thomas Cook Nederland B.V., een historisch belangrijk toeristisch bedrijf in Nederland, heeft in 2019 een maand lang in een kritieke situatie verkeerd, gevolg hebbend op het faillissement van het Britse moederbedrijf. Onder andere de merknaam Vrij Uit, die al eeuwen bestond, is opgeheven en opgegaan in Neckermann Reizen. Het faillissement heeft talloze reizigers in de problemen gebracht, met schrappingsmaatregelen voor vertrekkende vluchten en onduidelijkheid over het afmaken van reizen. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de gebeurtenissen, de gevolgen voor reizigers en de rol van de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR) in deze crisissituatie.
Historische context van Vrij Uit en Neckermann Reizen
Vrij Uit was in 1963 opgericht door Shell als een aanbieder van autovakanties in Europa. Twintig jaar later kwam het reisbedrijf in handen van de ANWB en werd vervolgens in 1997 overgenomen door Thomas Cook. Deze overname maakte Vrij Uit onderdeel van de bredere reisorganisatie Thomas Cook Nederland.
In 2019 maakte Thomas Cook maatregelen bekend om hun merknamen te consolideren. De merknaam Vrij Uit zou eind maart 2019 eindigend zijn en zou opgaan in Neckermann Reizen. Dit was onderdeel van een strategische keuze om zich te concentreren op één merk, namelijk Neckermann Reizen, om de positie op de Nederlandse markt te versterken.
Het faillissement van Thomas Cook en de schrappingsmaatregelen
Het faillissement van Thomas Cook, de Britse moederonderneming, heeft directe gevolgen gehad voor Thomas Cook Nederland en de bijbehorende merknamen zoals Neckermann Reizen en Vrij Uit. In september 2019 besloot Thomas Cook Nederland om alle geboekte reizen die op dat moment zouden vertrekken, te schrappen. Dit was een gevolg van het faillissement van het moederbedrijf en de onvermogendheid om deze reizen verder te ondersteunen.
Volgens een persbericht was de reisorganisatie de afgelopen 24 uur bezig geweest om alternatieve opties te zoeken voor de geboekte reizen, maar uiteindelijk was het niet gelukt om deze uit te voeren. Hierdoor werden duizenden reizigers in de problemen geraakt, met schrappingsmaatregelen voor vertrekkende vluchten. Personen die op vakantie wilden gaan met Thomas Cook of Neckermann moesten hun plannen opnieuw bepalen.
Gevolgen voor reizigers
De schrappingsmaatregelen hebben talloze reizigers in de problemen gebracht. Naast de schrapping van vertrekkende vluchten is ook de onzekerheid over toekomstige reizen opgemerkt. Volgens Thomas Cook Nederland was onduidelijk wat er met reizen gebeurt die waren gepland voor woensdag en later. De organisatie beloofde echter dat binnenkort online informatie beschikbaar zou komen voor deze reizigers.
Naar schatting had Thomas Cook Nederland ongeveer 50.000 reizen geboekt tot het einde van de winter. Daarnaast waren ruim 10.000 reizigers op dat moment in een vakantie met de Nederlandse tak van de reisorganisatie. De woordvoerder van Thomas Cook Nederland benadrukte dat deze reizigers hun vakantie nog konden afmaken en dat er voor hun terugreis zou worden gezorgd.
Rol van de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR)
In geval van financieel onvermogen of faillissement van een reisorganisatie, zoals in dit geval, is de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR) verantwoordelijk voor het garanderen van reizigers. De SGR stelt dat reizigers volledig beschermd zijn wanneer een reisorganisatie failliet gaat. Reizigers hebben in dat geval het recht op een terugbetaling van de reissom en in geval van een pakketreis, ook op de verplichting dat de reis volledig wordt uitgevoerd of dat de reiziger veilig teruggedragen wordt.
De SGR benadrukt dat losse vliegtickets die zijn geboekt bij Thomas Cook niet onder de garantie vallen. Dit is van belang voor reizigers die hun vlucht apart hebben geboekt. De SGR stelt een online platform beschikbaar waar reizigers verdere instructies en hulp kunnen vinden.
Financiële problemen en faillissement
Thomas Cook Nederland heeft een melding gedaan van financieel onvermogen bij de SGR, maar het bedrijf heeft expliciet benadrukt dat er op dat moment nog geen sprake was van een faillissement. Toch is het niet uitgesloten dat het bedrijf in de komende dagen alsnog een faillissement zou aanvragen.
De Nederlandse tak van Thomas Cook is actief in de vakantieindustrie en maakt gebruik van meerdere merknamen, waaronder Neckermann Reizen, Vrij Uit, en andere. Het faillissement van het Britse moederbedrijf heeft echter directe gevolgen gehad voor de activiteiten in Nederland. Inmiddels is het niet meer mogelijk om vakanties via Thomas Cook Nederland te boeken. De woordvoerder benadrukte dat reizigers die al een reis hadden geboekt, vooralsnog niet in noodzaak verkeerden.
De rol van de rechter en curator
Het faillissement van Thomas Cook Nederland B.V. is juridisch verwerkt via de rechter-commissaris mr. C.H. Rombouts en curator mr. H. De Coninck-Smolders. In september 2019 is er sprake geweest van de beëindiging van surseance op 30 september 2019, wat resulteerde in een uitspraak van faillissement.
Het faillissement is verder geregeld via een aantal stappen. Zo is sprake geweest van een verificatievergadering op 19 december 2024 en van een neerlegging van slotuitdelingslijsten in oktober 2025. Het einde van het faillissement is voorzien op 31 oktober 2025, wat betekent dat reizigers nog langere termijn kunnen wachten voor de terugbetaling van hun reissommen.
Gevolgen voor de Nederlandse reisindustrie
Het faillissement van Thomas Cook Nederland en de schrappingsmaatregelen voor reizen hebben impact gehad op de Nederlandse reisindustrie. De reisorganisatie is niet alleen bekend geweest om haar merknamen, zoals Neckermann Reizen en Vrij Uit, maar heeft ook een grote marktpresence gehad. Het verdwijnen van deze merknamen uit het reislandschap heeft invloed gehad op reizigers en vakantiegangers.
Ondertussen benadrukte de woordvoerder van Thomas Cook Nederland dat mensen die een pakketreis hadden geboekt, beschermd waren via de SGR. Voor reizigers die hun vakantie niet konden afmaken of die problemen ondervonden, werd aangegestuurd naar de SGR-website voor verdere instructies.
Conclusie
Het faillissement van Thomas Cook Nederland B.V. en de schrappingsmaatregelen voor reizen van merknamen zoals Vrij Uit en Neckermann Reizen hebben talloze reizigers in de problemen gebracht. De reisorganisatie heeft schrappingsmaatregelen genomen voor vertrekkende vluchten en heeft reizigers aanbevolen om te contacteren met de SGR voor verdere instructies. De SGR is verantwoordelijk voor het garanderen van reizigers in geval van faillissement, waarbij reizigers volledige bescherming krijgen in termen van terugbetaling van reissommen en verplichting tot uitvoering van reizen.
De juridische regeling van het faillissement is verwerkt via een rechter-commissaris en curator en is voorzien van een einde op 31 oktober 2025. De gevolgen van het faillissement hebben ook impact gehad op de Nederlandse reisindustrie, met verdwijning van merknamen en schrappingsmaatregelen voor reizen.