Voor uitzendkrachten en tijdelijke werknemers in Nederland is het begrip "reserveringen" een essentieel onderdeel van het salaris- en verloonsysteem. Deze reserveringen vormen een soort spaarpot, waarin een deel van het loon wordt opzij gezet, waarmee later verzuim, verlof of extra’s als vakantiegeld kunnen worden geregeld. Een van de belangrijkste reserveringen is die voor vakantiedagen. In dit artikel bespreken we hoe gereserveerde vakantiedagen worden uitbetaald, op welke momenten dat mogelijk is, en welke regels er daarbij van toepassing zijn.
Wat zijn gereserveerde vakantiedagen?
Gereserveerde vakantiedagen zijn vakantie- en verlof-credits die worden opgebouwd tijdens het werken. Deze worden vaak via een uitzendbureau of tijdelijke werkgever opgebouwd. Voor elke gewerkte dag wordt een klein percentage van de gewerkte tijd opzij gezet voor toekomstig verlof. Dit percentage varieert per cao (collectieve arbeidsovereenkomst), maar ligt vaak rond 10 procent van de gewerkte uren.
Deze reservering betekent dat een uitzendkracht of tijdelijke werknemer uiteindelijk recht heeft op een bepaald aantal vakantiedagen. Het is dus niet alleen een beloning, maar ook een rechtsvast recht om tijd vrij te nemen en toch doorbetaald te worden.
Wanneer worden gereserveerde vakantiedagen uitbetaald?
De uitbetaling van gereserveerde vakantiedagen kan op verschillende momenten plaatsvinden, afhankelijk van de situatie van de werknemer. De belangrijkste momenten zijn:
- Bij het nemen van verlof: Als een werknemer verlof neemt, wordt dit via de opgebouwde reservering doorbetaald.
- Bij de uitbetaling van vakantiegeld: In de meeste gevallen vindt de uitbetaling van vakantiegeld in mei of juni plaats. In sommige gevallen kan dit ook eerder, bijvoorbeeld bij het einde van een opdracht.
- Bij het einde van het dienstverband: Als een uitzendkracht of tijdelijke werknemer met werken stopt, wordt het opgebouwde saldo van reserveringen uitbetaald. Dit is meestal zes weken na de laatste werkdag.
Het saldo van deze reserveringen is altijd vermeld op de loonstrook, zowel in bruto als in netto bedragen. Het is daarom belangrijk om deze informatie goed te begrijpen en, indien nodig, uitleg aan te vragen bij een contactpersoon van het uitzendbureau of HR-adviseur.
Vakantiedagen versus vakantiegeld
Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen vakantiedagen en vakantiegeld. Hoewel beide onderdeel kunnen zijn van een reservering, zijn ze verschillend van aard.
Vakantiegeld is een extra beloning die is gebaseerd op een percentage van het brutoloon. In de meeste gevallen gaat het om 8 procent van het brutoloon, dat apart wordt opgebouwd en meestal in mei of juni uitbetaald. Soms kan een werknemer ook kiezen om dit bedrag eerder uit te keren, bijvoorbeeld bij het einde van een opdracht.
Vakantiedagen daarentegen zijn dagen waarop een werknemer niet werkt, maar toch betaald wordt. Deze worden opgebouwd via een percentage van de gewerkte uren, meestal rond de 10 procent. Dit betekent dat een volledig werkende uitzendkracht gemiddeld zo’n 25 vakantiedagen per jaar opbouwt.
Wanneer is uitbetaling van vakantiedagen toegestaan?
In de regel mag een werkgever wettelijke vakantiedagen niet in geld uitkeren zolang het dienstverband nog lopend is. Iedere werknemer in Nederland heeft immers recht op een minimumaantal vakantiedagen, zoals vastgelegd in de Arbeidstijdenwet. Wel is het mogelijk om bovenwettelijke vakantiedagen uit te betalen, mits dit is overeengekomen in de cao of arbeidsovereenkomst en er sprake is van vrijwilligheid van de werknemer.
Wanneer een uitzendkracht of tijdelijke werknemer met werken stopt, bijvoorbeeld door ontslag of het einde van een tijdelijk contract, worden alle openstaande vakantiedagen uitbetaald. Dit geldt voor zowel wettelijke als bovenwettelijke vakantiedagen. De uitbetaling gebeurt op dezelfde manier als gewoon loon, met loonbelasting en premies.
Het berekenen van gereserveerde vakantiedagen
Het berekenen van gereserveerde vakantiedagen is belangrijk, zowel voor werknemers als werkgevers. Voor een uitzendkracht of tijdelijke werknemer is het begrip van de waarde van een vakantiedag belangrijk om eventuele verlof- of uitbetalingaanspraken te begrijpen.
De bruto waarde van een vakantiedag wordt berekend door het jaarloon te delen door het aantal gewerkte dagen per jaar. Daarnaast wordt er 8 procent vakantietoeslag opgeteld. De netto waarde hangt af van de persoonlijke belastingsituatie van de werknemer.
Voor oproep- of parttimecontracten geldt: uurtarief × gemiddeld aantal uren per werkdag = dagwaarde, plus 8 procent vakantietoeslag.
Bij uitbetaling wordt het bedrag belast als gewoon loon. Hierbij gelden de normale loonbelastingtarieven. Het is daarom belangrijk om dit proces goed te begrijpen, zowel voor de werknemer als voor de werkgever om wettelijke verplichtingen te kunnen nakomen.
Speciale situaties
Er zijn ook situaties waarin de uitbetaling van vakantiedagen anders verloopt. Dit kan het geval zijn bij:
- Nuluurders of oproepkrachten: Bij deze groepen kan het mogelijk zijn om vakantiedagen maandelijks uit te betalen, mits er een duidelijke afspraak is met de werknemer.
- Feestdagen: In Nederland zijn er verschillende officiële feestdagen, zoals Koningsdag, Eerste en Tweede Kerstdag en Nieuwjaarsdag. Als een uitzendkracht op zo’n dag niet werkt, kan het zijn dat er doorbetaling is via een feestdagenreservering. Werk je wél op een feestdag, dan kan er een toeslag gelden.
- Kort verzuim of bijzonder verlof: Afhankelijk van de cao kunnen er extra reserveringen gelden voor kort verzuim of bijzonder verlof. De precieze regels kunnen per fase (A, B of C) en per opdrachtgever verschillen.
Reserveringen en CAO’s
De regels rond reserveringen kunnen per cao verschillen. In Nederland gelden bijvoorbeeld de ABU- en NBBU-cao’s in de uitzendbranche. Deze cajo’s bepalen hoe reserveringen voor verzuim, vakantiegeld en vakantiedagen worden opgebouwd en uitbetaald.
In de ABU- en NBBU-cao’s zijn reserveringen verdeeld in vakantiegeld, vrije dagen, kort verzuim en feestdagen. De opbouw en uitbetaling van deze reserveringen wordt apart bijgehouden. De betaling van reserveringen bij verzuim vindt via een looncomponent plaats.
Werkgevers kunnen kiezen om geen geld te reserveren voor verzuim, maar het loon direct door te betalen bij verzuim. Dit is mogelijk door de percentages op nul te zetten via de werkgeverinstellingen. Daarnaast is het ook mogelijk om reserveringen direct uit te betalen per week of periode, mits dit is toegestaan volgens de cao.
Belastingaspecten van uitbetaalde vakantiedagen
Wanneer vakantiedagen worden uitbetaald, is het belangrijk om rekening te houden met belastingaspecten. Vakantieloon wordt belast als gewoon loon tegen de normale loonbelastingtarieven. Daarnaast ontvangt de werknemer ook een vakantietoeslag van 8 procent, die eveneens belast wordt.
De netto waarde van een uitbetaalde vakantiedag hangt dus af van de persoonlijke belastingsituatie van de werknemer. Voor oproep- of parttimecontracten geldt: uurtarief × gemiddeld aantal uren per werkdag = dagwaarde, plus 8 procent vakantietoeslag.
Vragen en hulp
Het uitbetalen van gereserveerde vakantiedagen kan soms ingewikkeld zijn, zowel voor de werknemer als voor de werkgever. Daarom is het verstandig om bij onduidelijkheden contact op te nemen met een HR-adviseur of een contactpersoon van het uitzendbureau. Deze partijen kunnen uitleg geven over de regels en helpen bij het berekenen en uitbetalen van vakantiedagen.
Veel uitzendbureaus, zoals UBN, vermelden de hoogte van de opgebouwde reserveringen op de loonstrook. Het is belangrijk om deze informatie goed te begrijpen, zodat je weet waar je aan toe bent.
Samenvatting
Het uitbetalen van gereserveerde vakantiedagen is een belangrijk onderdeel van het salaris- en verloonsysteem in de uitzendbranche. Deze reserveringen vormen een rechtsvast recht voor de werknemer en kunnen worden uitbetaald op verschillende momenten, zoals bij het nemen van verlof, bij de uitbetaling van vakantiegeld of bij het einde van het dienstverband.
Het is belangrijk om te onthouden dat wettelijke vakantiedagen niet in geld uitgekeerd mogen worden zolang het dienstverband nog lopend is. Wel is het mogelijk om bovenwettelijke vakantiedagen uit te betalen, mits dit is overeengekomen in de cao of arbeidsovereenkomst. Bij het einde van het dienstverband worden alle openstaande vakantiedagen uitbetaald, inclusief vakantietoeslag.
Het berekenen van gereserveerde vakantiedagen is essentieel voor zowel werknemers als werkgevers om wettelijke verplichtingen te kunnen nakomen. Het is verstandig om bij onduidelijkheden contact op te nemen met een HR-adviseur of contactpersoon van het uitzendbureau voor uitleg en ondersteuning.