De Octopus is een van de meest iconische draaimolens die geregeld worden aangetroffen in pretparken en kermissen. De naam verwijst niet alleen naar het populaire zeelevendwezen, maar ook naar een specifieke vorm van draaimolenattractie, waarbij reuzenachtige armen wisselend omhoog en omlaag bewegen, waardoor passagiers in een heerlijke combinatie van draaien, stijgen en dalen terechtkomen. In Nederland is de Octopus niet alleen een klassieker in het pretparklandschap, maar ook een historisch belangrijke attractie, zoals blijkt uit de herkomst en veranderingen van de Octopus in Attractiepark Slagharen.
De Oorsprong van de Octopus Attractie
De Octopus-attractie, zoals die tegenwoordig bekend staat, dateert teruggaan tot de jaren 1930, wanneer deze attractietype werd ontwikkeld door Lee Eyerly. In 1938 werd een octrooi aangevraagd voor deze draaimolen. De originele versie had nog geen specifiek thema, maar de populariteit van de Octopus leidde snel tot thematische varianten die bekroond werden door hun unieke vorm en beweging.
De structuur van een Octopus bestaat uit een centrale rotatieas, waar meestal vijf of acht armen aan bevestigd zijn. Deze armen bewegen tijdens het draaien omhoog en omlaag. Aan het uiteinde van elke arm hangen pods of peulen, die meerdere passagiers tegelijkertijd kunnen bevatten en die ten opzichte van de arm kunnen roteren. Boven de centrale as is vaak een thematisch ornament bevestigd, zoals een octopus, een spin of een ander figuur dat de aandacht trekt. Deze elementen geven de attractie haar karakteristieke uiterlijk en maken haar een favoriet bij jong en oud.
Er zijn verschillende varianten van de Octopus-attractie, zoals de Eyerly-monster en de spin Eyerly. De Eyerly-monster heeft acht armen en vier peulen, terwijl de spin Eyerly op zijn beurt zes armen heeft, die verder naar de grond reiken. Deze variaties tonen aan dat de Octopus-attractie zich al vroeg ontwikkelde tot een meervoudig concept, waarin techniek en thema steeds verder werden uitgewerkt.
De Octopus in Attractiepark Slagharen
Een van de meest bekende Octopus-attracties in Nederland bevond zich in Attractiepark Slagharen. Deze attractie werd in 1973 geopend en droeg in eerste instantie de naam "de Octopus". Het unieke concept van de attractie was dat bezoekers in een tropische vis stapten, die vervolgens van voor naar achter en van links naar rechts werd geduwd door de armen van een grote octopus. Dit gaf de attractie een levendig en fantasierijk karakter.
In 2015 werd besloten om de attractie te vernieuwen. Na tientallen jaren van gebruik was het uiterlijk en de techniek van de Octopus versleten, wat leidde tot plannen voor een complete herinrichting. Directeur Wouter Dekkers van Attractiepark Slagharen legde uit dat de attractie niet langer veilig of betrouwbaar was en dat een herstelling noodzakelijk was. De renovatie zou ook een kans bieden om het uiterlijk van de attractie te veranderen. De vraag was of het zeevaartthema behouden zou blijven of dat er een compleet nieuwe aanpak zou komen.
De werken aan de Octopus in Slagharen duurden de hele winter, en in maart werd het park weer geopend met de vernieuwde attractie. Deze herinrichting betekende een nieuwe levensfase voor de Octopus, waarin het park probeerde te blijven innoveren, terwijl het tegelijkertijd de historische waarde van de attractie erkende.
In 2015 is de Octopus verder omgetoverd tot de El Torito. Deze verandering was gericht op het thema van het Wild West-landschap in het park. De tropische vissen werden vervangen door wilde stieren, en de octopus werd verwerkt tot een grote steen met een cowboyhoed. Deze transformatie toont aan hoe pretparken historische attracties kunnen aanpassen aan nieuwe trends en thema’s, zonder de originele inspiratie volledig te verliezen.
Technische Evolutie en Veiligheid
De herinrichting van de Octopus in Slagharen was niet alleen gericht op het uiterlijk, maar ook op de technische aspecten. Directeur Dekkers legde uit dat sommige onderdelen van de attractie volledig vervangen moesten worden, omdat deze niet langer betrouwbaar waren. Een herstelling was nodig om ervoor te zorgen dat de attractie veilig en draagbaar zou blijven voor toekomstige bezoekers. Dit benadrukt de belangrijkheid van regelmatige inspecties en herstellingen in pretparken, waarbij zowel het uiterlijk als de technische functies van de attracties onderzocht worden.
De renovatie van de Octopus in Slagharen volgde een vergelijkbare strategie als de renovatie van andere klassieke attracties in het park, zoals de Apollo-zweefmolen. Deze aanpak maakt het mogelijk om de historische waarde van een attractie te behouden, terwijl tegelijkertijd moderniteit en veiligheid aan de orde zijn.
De Octopus in het Broaderer Context van Pretparkontwikkeling
Het verhaal van de Octopus in Slagharen is een microcosm van de bredere ontwikkeling van pretparken in Nederland. Sinds de jaren 1970 is er een duidelijke trend zichtbaar naar themaparks en diversificatie van attracties. In het geval van Attractiepark Slagharen werd in 1974 de eerste waterglijbaan geïntroduceerd, gevolgd door een achtbaan in 1974, die bekend stond als de Wilde Muis. In 1979 werd de Looping Star geopend, de allereerste koprolbaan in Nederland.
Deze historische ontwikkelingen tonen aan dat pretparken continu evolueren. De Octopus, in haar diverse vormen, is een voorbeeld van hoe klassieke attracties kunnen worden aangepast aan de wisselende eisen van bezoekers, terwijl de essentie van het concept behouden blijft. Het park bleef innovatief, met het opnemen van nieuwe attracties zoals de Droomboot in 1984 en de White Water glijbaan, die later de oude glijbaan vervangde.
De Octopus als Symbolisch Element
De Octopus is meer dan alleen een attractie; het is ook een symbool voor de creativiteit en het vermogen van pretparken om verhalen te vertellen. In de jaren dat de Octopus in Slagharen opereerde, was het een centraal element in het thema van zeevaart. Deze thematiek gaf het park een uniek karakter en maakte het een aantrekkelijke bestemming voor gezinnen en jongeren.
De overgang naar het Wild West-thema met de El Torito toonde aan dat de Octopus niet vastzat aan één enkel verhaal, maar flexibel genoeg was om mee te evolueren met de wisselende thema’s van het park. Deze aanpassing was een slimme strategie om de attractie relevant te houden in een veranderende markt, waarin themaparks continu nieuwe manieren moeten vinden om hun bezoekers te verbazen en te betrekken.
De Octopus in de Wereld
Hoewel de focus van deze bijdrage op de Octopus-attractie in Nederland ligt, is het ook interessant om te reflecteren op de bredere betekenis van octopussen in de wereld. Octopussen zijn fascinerende wezens die in de biologie al jaren een bron van verbazing zijn. Onlangs is er zelfs een opwindende ontdekking gedaan: het oudst bekende octopusfossiel, gevonden in Montana, dateert uit 330 miljoen jaar geleden. Dit betekent dat octopussen al lang voor de dinosauriërs op Aarde leefden, wat ons inzicht in hun evolutie heeft uitgebreid.
Het fossiel, geclassificeerd als een vampyropoda, onthult dat deze prehistorische octopus meer ledematen had dan moderne exemplaren. Deze ontdekking is van groot belang voor de wetenschap, omdat het aantoont dat de evolutie van octopussen complexer is dan eerder werd gedacht.
Hoewel deze wetenschappelijke ontdekking verder van het pretparklandschap verwijderd is, benadrukt het toch het fascinerende karakter van octopussen, dat ook als inspiratiebron voor pretparkattracties dient. De Octopus-attractie is in wezen een beweging van fantasie en wetenschap, waarbij een biologisch levend wezen omgezet wordt in een speelse draaimolen.
Conclusie
De Octopus-attractie heeft in Nederland een rijke historie, met haar oorsprong in de jaren 1930 en een prominente rol in pretparken als Attractiepark Slagharen. In 1973 werd de Octopus in Slagharen geopend, waarin bezoekers in een tropische vis stapten die door de armen van een octopus werd geduwd. In 2015 werd deze attractie volledig vernieuwd en omgetoverd tot de El Torito, aangepast aan het Wild West-thema van het park.
De renovatie benadrukte niet alleen de noodzaak van technische en visuele herstellingen, maar ook de duurzaamheid van historische attracties. Het verhaal van de Octopus in Slagharen is een voorbeeld van hoe klassieke attracties in pretparken kunnen blijven groeien en zich aanpassen aan nieuwe tijden, terwijl ze hun oorsprong en essentie behouden.
Binnen de bredere context van pretparkontwikkeling in Nederland toont de Octopus aan hoe themaparks historische attracties kunnen transformeren, zodat ze blijven aansluiten bij de wensen van toekomstige generaties bezoekers. Het is een illustratie van continuïteit en innovatie, waarbij de fantasie van de menselijke creativiteit zich combineert met technologie en historie.