Veiligheidsincidenten op kermisattracties in Nederland: Oorzaken, gevolgen en maatregelen

Het bezoeken van kermissen is in Nederland een populaire activiteit, vooral in de zomermaanden. Kermisattracties boeken niet alleen plezier, maar ook risico’s. In de afgelopen jaren zijn er verschillende incidenten geweest waarbij bezoekers uit attracties zijn gevallen of ernstig zijn gewond geraakt. Deze gebeurtenissen roepen vragen op over veiligheid, regelgeving en de verantwoordelijkheid van exploitanten. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van enkele bekende ongelukken op kermisattracties in Nederland, de oorzaken die daarbij zijn geïdentificeerd, en de maatregelen die nadien zijn genomen.

Incidenten in de praktijk

1. Man vliegt uit de Beach Party in 's-Gravenzande

In juli 2019 gebeurde een incident tijdens een kermis in 's-Gravenzande. Floris Adrichem stapte in een draaiende attractie genaamd de "Beach Party". Tijdens het ritje ging zijn veiligheidsbeugel open, waardoor hij uit de attractie vloog. Hij viel ongeveer drie tot vier meter naar beneden en raakte ernstig gewond. Adrichem beschrijft op Facebook hoe hij bont en blauw werd en dat hij geluk had dat hij niet op een hek terecht was gekomen. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) voerde een onderzoek uit om de oorzaak van het incident te achterhalen. De attractie was in de tussentijd operationeel, totdat het onderzoek was afgerond.

2. Vierjarig jongetje valt uit 'Crazy Clown' in Alkmaar

Een ander incident gebeurde in Alkmaar, waar een vierjarig jongetje uit de draaiende attractie "Crazy Clown" viel. De jongen raakte ernstig gewond: hij had een jaap op zijn wang, een gebroken kaak, een gebroken neus en een golfbal op zijn voorhoofd. Het gebeurde op een woensdagavond. Een getuige vertelde dat hij het kind uit een karretje zag vallen. De attractie werd gesloten voor inspectie, en de NVWA onderzocht het incident. Uiteindelijk bleek de attractie veilig genoeg, maar de jongen moest wel naar het ziekenhuis voor verder onderzoek.

3. 14-jarig meisje valt uit de Energizer in Hilversum

In het voorjaar van 2023 gebeurde er een ernstig ongeval met de achtbaan "Energizer" op een kermis in Hilversum. Een 14-jarig meisje viel uit de attractie, die tot 20 meter hoogte reikt en snel rondjes draait. Ze kwam van ongeveer acht meter hoogte op de grond terecht. De hulpdiensten waren snel ter plaatse en brachten het meisje met een ambulance naar het ziekenhuis. De eigenaar van de attractie, Niek Moonen, verklaarde dat het incident "nooit had mogen gebeuren". Na onderzoek en herkeuringen werd de attractie weer in gebruik genomen. Moonen benadrukte dat veiligheid voor hem de belangrijkste prioriteit was.

Oorzaken van incidenten

Uit de bovenstaande voorbeelden is duidelijk dat verschillende factoren bijdragen aan incidenten op kermisattracties. Deze kunnen worden ingedeeld in drie categorieën: technische problemen, menselijke fouten en onvoorzichtigheid van bezoekers.

Technische problemen

Veel incidenten zijn het gevolg van technische defecten. Zoals bij de "Energizer" in Hilversum, waarbij een veiligheidsbeugel open sprong, is het mogelijk dat een technisch systeem misfunctioneerde. De attractie was uitgerust met 165 sensoren die ervoor moesten zorgen dat alleen bezoekers die voldoen aan veiligheidseisen in de attractie mogen stappen. Het feit dat het systeem niet werkte, wees op een technische storing of defect.

Menselijke fouten

Menselijke fouten spelen ook een rol. Bijvoorbeeld, wanneer bezoekers zich niet aan veiligheidsrichtlijnen houden, zoals gewichtsbeperkingen of hoogtebeperkingen. Dit kan leiden tot situaties waarin bezoekers niet veilig vastzitten in een attractie. Bovendien is er de mogelijkheid dat bezoekers onvoorzichtig gedrag vertonen, zoals loslaten van beugels of het negeren van waarschuwingen.

Onvoorzichtigheid van bezoekers

Deelname aan kermisattracties vereist aandacht en volgzaamheid aan richtlijnen. Wanneer bezoekers niet goed luisteren naar instructies of onrustig gedrag vertonen, kan dat leiden tot ongelukken. In het geval van Floris Adrichem was zijn beugel open gegaan, wat een technisch probleem was, maar ook mogebruik of onvoldoende aandacht voor veiligheid zou kunnen hebben bijgedragen.

Maatregelen en verbeteringen

Na elk incident zijn er maatregelen genomen om het risico op herhaling te verkleinen. Deze maatregelen kunnen worden ingedeeld in preventie, inspectie en informatieve acties.

Preventie

Preventie houdt in dat maatregelen worden genomen om ongelukken vooraf te voorkomen. Dit omvat het uitvoeren van regelmatige onderhoudscontroles, het upgraden van veiligheidssystemen en het trainen van kermismedewerkers. Bijvoorbeeld, de NVWA heeft een rol bij het uitvoeren van controles en onderzoeken, zoals bij de "Energizer" en de "Crazy Clown". Deze inspecties helpen bij het identificeren van mogelijke risico’s en het voorkomen van ongelukken.

Inspectie en onderzoek

Na elk incident is er sprake van een onderzoek. Dit onderzoek wordt meestal uitgevoerd door de NVWA of een andere toezichthoudende instantie. Het doel is om de oorzaak van het incident te achterhalen en te bepalen of de attractie veilig genoeg is om verder te worden gebruikt. Bijvoorbeeld, na het incident in Alkmaar werd de "Crazy Clown" gesloten en onderzocht. Uiteindelijk bleek de attractie veilig genoeg, maar de kermisorganisatie moest toch actie ondernemen om het publiek gerust te stellen.

Informatieve acties

Naast technische en beheermaatregelen zijn er ook acties gericht op informatieve doeleinden. Dit houdt in dat bezoekers beter worden geïnformeerd over veiligheid en richtlijnen. Kermisorganisaties kunnen bijvoorbeeld posters of uitlegvideo’s opstellen om bezoekers te informeren over veiligheidsrichtlijnen. Ook kan er meer aandacht worden besteed aan instructies en waarschuwingen tijdens het in- en uitstappen van een attractie.

Veiligheidsrichtlijnen en regelgeving

De veiligheid van kermisattracties is onderdeel van de Europese en Nederlandse regelgeving. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit is verantwoordelijk voor de inspectie en controle van kermisattracties. De NVWA voert regelmatig controles uit om te garanderen dat alle attracties voldoen aan veiligheidseisen. Daarnaast zijn er richtlijnen voor exploitanten, zoals het uitvoeren van regelmatige onderhoudscontroles, het trainen van medewerkers en het volgen van veiligheidshandboeken.

Bij het kopen en inzetten van attracties moet rekening worden gehouden met veiligheidscertificaten en keurmerken. Exploitanten moeten ervoor zorgen dat alle attracties zijn gekeurd en voldoen aan de huidige veiligheidseisen. Deze regelgeving is bedoeld om risico’s te verminderen en om ervoor te zorgen dat bezoekers veilig genieten van kermisattracties.

Conclusie

Het bezoeken van kermisattracties is een populaire activiteit in Nederland, maar met deze activiteit gaat ook risico gepaard. In de afgelopen jaren zijn er meerdere incidenten geweest, zoals de gevallen van Floris Adrichem, een jongen uit Alkmaar en een meisje uit Hilversum. Deze incidenten zijn het gevolg van technische defecten, menselijke fouten of onvoorzichtig gedrag van bezoekers. Na elk incident zijn er maatregelen genomen om de veiligheid te verbeteren, zoals preventieve onderhoudscontroles, inspecties en informatieve acties.

Veiligheid op kermisattracties is belangrijk voor zowel bezoekers als exploitanten. Door regelmatige inspecties, het volgen van richtlijnen en het informeren van bezoekers, kan het risico op incidenten worden verkleind. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit speelt een cruciale rol bij het uitvoeren van controles en onderzoeken. Hoewel incidenten niet volledig te voorkomen zijn, is het mogelijk om de veiligheid te verbeteren en om ervoor te zorgen dat bezoekers veilig kunnen genieten van kermisattracties.