Het toerisme in Nederland bloeit, en met het toenemende aantal bezoekers aan pretparks, kermissen en recreatiezones, is de veiligheid van attracties een kernaspect geworden. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van het keurmerk voor attracties in Nederland, het wettelijke kader waaronder dit systeem functioneert, en de rol van erkende keuringsinstanties. De informatie is gebaseerd op de verplichtingen die voortvloeien uit het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen 2023 (WAS 2023) en andere relevante normen.
Het keuren van attracties en speeltoestellen in Nederland is wettelijk verplicht. Dit geldt zowel voor nieuwe als gebruikte toestellen. De veiligheid van attracties is essentieel, aangezien deze vaak gebruikt worden door kinderen en jongeren, maar ook door volwassenen. De eisen die gelden voor attracties zijn vastgelegd in het WAS 2023, waarin het belang van het Technisch Constructiedossier (TCD) en het gebruik van erkende keuringsinstanties centraal staat.
Een Technisch Constructiedossier is een verzameling van documenten die aantonen dat een attractie voldoet aan de relevante normen en veiligheidseisen. Importeurs zijn verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van dit dossier aan een erkende keuringsinstantie. Als een leverancier het TCD niet standaard meelevert, is het contractueel verplicht om dit binnen gestelde termijnen aan te leveren. Een onvolledig of incorrect dossier kan leiden tot het weigeren van de keuringsaanvraag.
Bij de keuring worden zowel het ontwerp, de montage en de staat van onderhoud van het attractietoestel getoetst. Dit gebeurt conform internationale normen zoals NEN-EN 13814, ISO 17842 of ASTM F2291. TÜV NORD, een erkende keuringsinstantie, voert deze inspecties uit, en alleen als de eisen aan de normen worden voldaan, volgt een goedkeuring. TÜV NORD voert inspecties uit zowel bij nieuwbouw als bij periodieke keuringen. De uitkomst van deze inspecties leidt tot een verklaring van conformiteit voor de eigenaar van het toestel.
De veiligheid van attracties is dus niet alleen een praktische maatregel, maar ook een wettelijke verplichting. De importeur of producent moet ervoor zorgen dat het toestel voldoet aan de geldende normen en eisen. Dit is niet alleen van belang voor de bezoekers, maar ook voor de exploitant, die anders aansprakelijk kan worden gesteld bij ongevallen.
Aangewezen Keuringsinstanties
In Nederland zijn er verschillende keuringsinstanties die door het ministerie van Verkeer en Waterstaat (VWS) zijn aangewezen of gelijkgesteld. Deze instanties zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van keuringen volgens het WAS 2023. Tot voor de invoering van dit wetbesluit, zijn er ook andere instanties geweest die zijn aangewezen of gelijkgesteld, zoals Aboma Keboma B.V., DNV B.V., Liftinstituut B.V., TÜV SÜD Benelux bvba (België) en TÜV Thüringen GmBH. Echter, de certificaten van deze instanties zijn verlopen, en daardoor niet meer geldig. Vinçotte Nederland in Breda stopte op 2 mei 2018 met het keuren van attracties en speeltoestellen. Westlakes Engineering in Manchester stopte op 1 januari 2024 met het keuren van attractietoestellen. Certificaten die vóór deze datums zijn afgegeven, blijven echter geldig tot de datum die op het certificaat staat vermeld.
Importeurs en exploitanten moeten dus oppassen dat ze hun attracties laten keuren door een huidig erkende keuringsinstantie. Het is belangrijk dat de keuringsinstantie niet alleen in Nederland is erkend, maar ook dat het certificaat in het Nederlands is opgesteld. Dit geldt voor zowel nationale als internationale keuringsinstanties.
Het Keurmerkinstituut is een van de erkende keuringsinstanties in Nederland. Het is door het ministerie van VWS erkend voor het uitvoeren van wettelijk verplichte keuringen van speeltoestellen en waterglijbanen. Exploitanten, fabrikanten of importeurs kunnen aansprakelijk worden gesteld als een speeltoestel niet voldoet aan de wettelijke eisen. Daarom is het belangrijk om de keuring te laten uitvoeren door een erkende keuringsinstantie.
Bij de eerste keuring, ook wel ingebruiknamekeuring genoemd, brengt de aangewezen keuringsinstantie een identificatienummer (RAS-nummer) aan op het attractietoestel. Dit nummer moet het toestel voor de rest van zijn levensduur dragen. De keuringsinstantie voert het toestel, het nummer en de uitkomst van de keuring in het Register attractie- en speeltoestellen (RAS) in. Dit register is openbaar en kan door anderen worden ingezien om te controleren of een attractie is goedgekeurd.
De Rol van de Keuringsinstantie in het Keuringsproces
De aangewezen keuringsinstantie heeft een centrale rol in het keuringsproces. Deze instantie controleert of een attractietoestel voldoet aan de wettelijke eisen en normen. Het proces van keuring gebeurt voordat het toestel in gebruik wordt genomen. De producent, importeur of leverancier is verantwoordelijk voor het aanvragen van de keuring. De keuringsinstantie voert dan een inspectie uit, waarbij zowel het ontwerp als de technische staat van het toestel worden beoordeeld.
De keuring bestaat uit twee onderdelen: een documentbeoordeling en een fysieke inspectie. Bij de documentbeoordeling wordt gekeken of het TCD volledig en correct is. Bij de fysieke inspectie wordt het toestel daadwerkelijk geïnspecteerd, waarbij aandacht wordt besteed aan de constructieve veiligheid, technische staat en veilige werking van het attractietoestel.
Als het toestel voldoet aan de eisen, ontvangt de eigenaar een certificaat van goedkeuring en een merk van goedkeuring. Dit dient als bewijs dat het toestel veilig is en dat het kan worden gebruikt voor recreatieve doeleinden. TÜV NORD is een voorbeeld van een instantie die deze inspecties uitvoert, en zij werken volgens internationaal erkende normen. Dit betekent dat hun keuring ook geldt voor toestellen die in andere landen worden gebruikt, mits deze toestellen voldoen aan de relevante normen in dat land.
De ingebruiknamekeuring is het eerste keuringsmoment in de levenscyclus van een attractietoestel. Daarna volgen periodieke herkeuringen, waarbij het toestel opnieuw geïnspecteerd wordt. De frequentie van deze herkeuringen varieert per toestel en is afhankelijk van het type attractie. Informatie over de vereisten voor herkeuringen is te vinden in de Warenwetregeling Attractie- en Speeltoestellen.
Veiligheid en Wettelijke Eischen
De veiligheid van attracties is een kernaspect in het keuringsproces. Het WAS 2023 bevat duidelijke regels over veiligheid, waaronder het noodzaak van het beschikbaar stellen van het TCD en het gebruik van erkende keuringsinstanties. Hierdoor wordt gegarandeerd dat attracties veilig zijn voor gebruik en dat risico’s voor bezoekers en personeel worden beperkt.
De wettelijke eischen voor attracties zijn niet alleen gericht op het toestel zelf, maar ook op het gebruik ervan. Exploitanten zijn verantwoordelijk voor het onderhoud en de veiligheid van het toestel tijdens het gebruik. Daarnaast moeten zij ervoor zorgen dat het toestel periodiek wordt gekeurd. Deze verplichtingen zijn gereguleerd in het WAS 2023 en andere relevante wetgeving.
Het gebruik van erkende keuringsinstanties is hierbij essentieel. Deze instanties zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van keuringen en het certificeren van attractietoestellen. Het is belangrijk dat exploitanten ervoor zorgen dat hun attracties worden gekeurd door een huidig erkende instantie. Dit is niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een maatregel om de veiligheid van bezoekers te waarborgen.
Conclusie
Het keurmerk voor attracties in Nederland speelt een essentiële rol in de toeristische sector. Het systeem van wettelijke keuringen, erkende keuringsinstanties en het gebruik van het Technisch Constructiedossier garandeert de veiligheid van attracties voor bezoekers. Het WAS 2023 heeft het kader voor deze veiligheidsmaatregelen vastgelegd, en exploitanten, importeurs en producenten zijn verantwoordelijk voor het naleven van deze wettelijke eischen.
Het gebruik van erkende keuringsinstanties zoals TÜV NORD, het Keurmerkinstituut en andere huidig aangewezen instanties is van groot belang. Zij zorgen ervoor dat attracties voldoen aan de internationaal erkende normen en veilig kunnen worden gebruikt. De ingebruiknamekeuring en de periodieke herkeuringen zijn essentiële onderdelen van het keuringsproces en helpen om risico’s te beperken.
Veiligheid is niet alleen een wettelijke eis, maar ook een maatregel die vertrouwen creëert bij bezoekers. Door het systeem van keuringen en goedkeuringen te volgen, wordt gegarandeerd dat attracties veilig zijn en dat het toerisme in Nederland op een verantwoorde manier kan groeien.