In Nederland is de exploitatie van attracties strikt gereguleerd om de veiligheid van zowel bezoekers als medewerkers te waarborgen. Voor attractiebedrijven die op de markt actief zijn of hun activiteiten in overweging nemen, zijn er duidelijke verplichtingen en procedures opgesteld. Deze regels zijn opgenomen in het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen 2023, die richtlijnen bevat voor de keuring, het onderhoud en de exploitatie van attracties en speeltoestellen. Het doel van deze regelgeving is om de veiligheid en gezondheid van personen te beschermen bij redelijkerwijs te verwachten gebruik van dergelijke toestellen.
In dit artikel worden de belangrijkste verplichtingen, procedurele stappen en aandachtspunten voor attractiebedrijven in Nederland behandelde. Het artikel is gebaseerd op informatie uit officiële bronnen zoals het Warenwetbesluit en richtlijnen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en andere betrokken instanties.
Verplichtingen voor Fabrikanten en Importeurs
Fabrikanten en importeurs van attracties en speeltoestellen zijn verantwoordelijk voor de veiligheid en de kwaliteit van hun producten. Dit geldt zowel voor bedrijven die in Nederland zijn gevestigd als voor internationale bedrijven die hun producten in Nederland verkopen of verhuren. De volgende verplichtingen zijn van toepassing:
- Conformiteit met veiligheidsvoorschriften: Fabrikanten moeten ervoor zorgen dat de attracties en speeltoestellen voldoen aan de in bijlage I van het Warenwetbesluit genoemde voorschriften. Dit betreft zowel het ontwerp als de vervaardiging van het toestel.
- Technische dossier: Voor elk in de handel gebrachte attractietoestel moet een technisch constructiedossier beschikbaar zijn bij een aangewezen instelling. Dit dossier bevat alle benodigde informatie voor de keuring en veiligheid van het toestel.
- Keuringsverplichting: In serie geproduceerde attractietoestellen van een eenvoudig ontwerp moeten voldoen aan het typekenmerkende monster en worden goedgekeurd door een aangewezen instelling. Voor ingewikkeldere toestellen moet een aparte keuring worden aangevraagd.
- Informatieverplichting: De gebruiksaanwijzing moet in het Nederlands zijn en duidelijk op het toestel worden aangebracht. Daarnaast moet het technische dossier voor speeltoestellen gedurende 20 jaar na de laatste productie worden bewaard.
Importeurs zijn verantwoordelijk voor het zorgen dat fabrikanten buiten Nederland deze verplichtingen nakomen. Dit omvat het controleren van het technisch dossier en het zorgen voor de juiste keuring van het toestel in Nederland.
Verplichtingen voor Verhuurders en Beheerders
Verhuurders en beheerders van attracties en speeltoestellen zijn verantwoordelijk voor de veilige exploitatie van de toestellen. De verplichtingen voor deze partijen zijn evenwichtig en omvatten zowel voorafgaande als tijdens- en na-exploitatie aandachtspunten.
- Keuring door aangewezen instelling (AKI): Voor elk nieuw of aangepast toestel moet een eerste keuring door een aangewezen keuringsinstelling (AKI) worden aangevraagd. De keuring moet worden ingediend bij één enkele AKI. Zowel speel- als attractietoestellen moeten voldoen aan deze regel.
- Certificaat van Goedkeuring: Na de keuring ontvangt de verhuurder of beheerder een Certificaat van Goedkeuring. Dit certificaat dient altijd aanwezig te zijn bij het toestel en moet goed zijn. Toestellen zonder geldig certificaat mogen niet gebruikt worden.
- Onderhoud en herkeuring: Attractietoestellen moeten regelmatig opnieuw worden gekeurd door een aangewezen instelling. Dit is verplicht om de veiligheid en het functioneren van het toestel op peil te houden. Het keuringsrapport van de eerste keuring moet gedurende de hele levensduur van het toestel worden bewaard.
- Melding van wijzigingen en reparaties: Wanneer er ingrijpende wijzigingen of reparaties zijn uitgevoerd aan een toestel, moet dit onverwijld aan de aangewezen instelling worden gemeld. Dit geldt ook voor de opvolger van een instelling of een andere AKI.
- Melding van ongevallen: De verhuurder of beheerder moet onverwijld de NVWA in kennis stellen van elk ernstig ongeval dat plaatsvindt met het attractietoestel. Dit omvat ongevallen met dodelijke afloop, blijvend letsel of onmiddellijke ziekenhuisopname.
Daarnaast is het verplicht om een actueel dossier bij te houden voor elk toestel. Dit dossier moet onder andere bevatten wie het toestel heeft opgebouwd, hoe het onderhoud wordt uitgevoerd en welke veiligheidsmaatregelen zijn genomen.
Veiligheidsmaatregelen en Demonstraties
Bij de exploitatie van attracties zijn er ook specifieke veiligheidsmaatregelen van toepassing. Deze maatregelen zijn onder meer van toepassing op demonstraties of tijdelijke evenementen waarin attracties worden gebruikt. De NVWA stelt dat bij dergelijke gelegenheden alle passende veiligheidsmaatregelen moeten zijn genomen om de veiligheid en gezondheid van de mens te waarborgen.
De regels zijn onder meer afhankelijk van de locatie, het type attractie en de aard van het evenement. De verantwoordelijkheid voor het naleven van deze regels ligt bij de verhuurder, beheerder of exploitant van het toestel. Daarom is het verplicht om voorafgaand aan een evenement een overzicht van de regels in de betreffende gemeente, provincie of waterschap op te zoeken via het Omgevingsloket.
Verkoop en Import van Attracties uit het Buitenland
Het verhuren of verkoopen van attracties die zijn vervaardigd in het buitenland vereist extra aandacht. Voor deze toestellen moet een keuring door een aangewezen instelling in Nederland worden aangevraagd. Als het toestel al is goedgekeurd in een ander EER-land, bekijkt de Nederlandse AKI de beoordeling en bepaalt of extra onderzoek nodig is.
Het is ook verplicht om te zorgen voor het juiste onderhoud en veilige opbouw van het toestel. Dit geldt zowel voor verhuurders als voor exploitanten. Het is daarom van belang om samen te werken met betrouwbare partijen en ervoor te zorgen dat alle regelgeving strikt wordt nageleefd.
Veiligheidsnoodmaatregelen bij Mislukkingen of Overtredingen
In het geval van overtredingen of mislukkingen zijn er duidelijke maatregelen opgenomen in het Warenwetbesluit. Deze maatregelen zijn gericht op het corrigeren van de situatie en het voorkomen van herhaling. De toepassing van deze maatregelen is afhankelijk van de ernst van de situatie. Voorbeelden van dergelijke maatregelen zijn:
- Corrigerende interventie: Wanneer een afwijking leidt tot een gevaar met ernstig letsel of ondermijning van het stelsel.
- Nalevingshulp: Bij minder zware situaties kan er hulp worden geboden om de situatie te verbeteren.
- Bestraffende sanctie: In ernstige gevallen kan er een sanctie volgen, zoals een boete of verbod op verdere exploitatie.
In elk geval is het van belang dat de betrokken partijen zo snel mogelijk actie ondernemen om de veiligheid van het toestel en de gebruikers te waarborgen.
Conclusie
De exploitatie van attracties in Nederland is een verantwoordelijke taak die strikte regelgeving en aandacht voor veiligheid vereist. Fabrikanten, importeurs, verhuurders en beheerders zijn allemaal verantwoordelijk voor het naleven van de regelgeving. De verplichtingen omvatten keuringen, onderhoud, het bijhouden van documentatie en het melden van wijzigingen of ongevallen. Bij het verhuren of importeren van toestellen uit het buitenland is het verder verplicht om een keuring in Nederland aan te vragen en alle veiligheidsmaatregelen te treffen.
Het naleven van deze regels is essentieel om zowel de veiligheid van bezoekers als de levensduur van de attracties te waarborgen. Door samen te werken met aangewezen instellingen en ervoor te zorgen dat alle verplichtingen worden nageleefd, kunnen attractiebedrijven hun activiteiten veilig en juridisch correct voortzetten.