De Indische Waterlelies is een van de meest iconische sprookjes in het Sprookjesbos van de Efteling, een attractiepark dat sinds 1952 Nederlandse en internationale bezoekers betrekt met magische vertellingen en unieke uitbeeldingen. Dit sprookje, ontstaan uit de fantasie van koningin Fabiola van België, is niet alleen een kunstwerk van groot formaat, maar ook een belangrijk stadium in de evolutie van het park. Het sprookje is uitgevoerd door de handen van Anton Pieck en technisch uitgewerkt door Peter Reijnders, beiden sleutelfiguren in de ontwikkeling van de Efteling. De Indische Waterlelies werd in 1966 officieel geopend en is sindsdien een van de grootste en meest indrukwekkende uitbeeldingen in het park.
In dit artikel wordt een diepgaand overzicht gegeven van de geschiedenis, de inhoud, de technische uitwerking en de recente renovaties van de Indische Waterlelies. Bovendien wordt ingegaan op de betekenis van deze uitbeelding in het brede landschap van sprookjes en attracties in de Efteling.
Geschiedenis en context
Oorsprong van het sprookje
Het sprookje De Indische Waterlelies is geschreven door koningin Fabiola van België en gepubliceerd in 1955 in een bundel van twaalf wonderlijke sprookjes. Deze bundel werd in 1961 vertaald naar het Nederlands onder de titel De twaalf wonderlijke sprookjes van koningin Fabiola. Het sprookje werd speciaal voor de Efteling aangepast en uitgebeeld als een interactieve attractie in het Sprookjesbos, een thematisch gebied van het park dat zich volledig toelegt op klassieke en internationale sprookjes.
De Efteling was in de jaren zestig bezig met de expansie van haar sprookjeswereld. Het Sprookjesbos was destijds het laatste gebied van het park en eindigde bij de Prinsenpoort. Het idee om een grootschalige sprookjesuitbeelding te realiseren, was een logische volgende stap in de ontwikkeling van het park. De Indische Waterlelies is daarom ook historisch gezien een belangrijk mijlpaal in de evolutie van de Efteling.
Ontwerp en technische realisatie
Het ontwerp van de uitbeelding werd verzorgd door Anton Pieck, een Nederlandse illustratorkenner en kunstenaar die ook verantwoordelijk was voor andere sprookjes in de Efteling. Technisch werd de uitbeelding uitgewerkt door Peter Reijnders, die als ingenieur en kunstenaar een essentiële rol speelde in de realisatie van animatronics en decoraties in de Efteling. Het sprookje was, volgens de bronnen, de grootste attractie die de Efteling tot dan toe had gebouwd.
De uitbeelding combineert een volledig geconditioneerd binnentafereel met animatronics van zeven elfjes, een heks en een muzikale groep bestaande uit vier kikkers en drie ganzen. De muziek voor de voorstelling werd samengesteld door Bert Kaempfert in een Afrikaanse beatstijl. Het decor is opgebouwd als een exotisch oerwoud en brengt het sprookje tot leven via animatie en verlichting.
Opening en technische problemen
De Indische Waterlelies werd officieel geopend op 3 mei 1966 door de Belgische ambassadeur in Nederland, baron F.X. van der Straten-Waillet. De opening was een grootschalige gebeurtenis met een officiële ceremonie, entertainment en buitenlandse gasten. Koningin Fabiola had persoonlijk contact met de Efteling: kort na de opening bezoog ze anoniem de uitbeelding om haar goedkeuring te geven.
Toch liep de opening niet helemaal volgens plan. Tijdens de eerste voorstelling bleek het technische aspect van de animatronics nog niet volledig klaar te zijn. De heks kon niet bewegen zoals gepland, wat tot een improvisatie leidde waarbij drie mannen onder de pop moesten kruipen om de beweging te creëren. Ook de kikkers werkten niet tijdens de eerste voorstelling. Hoewel de attractie in de loop van de dag werkelijkheid werd, was het duidelijk dat technische uitdagingen aan het begin van de opening bestonden.
Betekenis binnen de Efteling
De Indische Waterlelies is niet alleen een kunstwerk, maar ook een voorloper van latere grootschalige uitbeeldingen zoals Droomvlucht en Fata Morgana. Het sprookje vormt een brug tussen klassieke sprookjes en moderne attractietechnologie. Voor Peter Reijnders was het project de laatste grote uitdaging voorafgaand aan zijn pensioen.
De uitbeelding is opgenomen in het Sprookjesbos en gelegen tussen de Prinsenpoort en het openluchttheater. Het sprookje is sinds zijn opening een populaire trekpleister voor zowel kinderen als volwassenen, dankzij zijn magische vertelling en technische innovatie.
Inhoud en verhaal
De hoofdpersonen
Het sprookje De Indische Waterlelies speelt zich af in een oerwoud in India. De hoofdfiguur is een heks die zo lelijk is dat ze alleen ’s nachts durft te verschijnen. Ze jaloos op de schoonheid van zeven sterrenkinderen die dansen op een meer in het maanlicht. Deze kinderen worden betovert door de heks en veranderen in waterlelies. Het sprookje draait om de betovering, de magie en de uiteindelijke verlossing van de sterrenkinderen.
De uitbeelding brengt dit verhaal tot leven via animatronics en verlichting. De zeven elfjes vertolken de sterrenkinderen, terwijl de heks de betovering uitvoert. Een muzikale groep van kikkers en ganzen ondersteunt de voorstelling met muziek.
Technische en esthetische uitwerking
De uitbeelding is uitgevoerd als een binnentheater met animatronics, een geconditioneerd kijkruimte en een decor van een oerwoud. De wachters op het plein zijn indrukwekkend en vormen een aankondiging van de magie die binnen ligt te wachten. Het sprookje is uitgevoerd in een stijl die sterk beïnvloed wordt door Anton Piecks illustraties, die bekend staan om hun detailrijkheid en sprookjesachtige uitstraling.
De Indische Waterlelies is het meest elaboraat uitgebeelde sprookje in het Sprookjesbos. Het is een aparte attractie die qua maatvoering en uitwerking sterk afwijkt van de andere uitbeeldingen. Het is dus eerder een losstaand kunstwerk dan een onderdeel van een groter thema.
Renovaties en recente ontwikkelingen
Grote renovatie in 2015
In oktober 2015 sloot de Indische Waterlelies voor een uitgebreide renovatie. Het rotswerk werd opnieuw geschilderd en het plein gerenoveerd. De vijver op het plein kreeg een facelift, en borders met opvallende boomvarens werden toegevoegd. De wachters werden volledig gerestaureerd en voorzien van nieuw bladgoud. Ook de animatronics werden vernieuwd: de kikkers werden opgefrist, de ganzen kregen nieuwe witte veren, en de heks kreeg een vernieuwde animatronic met een lelijker gezicht, dichter bij de originele tekening van Pieck. De elfjes kregen fonkelende kleding en de muziek werd opnieuw gemixt met nieuwe geluidseffecten.
De renovatie had als doel de uitbeelding opnieuw in haar volle glorie te laten schijnen, zowel qua technische als esthetische kwaliteit.
50-jarig jubileum en verdere verbeteringen
In het kader van het 50-jarig jubileum in 2016 werd een speciale dag georganiseerd, waarbij het sprookje centraal stond. Het jubileum leidde tot verdere verbeteringen in de jaren daarna. In mei 2019 werd de uitgangstunnel volledig vernieuwd, inclusief het verhogen van het plafond zodat bezoekers met een grotere lengte niet meer hoefden te bukken. De rotswanden werden opnieuw opgetrokken, en het decor werd bijgewerkt.
In de jaren nul werd ook een renovatie van het plein uitgevoerd. De wachters werden gerestaureerd en de vijver kreeg groot onderhoud. Een speciale aandacht werd ook gegeven aan de winterjasjes die de wachters kregen. Deze jassen werden afgezet door de subtropische thematiek van het sprookje. Sinds de renovatie in 2015 is deze praktijk gestopt.
Verbetering van vluchtroutes en bezoekerbeleving
In de jaren na 2015 werden ook de vluchtroutes van de uitbeelding verbeterd. Via de deuren achter in de kijkgalerij is het nu mogelijk om via een pad achter het Openluchttheater te verlaten. Deze verbeteringen zorgen voor een vloeiender bezoekerbeleving en voorkomen congestie rond de uitgang.
Muziek en atmosfeer
De muziek van de Indische Waterlelies is samengesteld door Bert Kaempfert en uitgevoerd in een Afrikaanse beatstijl. Deze keuze voor een exotisch orkest benadrukt de subtropische sfeer van het sprookje en ondersteunt de verhalen van de betoverde elfjes en de heks. In de jaren nul is de muziek opnieuw gemixt en uitgebreid met nieuwe geluidseffecten, waardoor de atmosfeer nog intenser en betoverender is geworden.
De muziek speelt een essentiële rol in het totaalbeeld van de uitbeelding. Het is niet alleen een achtergrondgeluid, maar ook een essentieel onderdeel van de verhalen en emoties die het sprookje overbrengt.
Belangrijke wetenswaardigheden
- De oorspronkelijke centrale aansturing van het Sprookjesbos, eerst gevestigd in de toren van de Magische Klok, werd verplaatst naar de Indische Waterlelies.
- Op enig moment waren echte waterlelies aanwezig in de vijver op het plein.
- In de achtergrond van het decor is het sterrenbeeld Orion zichtbaar, wat een extra magische dimensie toevoegt aan het sprookje.
- Het sprookje werd ontworpen door Anton Pieck en technisch uitgewerkt door Peter Reijnders.
- Het sprookje is uitgebeeld als een aparte attractie, met een maatvoering en uitwerking die sterk afwijkt van de rest van het Sprookjesbos.
Conclusie
De Indische Waterlelies is niet alleen een sprookje, maar ook een technisch en esthetisch meesterwerk. Het sprookje combineert magische vertellingen, animatronics en exotische muziek in een uniek belevingsruimte. Het is een van de grootste en meest indrukwekkende uitbeeldingen in het Sprookjesbos en vormt een belangrijk deel van de geschiedenis van de Efteling.
Sinds zijn opening in 1966 is de uitbeelding regelmatig gerenoveerd en verbeterd, zodat het sprookje opnieuw zijn glorie kan laten zien. De Indische Waterlelies is een sprookjesachtig kunstwerk dat zowel kinderen als volwassenen inspireert en verbaast. Het is een bewijs van de creatieve en technische ambities van de Efteling en een essentieel onderdeel van de Nederlandse sprookjescultuur.