Toerisme is wereldwijd een belangrijke industrie die economisch en cultureel van grote betekenis is. Toch is het niet altijd even positief. Veel toeristische trekpleisters vallen tegen, en massatoerisme heeft vaak ook negatieve gevolgen voor lokale gemeenschappen. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van hoe slecht bepaalde toeristische attracties beoordeeld kunnen worden, welke locaties regelmatig teleurstellen en hoe gemeenten reageren op de impact van toerisme.
Toeristische attracties en teleurstellende ervaringen
Een recent onderzoek heeft aangegeven dat bepaalde toeristische locaties meer teleurstellingen teweegbrengen dan verwachtingen. Het onderzoek, uitgevoerd door Vision Direct, analyseerde 5000 beoordelingen van 106 locaties. Daarnaast werden Instagram-hashtags en TikTok-views meegenomen om een score te berekenen die aangeeft hoe teleurstellend de ervaring was. Hoe hoger de score, hoe slechter de beoordelingen.
Fernsehturm: nummer één in teleurstelling
De TV-toren in Berlijn (Fernsehturm) stond bovenaan de lijst met een score van 94,2%. Bezoekers omschreven de ervaring als „een complete ramp”, „tamelijk zielloos” en „absoluut verachtelijk”. De Fernsehturm is een sinds 1969 bestaand onderdeel van het Berlijnse stadsbeeld, maar blijkt niet in staat te zijn om bezoekers tevreden te stellen.
Moulin Rouge: geldverspilling
Op de tweede plaats van de lijst staat het bekende Moulin Rouge in Parijs met een score van 92%. Bezoekers noemden het te duur, van lage kwaliteit en „een geldverspilling”. Hoewel het theater een iconische plek is in Parijs, blijkt het niet altijd in lijn te liggen met de verwachtingen van toeristen.
Tegalalang rijstvelden: massatoerisme in actie
De Tegalalang rijstvelden op Bali, Indonesië, staan op de derde plaats met een score van 89%. Een recensie noemde het een „nepwereld voor sociale media”, terwijl een ander het omschreef als „een perfect voorbeeld van wat massatoerisme kan doen met eens zo mooie plekken”. Hier wordt duidelijk dat massatoerisme soms juist de authenticiteit van een locatie ondermijnt.
Massatoerisme en zijn gevolgen
Toerisme brengt niet alleen economische voordelen met zich mee, maar ook een reeks van uitdagingen. Massatoerisme, waarbij grote aantallen bezoekers tegelijkertijd een locatie overspoelen, heeft vaak negatieve effecten op de leefbaarheid van gemeenten en de ervaring van toeristen zelf.
Overlast en drukte
In de binnenstad van Middelburg, bijvoorbeeld, bleek uit onderzoek dat de helft van de bewoners vond dat het te druk was. De drukte kwam vooral door verkeer en parkeerdrukte, hoewel er ook voordelen werden genoemd. Zeven op de tien respondenten was van mening dat toerisme de variatie en kwaliteit van winkels en horeca versterkte en de lokale economie versterkte.
Ongewenste impact op leefbaarheid
Hoewel toerisme vaak gezien wordt als een „zegen”, blijkt het ook een „vloek” te kunnen zijn. In Middelburg vonden bezoekers van de enquête dat toerisme zowel voordelen als nadelen met zich meebrengt. De bewoners leefden soms van toerisme, maar ook van de negatieve impact ervan. Dit illustreert de complexiteit van de toeristische impact in stedelijke gebieden.
Hoe gemeenten reageren op massatoerisme
Gemeenten zijn vaak geconfronteerd met de gevolgen van massatoerisme. Daarom nemen zij maatregelen om de impact te beheersen. In Nederland is bijvoorbeeld de Wet toeristische verhuur van woonruimte gebruikt om toeristische accommodaties zoals Airbnb aan banden te leggen. Dit is onderdeel van beleid gericht op mobiliteit, verblijfsaccommodaties en marketing.
Beleidsmaatregelen in Middelburg
In Middelburg is een onderzoek uitgevoerd naar de toeristische draagkracht van de binnenstad. Hierbij werden ervaringen van bewoners met toeristische voorzieningen, overlast, veiligheidsbeleving en sociale cohesie onderzocht. Het doel was om een balans te vinden tussen toerisme en leefbaarheid. Uit het onderzoek bleek dat toerisme in Middelburg nog in balans is, maar dat er wel aandacht is voor het beheersen van negatieve effecten.
Internationale voorbeelden van toerismebeleid
Over het algemeen zijn er verschillende manieren om de impact van massatoerisme te beperken. In Bhutan, bijvoorbeeld, is toerisme onder strikte voorwaarden geregeld. Iedere toerist moet een Sustainable Development Fee betalen om zowel overtoerisme te ontmoedigen als inkomsten te genereren voor het land.
In de Faeröer-eilanden wordt regelmatig het toegangsniveau aan toeristen beperkt om overlast te voorkomen. Reizigers kunnen zich bijvoorbeeld aanmelden als vrijwilliger om bij te dragen aan het onderhoud van toeristische faciliteiten.
Hoe je als toerist kunt bijdragen aan een betere toeristische ervaring
Toeristen zelf kunnen een rol spelen in het beheersen van de impact van massatoerisme. Johan Idema, schrijver van het boek How to be a better tourist, pleit voor bewust gedrag van toeristen. Hij roept op om niet alleen iconische locaties te bezoeken, maar ook woonwijken te verkennen en met lokale bewoners te praten.
Bewust reizen
Volgens Idema is het belangrijk om bewust te reizen. Dit betekent niet alleen het kiezen van minder overgeladen bestemmingen, maar ook het gedrag van de toerist zelf in het oog te houden. Door bijvoorbeeld met lokale bewoners te communiceren en verantwoord te consumeren, kan de impact van toerisme worden verminderd.
Toeristische attracties en hun economische impact
Toerisme is economisch gezien een krachtige motor, maar het is niet altijd duidelijk bij wie het geld terechtkomt. Westerse hotelketens breiden zich vaak uit in landen waar lokale investeerders ontbreken. Dit betekent dat de winst vaak niet lokaal genereerd wordt, wat de negatieve impact van toerisme kan vergroten.
Oplossingen voor overtoerisme
Een mogelijke oplossing is om de toegang tot populaire bestemmingen te beperken of de prijs te verhogen. In sommige steden is dit ook al gebeurd. Bijvoorbeeld in Amsterdam wordt het aantal nachten dat particulieren hun huis mogen verhuren beperkt, en worden er maatregelen genomen om toeristen te verleiden ook buiten de grachtengordel te verblijven.
Conclusie
Toeristische attracties kunnen zowel een succes als een teleurstelling zijn. De Fernsehturm in Berlijn, het Moulin Rouge in Parijs en de Tegalalang rijstvelden op Bali zijn slechts enkele voorbeelden van locaties waar bezoekers teleurgesteld zijn. Toerisme brengt niet alleen economische voordelen, maar ook uitdagingen zoals overlast, drukte en milieubelasting. Gemeenten nemen maatregelen om de impact te beheersen, en toeristen zelf kunnen bijdragen aan een betere ervaring door bewust te reizen.
De balans tussen toerisme en leefbaarheid is cruciaal, en dit is afhankelijk van zowel het beleid van gemeenten als het gedrag van toeristen. De toekomst van toerisme houdt verantwoordelijkheid en bewustzijn in, zodat zowel bezoekers als lokale gemeenschappen er baat bij hebben.