Filmverboden in pretparkattracties zijn al jarenlang een discussiepunt onder bezoekers en professionals. Het maken van video’s tijdens een rit in een achtbaan of darkride is voor velen een manier om het gevoel van een bezoek te delen, maar voor pretparken gaat het vaak om veiligheids- en auteursrechtelijke overwegingen. Dit artikel geeft een overzicht van de huidige regels in verschillende pretparken in Nederland en de regio, met aandacht voor beleid, praktijk en recente ontwikkelingen.
Overzicht van het filmverbod in pretparkattracties
Het filmverbod in pretparkattracties is niet uniform. In sommige parken is het volledig verboden om te filmen, terwijl andere parken beperkt of selectief toestaan dat bezoekers hun eigen onrides maken. De redenen voor filmverboden zijn meestal gerelateerd aan veiligheid, auteursrechten en de ervaring van andere bezoekers.
Veiligheid en technische aspecten
Veiligheid is een belangrijk argument dat pretparken aanvoeren bij het invoeren van filmverboden. De meeste parken benadrukken dat cameras niet magisch vastzitten en dat ze niet in de weg mogen zitten voor sluitbeugels of kettingen van de attractie. Dit is vooral relevant voor klassieke attracties waarin het risico op losse apparatuur groter is.
De komst van actioncams zoals de GoPro heeft het risico op ongelukken sterk verkleind. Deze cameras kunnen veilig in een harnas worden gemonteerd en zijn minder in de weg. Sommige pretparken hebben daarom uitzonderingen gemaakt voor het gebruik van actioncams, terwijl andere parken een strikter beleid hanteren.
Auteursrecht en de ervaring van andere bezoekers
Naast veiligheid draagt ook auteursrecht bij tot het beleid rondom filmverboden. Veel theatervoorstellingen en attracties zijn geïntegreerd in thema's en verhalen die het pretpark als eigendom beschouwt. Het volledige publiceren van shows op social media of YouTube kan de verrassingsfactor voor andere bezoekers beïnvloeden, wat sommige parken als een nadeel zien.
Een voorbeeld van dit beleid is te zien bij Attractiepark Slagharen. Eind vorig jaar stelde het park dat bezoekers slechts een compilatie van maximaal anderhalve minuut mochten delen, om zo de verrassingsfactor voor andere gasten te behouden. Deze regels veroorzaakten onvrede bij fans die jarenlang volledige shows online deelden. Na een interne evaluatie heeft Slagharen besloten om de beperkingen te schrappen, en worden geen auteursrechtenclaims meer ingediend tegen bezoekers die shows opnemen.
Filmverboden in Nederlandse pretparken
In Nederland verschillen de regels tussen pretparken. Hieronder volgt een overzicht van het huidige beleid in drie bekende pretparken in Nederland.
Walibi Holland
Volgens de website van Walibi Holland geldt een totaal filmverbod in alle attracties. Echter, bij rustige attracties staat dit niet altijd aangegeven bij de ingang. In de praktijk is het mogelijk om in het reuzenrad en de oldtimers te filmen zonder problemen. In snellere attracties is filmen echter ten strengste verboden.
De Efteling
In 2015 invoerde De Efteling een algemeen filmverbod voor de snellere attracties. In de zomer van 2018 werd dit beleid versoepeld. Bezoekers mogen nu hun eigen onrides filmen met een actioncam in harnas. Dit beleid is voortgekomen uit een samenwerking met de afdeling Veiligheid, die onderzocht had hoe veilig gefilmd kon worden in achtbanen.
Attractiepark Slagharen
Attractiepark Slagharen heeft recentelijk zijn beleid versoepeld. Eind vorig jaar stelde het park dat bezoekers slechts een compilatie van maximaal anderhalve minuut mochten delen, om zo de verrassingsfactor voor andere gasten te behouden. Deze regels veroorzaakten onvrede bij fans die jarenlang volledige shows online deelden. Na een interne evaluatie heeft Slagharen besloten om de beperkingen te schrappen, en worden geen auteursrechtenclaims meer ingediend tegen bezoekers die shows opnemen.
Filmverboden in internationale pretparken
Belgische pretparken
In Bobbejaanland is het mogelijk om te filmen, maar dan moet je eerst een verklaring ondertekenen. Deze verklaring dient als bewijs dat je belooft te filmen met een actioncam in harnas. Het filmen mag het in- en uitstapproces niet vertragen.
In andere Belgische pretparken, zoals Freizeit-Land Geiselwind en Europa-Park, is het in veel gevallen mogelijk om vrij te filmen in alle attracties.
Engelse pretparken
In de parken van Merlin Entertainments geldt een totaal filmverbod in de attracties. Dit geldt niet alleen voor de Engelse parken zoals Alton Towers, maar ook voor het Italiaanse park Gardaland.
Een uiterst bizar filmbeleid voert Dreamland Margate. Hier mag je namelijk helemaal geen camera mee in het park meenemen. Alleen met een smartphone mag je er filmen, zelfs in de attracties. In Leightwater Valley, het pretpark met de langste achtbaan van Europa, is het toegestaan om met een actioncam in harnas onrides te maken.
Duitse pretparken
In sommige Duitse pretparken, met name in Noord-Duitsland, is het filmverbod extreem streng. In Phantasialand bestond tot 2017 een totaal filmverbod in de attracties. In sommige gevallen stond in het parkreglement zelfs dat bezoekers bij betrapping op filmen uit het park zouden worden gezet.
In Zuid-Duitse pretparken is het beleid meestal minder streng. Het filmen met een GoPro in harnas wordt meestal toegestaan, terwijl het beleid in Noord-Duitsland vaak willekeuriger is.
Veilige filmregels voor bezoekers
Zowel pretparken als bezoekers moeten rekening houden met veiligheid. Hieronder volgen enkele algemene regels die vaak gelden in pretparken:
- De camera moet stevig bevestigd zijn en mag niet losgaan tijdens de rit.
- Sluitbeugels en kettingen van attracties moeten altijd goed kunnen sluiten; de camera mag niet in de weg zitten.
- Rekening houden met de privacy van medewerkers en andere gasten.
- Volgen van de instructies van medewerkers op het terrein is verplicht.
Filmverboden en het gedrag van bezoekers
Filmverboden kunnen soms averechts werken. In sommige gevallen leiden ze tot onduidelijke situaties of ontevreden bezoekers. Een voorbeeld is Dreamland Margate, waar het verbod om een camera mee te nemen leidde tot onwetendheid bij bezoekers die verwachtten dat het filmen in attracties was toegestaan. In dergelijke gevallen kan het beleid van het park worden afgestemd op de praktijk.
Conclusie
Filmverboden in pretparkattracties zijn een complex onderwerp dat betrekking heeft op veiligheid, auteursrechten en de ervaring van bezoekers. In Nederland en de regio is er geen uniform beleid, waardoor het belangrijk is dat bezoekers zich vooraf informeren over de regels van elk pretpark. Terwijl sommige parken strikt zijn met verboden, zijn er ook parken die beperkt of grotendeels toestaan dat bezoekers hun eigen onrides maken. Het is duidelijk dat de technologische ontwikkelingen, zoals het gebruik van actioncams, een rol spelen in de huidige regels. In het licht van recente ontwikkelingen lijkt het beleid rondom filmverboden in pretparken zich voortdurend aan te passen aan de behoeften en verwachtingen van bezoekers.