De laatste jaren zien we een toenemende trend van Nederlandse bedrijven die tijdelijk naar Afrika reizen, of Afrikaanse professionals inhuren om op afstand te werken. Deze ontwikkeling is geïnspireerd door een combinatie van economische, technologische en culturele factoren. In dit artikel bekijken we hoe Nederlandse bedrijven deze trend benutten, welke voordelen dit oplevert, en welke voorbereidingen nodig zijn voor bedrijven die tijdelijk naar Afrika reizen of Afrikaanse medewerkers aanstellen.
De groeiende trend van tijdelijk werken in Afrika
Tijdelijk werken in het buitenland wordt steeds norma ler in Nederland. Vooral in sectoren als IT, marketing, klantenservice en accountancy is het gebruik van Afrikaanse medewerkers op afstand toegenomen. Deze medewerkers vormen vaak een kostenefficiënte en betrouwbare oplossing voor bedrijven die tijdelijk extra capaciteit nodig hebben.
Zuid-Afrika is een van de belangrijkste bestemmingen voor deze trend. Het land heeft een relatief stabiele economie en talloze goed opgeleide professionals die goed Engels spreken. De tijdsverschuiving met Nederland is beheersbaar, wat het makkelijker maakt om samen te werken over lange afstanden.
Volgens Karen Naidoo, personeelsmanager van het outsourcingbedrijf Sourcefit, is er in Zuid-Afrika een sterke neiging om op afstand te werken. Zij benadrukt dat dit ook goed is voor de werk-privébalans van de werknemers. "Je brengt je kinderen naar school, hoeft daarna niet een uur in de file naar je werk. Je houdt meer tijd over om van het leven te genieten."
Voordelen van tijdelijk werken in Afria
1. Kostenbesparing voor Nederlandse bedrijven
Een van de belangrijkste voordelen van het inhuren van Zuid-Afrikanen is de aanzienlijke kostenbesparing. Volgens Matthijs Visscher van Summit Global Hire ligt de kostenbesparing tussen 20 en 40 procent in vergelijking met het inhuren van Nederlandse werknemers. Dit komt grotendeels door het lagere salarisniveau in Zuid-Afrika. Toch ontvangen de Zuid-Afrikanen vaak een hoger salaris dan ze zouden krijgen bij een lokale werkgever.
Voor Nederlandse bedrijven is dit een manier om het personeelstekort te verlichten. Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt aan de Tilburg Universiteit, benadrukt dat Nederland huidig probleem vooral ligt in het gebrek aan medewerkers. Uitbesteden is dan ook een manier om dit tekort te verminderen, zonder dat Nederlandse banen in gevaar komen.
2. Kansen voor Zuid-Afrikanen
Tijdelijk werken voor Nederlandse bedrijven biedt ook veel kansen voor Zuid-Afrikanen. Het is een manier om tijdelijk uitkomst te vinden voor de hoge werkloosheid in het land, vooral onder jongeren. Jan Pienaar, 26-jarige recruiter in Kaapstad, benadrukt dat werken op afstand voor jongeren een kans is om te ontsnappen aan de werkloosheid, die onder jongeren boven de 60 procent ligt.
Cornelius Lombard, 46-jarige IT-werknemer, benadrukt dat hij dankzij zijn tijdelijke werkrelatie met een Nederlandse werkgever in staat is om zijn carrière te ontwikkelen en te blijven in Zuid-Afrika. Hij benadrukt dat emigratie een tijdje een optie was, maar dat hij door deze opdracht in staat is gebleven om zijn cultuur en familie te behouden.
3. Grote toename in de sector
De outsourcingsector in Zuid-Afrika groeit razendsnel. Momenteel werken ongeveer 270.000 Zuid-Afrikanen in de uitbestedingssector, met name in IT, marketing, klantenservice en accountancy. Dit is niet alleen een kwestie van kosten, maar ook van kwaliteit: Zuid-Afrikanen zijn vaak goed opgeleid en spreken goed Engels. Bovendien is het Afrikaans, wat door veel Zuid-Afrikanen wordt gesproken, sterk op het Nederlands afgestemd, wat de communicatie met Nederlandse bedrijven vergemakkelijkt.
Tijdelijk werken in Afrika: voordelen en uitdagingen
Tijdelijk werken in Afrika biedt ook voordelen voor bedrijven die fysiek naar het continent reizen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij zakelijke klussen, bezoeken aan klanten, of deelname aan evenementen. Tijdens dergelijke reizen is het belangrijk om enkele punten in overweging te nemen.
1. Visum- en werkvergunningen
Als je reist naar een land buiten de Europese Unie, is het vaak verplicht om een visum en eventueel een werkvergunning aan te vragen. De regels zijn afhankelijk van de duur, reden en bestemming van de reis. Het is daarom belangrijk om dit zorgvuldig vooraf te plannen. Voor meer informatie over visa en werkvergunningen kan het bedrijf terecht bij de Rijksoverheid of het RVO.
2. Douaneformaliteiten
Bij het meenemen van promotiemateriaal of demonstratieartikelen naar Afrika is een ATA-carnet nodig. Dit geldt voor handelsmonsters, tentoonstellingsmateriaal of professioneel materiaal. Voor bepaalde strategische diensten, zoals software of reparatie van militaire goederen, is een vergunning van de Douane nodig. Deze formaliteiten zijn belangrijk om te regelen zodat er geen onverwachte obstakels ontstaan.
3. Sociale verzekeringen
Nederlandse werknemers die tijdelijk in het buitenland werken, zijn in principe verzekerd in Nederland. Dit geldt zolang het tijdelijke werk niet langer dan twee jaar duurt. In sommige gevallen kan dit verlengd worden tot vijf jaar. Het is belangrijk om dit te regelen zodat er geen gaten ontstaan in de verzekeringen of belastingaangiften.
Checklist voor tijdelijk werken in Afrika
Tijdelijk werken in het buitenland vereist zorgvuldige voorbereiding. Hieronder een korte checklist met belangrijke punten:
- Visa en werkvergunningen: Controleer of deze nodig zijn voor het land waar je naartoe reist.
- Douaneformaliteiten: Regel een ATA-carnet of andere vereisten als je materiaal meeneemt.
- Verzekeringen: Zorg dat je sociale verzekeringen op orde zijn, inclusief ziektekostenverzekering.
- Gezondheid en veiligheid: Informeer jezelf over eventuele gezondheidsrisico’s en maak je vertrouwd met de lokale omstandigheden.
- Cultuurverschillen: Denk aan mogelijke culturele verschillen in communicatie en werkwijze.
- Tijdsplanning: Regel het tijdsverschil en coördineer de planning met je medewerkers.
Werkkansen voor Nederlanders in Afrika
Niet alleen Nederlandse bedrijven kunnen tijdelijk naar Afrika reizen, ook Nederlandse werknemers kunnen tijdelijk in Afrika werken. Er zijn verschillende vacatures beschikbaar, zoals onderzoek, vrijwilligerswerk, stageplaatsen of zelfs tijdelijke werkplekken voor digital nomaden. Voorbeelden van vacatures zijn:
- Onderzoek naar milieu of biologie in landen zoals Gabon.
- Medische training in Zambia of Botswana.
- Onderwijs of gezondheidszorg in lokale ziekenhuizen.
- Stageplaatsen in Egypte bij een centrum voor interculturele dialoog.
Deze vacatures kunnen worden gevonden via vacatureportalen of direct bij organisaties in het betreffende land.
Samenwerking tussen Nederland en Zuid-Afrika
De samenwerking tussen Nederland en Zuid-Afrika is gebaseerd op een aantal cruciale factoren:
- Culturele overeenkomsten: Het Afrikaans is sterk verwant aan het Nederlands, wat de communicatie vergemakkelijkt.
- Arbeidsethos: Het arbeidsethos in Zuid-Afrika lijkt sterk op dat van Nederland. Beide landen waardeerden het werken met kwaliteit en efficiëntie.
- Technologische toegang: Door toegang tot internet en moderne communicatiemiddelen is het mogelijk om op afstand te werken, ook over lange afstanden.
Toch zijn er ook culturele verschillen. Nederlanders zijn bijvoorbeeld wat directer in hun communicatie dan Zuid-Afrikanen, wat op de lange termijn geleid kan tot misverstanden. Het is daarom belangrijk om bewust te zijn van dergelijke nuances.
Conclusie
Nederlandse bedrijven en werknemers zien in Afrika, en met name Zuid-Afrika, een waardevolle partner voor tijdelijk werk, zowel op afstand als fysiek. De voordelen zijn duidelijk: kostenbesparing, toegang tot goed opgeleide medewerkers, en het verminderen van het personeelstekort in Nederland. Tegelijkertijd biedt het ook kansen voor Zuid-Afrikanen om zich professioneel te ontwikkelen en bij te dragen aan de economie van hun land.
Voor bedrijven die tijdelijk naar Afrika reizen is het belangrijk om vooraf goed te plannen, zowel qua visum- en douaneformaliteiten als qua cultuur en logistiek. Tijdelijk werken in Afrika kan dan ook een succesvolle en leerzame ervaring worden, zowel voor bedrijven als voor medewerkers.