De reiswereld in Nederland kende in 2019 een zware schok toen het faillissement van Thomas Cook Nederland en Neckermann Reizen tot gevolg had. Het faillissement van het Britse moederbedrijf Thomas Cook had een kettingreactie, die ook de Nederlandse tak raakte. Dit artikel behandelt de gebeurtenissen, de gevolgen voor reizigers en medewerkers, en hoe reizigers werden beschermd via de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR). Het artikel is gebaseerd op verifieerbare informatie uit betrouwbare bronnen en richt zich op een duidelijke, feitgebaseerde uitleg voor toeristen en potentiële vakantiegangers.
Inleiding
In september 2019 trokken reizigers in Nederland en over de wereld hun voorhoofd in verbijstering toen bekend werd dat Thomas Cook, een reus op de wereldreismarkt, failliet was gegaan. Dit had directe gevolgen voor de Nederlandse tak van het bedrijf en voor reizigers die hun vakanties via Thomas Cook of Neckermann Reizen hadden geboekt. Het faillissement leidde tot het stopzetten van reizen, het beëindigen van bestaande verplichtingen en het opstarten van procedures om reizigers te beschermen. Dit artikel biedt een overzicht van de gebeurtenissen, de organisatie van het faillissement en de maatregelen die werden genomen voor reizigers.
De geschiedenis van Neckermann en Thomas Cook in Nederland
Oorsprong van Neckermann
Neckermann had in Nederland een langdurige geschiedenis als postorderbedrijf. Het was opgericht in 1950 door de Duitse textielhandelaar Josef Neckermann en maakte zich snel een naam in Duitsland. In 1967 ging het bedrijf samenwerken met de Textielcentrale Hulst in Nederland, en in 1969 werd het volledig opgenomen in Neckermann Nederland NV. De dikke Neckermann Catalogus, die jaarlijks in miljoenen exemplaren werd uitgebracht en huis aan huis werd bezorgd, werd een iconisch onderdeel van het Nederlandse postorderwezen. Het bedrijf bood niet alleen textiel, maar ook huishoudelijke apparaten en andere producten, waarvan de aankoop in termijnen mogelijk was.
Neckermann Reizen
In 1970 begon Neckermann Duitsland met een reisbureau, en in 2019 was Neckermann Reizen een onderdeel van de Nederlandse tak van Thomas Cook. Het aanbod van Neckermann Reizen was breed: vliegreizen, autovakanties, campingvakanties, stedentrips, cruises en wintersportvakanties. Het bedrijf had in Nederland jaarlijks zo’n 400.000 klanten en werkte met 200 medewerkers. In maart 2019 werd Vrij Uit opgenomen in Neckermann Reizen, wat de organisatie verder uitbreidde.
Thomas Cook Nederland
Thomas Cook had in Nederland een sterke aanwezigheid, vooral via de merknaam Neckermann. De Nederlandse tak had 200 medewerkers en was actief in het organiseren van pakketreizen. De faillissementen in Nederland en de rest van Europa hadden grote gevolgen voor reizigers, medewerkers en partners.
Het faillissement en de gevolgen
Aanleiding van het faillissement
Thomas Cook, een Brits touroperator met 178 jaar historie, kreeg begin 2019 financiële problemen. De onderliggende oorzaak was een gigantische schuldenlast. Ondanks verschillende reddingspogingen en gesprekken met investeerders, kon het bedrijf de nodige financiering niet opbrengen. Uiteindelijk werd het faillissement aangevraagd, wat leidde tot het stopzetten van alle reizen en het stilleggen van activiteiten in Nederland.
Wat gebeurde er in Nederland?
Thomas Cook Nederland meldde financieel onvermogen bij de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR) en stopte op 23 september 2019 met het uitvoeren van reizen. Het bedrijf had tot die tijd nog geen formele faillissementsaanslag gedaan, maar de situatie was al zo hopeloos dat het onmogelijk was om reizen voort te zetten. Een week later werd het faillissement uitgesproken.
De Nederlandse tak van Thomas Cook had ongeveer 50.000 reizen geboekt tot het einde van de winter, en ruim 10.000 mensen waren op dat moment op vakantie. Het bedrijf stelde dat deze mensen zich geen zorgen hoefden te maken over hun terugreis. De SGR nam de verantwoordelijkheid op zich om de verplichtingen van Thomas Cook Nederland na te komen.
Wat betekende dit voor reizigers?
Reizigers die pakketreizen via Thomas Cook of Neckermann hadden geboekt, werden beschermd via de SGR. Dit betekent dat ze:
- Terugbetaling van de reissom kregen indien de reis niet kon doorgaan.
- Terugreis naar huis werden georganiseerd als ze al op vakantie waren.
- Omboeking konden aanvragen of hun reis konden annuleren.
De garantie gold alleen voor pakketreizen, niet voor losse vliegtickets of andere losse diensten die via Thomas Cook waren geboekt.
Reizigers kregen instructies via de website van de SGR en werden begeleid door TUI, die een rol speelde in het beheer van de resterende klantenbestanden en de afhandeling van vakanties.
De impact op medewerkers en de markt
Medewerkers
Thomas Cook Nederland had 200 medewerkers, die allemaal werkloos raakten na het faillissement. Voor deze medewerkers werd collectief ontslag aangevraagd, en de curator nam het contact op met potentiële kopers of alternatieve oplossingen. Tot nu toe is er geen duurzame oplossing voor de medewerkers geweest.
De markt
Thomas Cook had een sterke marktpositie in Nederland, met 400.000 klanten per jaar. Na het faillissement verdween het merk uit het landschap, en andere reisorganisaties zoals TUI namen de klantenbestanden over. De curator verkocht ook domeinnamen en merknamen aan TUI, waaronder Neckermann.nl en VrijUit.nl.
Het faillissement had ook gevolgen voor andere landen waar Thomas Cook actief was, zoals Duitsland en België. In België werd het faillissement van Thomas Cook ook uitgesproken, met het verlies van 500 banen.
De rol van de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR)
Wat is de SGR?
De Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR) is een Nederlandse garantieinstelling die reizigers beschermt bij faillissementen van reisaanbieders. De SGR is verplicht om de verplichtingen van het failliete bedrijf na te komen, zolang het om pakketreizen gaat.
Wat kon de SGR doen voor Thomas Cook-klanten?
De SGR nam direct contact op met reizigers die vakanties via Thomas Cook of Neckermann hadden geboekt. Ze zorgden ervoor dat:
- Klanten die al op vakantie waren, hun vakantie konden afmaken.
- Er voor hun terugreis naar huis werd gezorgd.
- Klanten die hun reis niet konden aanvaarden, hun geld terugkregen of hun reis om konden boeken.
De SGR publiceerde ook een informatieve website waarop reizigers hun situatie konden opzoeken en hulp konden aanvragen.
Wat was de beperking van de garantie?
De garantie van de SGR gold alleen voor pakketreizen. Losse vliegtickets, hotelboekingen of andere diensten die via Thomas Cook waren geboekt, vielen niet onder de garantie. Reizigers moesten daarom voor die diensten zelf op zoek naar alternatieven of contact opnemen met de betrokken partijen.
De toekomst van Thomas Cook Nederland en Neckermann
Faillissement en boedelverdeling
De curator van Thomas Cook Nederland, Hanneke de Coninck-Smolders van Florent Advocaten, concludeerde dat een doorstart van de Nederlandse tak niet mogelijk was. De boedel werd daarom verkocht aan TUI Nederland, die onder andere de domeinnamen en klantenbestanden overnam. De curator zei dat contact zou worden opgenomen met klanten over de overdracht van hun gegevens aan TUI.
De toekomst van de merknaam
De merknamen Neckermann en Vrij Uit werden door TUI overgenomen, maar het is niet duidelijk of deze merken weer actief zullen worden in de Nederlandse reismarkt. Het faillissement maakte duidelijk dat het merk Neckermann in Nederland grotendeels geassocieerd was met postorder en niet met reizen, en het is onwaarschijnlijk dat de merknaam opnieuw op gang komt in de reissector.
Conclusie
Het faillissement van Thomas Cook Nederland en Neckermann Reizen in 2019 was een zware klap voor de reisbranche in Nederland. Het betekende het einde van een langdurige traditie en de verlies van banen. Voor reizigers was de situatie in eerste instantie onzek, maar de Stichting Garantiefonds Reisgelden zorgde ervoor dat de meeste reizigers werden beschermd. De garantie bleek essentiaal in het afhandelen van de crisis en het voorkomen van chaos bij vakantiegangers.
De reisorganisatie TUI nam een belangrijke rol over in de afhandeling van de resterende klantenbestanden en het beheer van de faillissementsprocedures. Het faillissement toonde aan hoe belangrijk het is dat reisorganisaties zich aan de regels houden en dat reizigers zich op de garantie kunnen vertrouwen bij financiële problemen van reisaanbieders.
De toekomst van de merknamen Neckermann en Vrij Uit is onzeker, maar de focus in de reisbranche ligt nu op betrouwbare organisaties die hun verplichtingen nakomen. Het faillissement van Thomas Cook was een katalysator voor verandering in de reiswereld en benadrukte de noodzaak van betere financiering en controle bij reisaanbieders.