De Efteling is een van de oudste en populairste themaparken in de Benelux. Het park is niet alleen bekend om zijn sprookjesachtige sfeer en spectaculaire attracties, maar ook om de controverses die sommige ervan genereren. Eén van deze controverses is gerelateerd aan de draaimolen Monsieur Cannibale, een attractie die in 1988 werd geopend in het Reizenrijk. Deze artikel geeft een overzicht van de geschiedenis, de ontwikkeling, de thema-keuze en de controverse rondom deze unieke attractie.
Geschiedenis en opening
Monsieur Cannibale is een theekopjesmolen in het Reizenrijk van de Efteling. De attractie werd ontworpen door Henny Knoet, een bekende ontwerper binnen de Efteling. De bouwer van de attractie was MACK Rides, een internationaal bedrijf gespecialiseerd in attracties voor themaparken. De opening van de attractie vond plaats op 3 mei 1988. De naam en het thema zijn geïnspireerd op een typische Afrikaanse kannibaal, zoals die vaak in sprookjes en verhalen voorkomen. Dit thema werd verwerkt in een draaimolen die bestaat uit twaalf gekleurde kookpotten in de kleuren rood, geel en blauw.
De totale kosten van de attractie bedroegen 1,5 miljoen gulden. In de beginjaren draaide de molen zonder de centrale figuur van de kannibaal, die pas later in het seizoen werd geplaatst. In de leader van een tv-programma dat in de zomer van 1988 werd opgenomen in de Efteling, is de attractie te zien zonder de centrale kannibaalfiguur in het midden.
Aanpassingen en ontwikkelingen
2002: Overkapping
In 2002 kreeg de attractie een grote aanpassing in de vorm van een overkapping. Deze overkapping was ontworpen door jonge ontwerper Michel den Dulk en bestond uit een groot rieten dak. Deze aanpassing maakte het mogelijk om de attractie ook tijdens regenachtige dagen en in de winter te openen, wat het gebruik van de attractie uitbreidde. De overkapping beschermde ook de centrale kannibaalfiguur en zijn koksmaatje tegen de elementen.
2005: Aanpassingen in de muziek
In 2005 werd er een trommelgeluid toegevoegd aan de muziek die tijdens de rit wordt afgespeeld. Dit geluid duidt op het starten en stoppen van de rit. De muziek is het bekende nummer Monsieur Cannibale, geschreven door Gérard Gustin en gezongen door Sacha Distel. Deze muziek is van belang geweest voor de bekendheid van de attractie, hoewel het thema zelf niet altijd even geliefd was.
2012: Renovatie
In mei 2012 kreeg de attractie een grote renovatie. Onder andere werd de rieten dakbedekking vernieuwd. Hierdoor was de attractie weer beter in staat om tegen de elementen te staan. Ook werden er waarschuwingen geplaatst in de attractie, zoals een grote sticker over de draaischijf in het midden van iedere pot, om veiligheid te waarborgen.
Controverse en kritiek
De attractie Monsieur Cannibale is niet zonder controverses geweest. De centrale figuur van de kannibaal, zoals deze ontworpen werd, is door sommigen gezien als een stereotypering van Afrikaanse culturen. De Efteling heeft dit in de loop der jaren wel onder de aandacht gekregen, maar heeft geen directe actie ondernomen. In 2019 werd bijvoorbeeld het Carnaval Festival aangepast om stereotyperingen te verminderen, wat leidde tot meer kritiek op de figuur van de kannibaal.
In juni 2020, in het kader van de internationale Black Lives Matter-bewegingen, werd er kort gedemonstreerd bij de attractie. De Efteling gaf aan dat er geen directe urgentie was om de figuur aan te passen, maar dat het zou worden meegenomen in een toekomstig onderhoud. Ondanks de vertraging in de uitbreiding van het park (het zogenaamde Strookrijk), voelde het park uiteindelijk wel de urgentie om aanpassingen te maken.
In het najaar van 2021 werd besloten om het thema van de attractie te veranderen. De draaimolen zou blijven bestaan, maar zou nu het thema Sindbad de Zeeman krijgen, aansluitend bij Vogel Rok, een andere attractie in het Reizenrijk.
Praktische informatie
Locatie en toegang
Monsieur Cannibale bevindt zich in het Reizenrijk van de Efteling. Het is een attractie die toegankelijk is voor het hele gezin. De ritduur is ongeveer 2 minuten en 20 seconden, of 3 minuten. Per rit kunnen tot 60 bezoekers plaatsnemen in de kookpotten. De capaciteit van de attractie is 1200 bezoekers per uur.
Openingstijden en weersafhankelijkheid
Na de aanpassing in 2002 is de attractie overdekt en kan ze dus ook tijdens regenachtige dagen en in de winter worden gebruikt. Voordat de overkapping geïnstalleerd werd, was de opening voornamelijk beperkt tot zomerdagen en droge weersomstandigheden.
Aanvullende informatie
Muziek en tekst
De muziek die bij de attractie wordt afgespeeld, is het nummer Monsieur Cannibale, geschreven door Gérard Gustin en gezongen door Sacha Distel. Het nummer is een van de bekendere elementen van de attractie, alhoewel het thema zelf niet altijd even populair is geweest.
Ontwerp en thema
Het thema van de attractie is geïnspireerd op een Afrikaanse kannibaal, zoals die vaak in sprookjes en verhalen voorkomen. De centrale figuur is begeleid door een koksmaatje. Het thema is niet zonder kritiek geweest, zoals hierboven uitgebreid is besproken.
Historisch achtergrond
Voordat Monsieur Cannibale op de locatie werd geplaatst, stond daar de Kikkerfontein, een fontein die van 1984 tot 1987 op het huidige Reizenrijkplein stond. Deze fontein was ontworpen door Joop Geesink en bestond uit een aantal kikkerfiguren op leliebladeren. De fontein was gemaakt op de overblijfselen van de Pelikaanfontein.
Conclusie
Monsieur Cannibale is een attractie die al sinds 1988 deel uitmaakt van het Reizenrijk in de Efteling. Hoewel de attractie populairst was door haar unieke draaimolen-achtige opzet en het bekende nummer van Gérard Gustin, heeft het thema ook controverses opgeroepen. De centrale figuur van de kannibaal is door sommigen gezien als een stereotypering van Afrikaanse culturen. In het najaar van 2021 werd besloten om het thema te veranderen in Sindbad de Zeeman, aansluitend bij andere attracties in het Reizenrijk. De attractie zal blijven bestaan, maar in een nieuw jasje. Voor bezoekers die de Efteling bezoeken, blijft het echter een interessant fenomeen om te bestuderen: een attractie die zowel historisch als cultureel van belang is.