Bij het boeken van een reis is het belangrijk om zich bewust te zijn van de financiële garanties die beschikbaar zijn in geval van faillissement van de reisaanbieder. In Nederland zijn er diverse garantiefondsen die reizigers beschermen tegen het verlies van vooruitbetaald reisgeld. Deze fondsen zorgen ervoor dat reisgeld wordt terugbetaald of dat de reis kan worden voortgezet indien de reisaanbieder in financiële problemen raakt. De meest bekende en erkende garantiefonds in Nederland is de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR). Naast de SGR bestaan er ook andere fondsen zoals STO Garant, GGTO (Garantiefonds voor Gespecialiseerde Touroperators), VZR Garant en SGR-Z.
Wat is een garantiefonds?
Een garantiefonds is een maatregel die reisorganisaties verplicht om in te schakelen om reizigers te beschermen bij financiële problemen. Reisaanbieders van pakketreizen of gekoppelde reisarrangementen moeten aansluiten bij een garantiefonds of een vergelijkbare verzekering. Het fonds of de verzekering staat garant voor het vooruitbetaalde reisgeld. Als een reisaanbieder failliet gaat voor het vertrek van de reiziger, dan krijgt de reiziger zijn of haar geld terug. Mocht de reis al zijn begonnen, dan zorgt het garantiefonds of de verzekering ervoor dat de reis kan worden voortgezet. In dat geval wordt het verblijf en de terugreis uit het fonds of de verzekering betaald.
Het is belangrijk om op te merken dat de overheid geen toezicht houdt op of reisaanbieders hun verplichting nakomen. Daarom is het de verantwoordelijkheid van de reiziger om te controleren of een reisaanbieder wel degelijk aangesloten is bij een garantiefonds of garantieregeling en onder welke voorwaarden dit is.
Welke garantiefondsen zijn er in Nederland?
In Nederland bestaan verschillende garantiefondsen die reizigers beschermen. De bekendste is de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR). Deze is sinds de jaren tachtig actief en wordt erkend door de ANVR (Algemene Nederlandse Vakantie Reclame Vereniging). De SGR is het grootste garantiefonds in Nederland en staat garant voor vooruitbetaalde reisgelden van consumenten die reizen boeken bij aangesloten reisondernemers. Het fonds is ook het eerste garantiefonds in Europa dat dit doet.
Daarnaast zijn er ook andere garantiefondsen die zich richten op specifieke groepen reisorganisaties:
STO Garant: Dit fonds is gericht op kleine reisorganisaties en werd opgericht in 2013. STO Garant kan boekingsbedragen al binnen een maand na het faillissement van een reisorganisatie terugstorten aan reizigers die nog niet zijn vertrokken. In 2019 kwam ook het VZR Garant fonds op de markt, dat specifiek gericht is op 'niet-klassieke' pakketreisaanbieders.
GGTO (Garantiefonds voor Gespecialiseerde Touroperators): Dit fonds is gericht op gespecialiseerde touroperators en werd in 2011 opgericht. Het GGTO biedt vergelijkbare bescherming als de SGR en is ook erkend door de ANVR.
SBR (Stichting Bijzondere Reisregeling): Deze regeling is bedoeld voor speciale reizen, zoals reizen met lage inkomens of reizen voor senioren.
SGR-Z: Dit is een variant van de SGR die specifiek gericht is op reizen die volgens het zogenaamde 'zonder garantie' model zijn georganiseerd.
Daarnaast bestaat er ook een garantieregeling binnen de Vereniging van Kleinschalige Reisorganisaties (VvKR), die in 2013 de STO Garant regeling oprichtte. Deze regeling is ook gericht op kleine reisorganisaties.
Garantiefondsen in de EU
Aangezien steeds meer reizen via internet worden geboekt, is het ook mogelijk om reizen te boeken bij reisaanbieders die gevestigd zijn in andere EU-landen. De verplichting tot het hebben van een garantiefonds geldt in alle EU-landen. Dit betekent dat ook een Belgische reisaanbieder bijvoorbeeld verplicht is om aangesloten te zijn bij een garantiefonds.
Als reiziger die wil weten of een reisaanbieder aangesloten is bij een garantiefonds, is het mogelijk om dit te controleren via EGFATT (European Guaranty Funds Association for Travel and Tourism). Deze organisatie houdt een database bij met bijna 10.000 reisorganisaties die zijn aangesloten bij een garantiefonds. Deze bedrijven zijn gedekt door diverse garantiefondsen die lid zijn van EGFATT. De fondsen zijn gevestigd in onder andere België, Frankrijk, Groot-Brittannië, Ierland, Luxemburg, Nederland, Noorwegen en Zwitserland.
Let wel op of de dekking van het garantiefonds ook geldt voor grensoverschrijdende boekingen. Niet alle garantiefondsen bieden dekking voor boekingen die buiten hun eigen land zijn geplaatst.
Belang van garantiefondsen voor reizigers
Het is belangrijk voor reizigers om te weten dat garantiefondsen hun rechten beschermen in geval van faillissement. Wanneer een reisaanbieder failliet gaat en de reiziger heeft al (een deel van) het reisgeld betaald, dan zorgt het garantiefonds ervoor dat de reiziger zijn of haar geld terugkrijgt of dat een andere reisaanbieder de reis overneemt. Dit biedt financiële zekerheid aan reizigers.
Een garantiefonds kan ook zorgen dat een reis kan worden voortgezet in geval van faillissement. Als bijvoorbeeld het vervoer onderdeel is van de pakketreis en de reisaanbieder failliet gaat, dan zorgt het garantiefonds ervoor dat de reiziger veilig kan worden teruggebracht naar zijn of haar vertreklocatie.
Het is dus van groot belang voor reizigers om te controleren of een reisaanbieder aangesloten is bij een garantiefonds. Op de website van een reisorganisatie kan vaak het logo van een garantiefonds worden gevonden. Echter, dit logo kan soms verkeerd worden weergegeven. Daarom is het aan te raden om het garantiefonds zelf te controleren via hun officiële website. Op deze manier kan worden gecontroleerd of de reisaanbieder daadwerkelijk aangesloten is bij het fonds.
Verplichte bijdrage bij garantiefondsen
Vanaf 1 februari 2021 geldt een verplichte bijdrage voor reizigers die boeken bij reisaanbieders die aangesloten zijn bij de SGR. Deze bijdrage bedraagt €5 per persoon. Deze bijdrage geldt voor alle klanten in Nederland, België en andere landen. De bijdrage is niet van toepassing op kinderen jonger dan 2 jaar of op boekingen die minder dan €150 per persoon kosten. Bij boeking via een Nederlands reisbureau brengt het reisbureau de bijdrage in rekening.
In geval van annulering van de reis door de klant of door de reisorganisatie blijft de bijdrage verschuldigd. Meer informatie over deze verplichte bijdrage kan worden gevonden op de website van de SGR.
Tips voor reizigers
Om zeker te weten dat je reis is beschermd door een garantiefonds, zijn er een aantal stappen die je kunt ondernemen:
- Vraag altijd aan jouw reisorganisatie hoe deze zijn garantie heeft geregeld en bij welk garantiefonds of garantieregeling deze is aangesloten.
- Controleer dit vervolgens op de website van de desbetreffende garantiefonds of regeling om te zien of jouw reisorganisatie daadwerkelijk aangesloten is bij het fonds.
Het is ook aan te raden om vooraf te weten welke garantiefondsen bestaan en welke voorwaarden van toepassing zijn. Zo kun je ervoor zorgen dat je reis is beschermd tegen financiële problemen van de reisaanbieder.
Grensoverschrijdende boekingen en garantiefondsen
Voor reizigers die reizen boeken via internet bij reisaanbieders die gevestigd zijn in andere EU-landen, is het belangrijk om te weten dat ook deze reisaanbieders verplicht zijn om aangesloten te zijn bij een garantiefonds. In de EU geldt namelijk dezelfde verplichting als in Nederland. Dit betekent dat een Belgische reisaanbieder bijvoorbeeld ook verplicht is om aangesloten te zijn bij een garantiefonds.
Als je wilt weten of een reisaanbieder aangesloten is bij een garantiefonds, kun je dit controleren via EGFATT. Op de website van EGFATT staat een database met bijna 10.000 reisorganisaties die zijn aangesloten bij een garantiefonds. Deze database is nuttig voor reizigers die willen weten of een reisaanbieder aangesloten is bij een garantiefonds.
Garantiefondsen en rechtspraak
Mocht een reisaanbieder toch niet aangesloten zijn bij een garantiefonds, dan is de kans dat je geld terugkrijgt klein. In dat geval zou je volgens de ACM (Autoriteit Consument & Markt) wel een rechtszaak kunnen aanspannen tegen de reisaanbieder of de overheid. Het is daarom belangrijk om vooraf te weten of een reisaanbieder wel degelijk aangesloten is bij een garantiefonds. De ACM houdt al jaren intensief toezicht op de reisbranche en kan ervoor zorgen dat reisbedrijven voldoen aan hun garantieplicht. Echter, de ACM kan niet elke reisorganisatie in Nederland controleren. Ze werkt vooral op basis van signalen die naar hen worden gebracht.
Conclusie
Garantiefondsen zijn een belangrijke maatregel voor reizigers om zekerheid te hebben bij het boeken van een reis. In Nederland bestaan er diverse garantiefondsen zoals de SGR, STO Garant, GGTO, VZR Garant en SGR-Z. Deze fondsen zorgen ervoor dat reisgeld wordt terugbetaald of dat de reis kan worden voortgezet in geval van faillissement van de reisaanbieder. Het is belangrijk voor reizigers om te controleren of een reisaanbieder aangesloten is bij een garantiefonds en onder welke voorwaarden dit is. Dit kan worden gedaan via de officiële website van het garantiefonds of via EGFATT voor grensoverschrijdende boekingen. Door deze maatregelen te nemen, kunnen reizigers zorgeloos en met financiële zekerheid op vakantie gaan.