De Breakdance is een van de meest herkenbare en populaire kermisattracties in Nederland en internationaal. Deze attractie, die sinds de jaren 80 een vaste waarde op kermissen is geworden, combineert muziek, licht en wilde draaiingen in een ervaring die vooral jongeren en thrillzoekers aanspreekt. In deze uitgebreide gids wordt alles uitgelegd over de geschiedenis, bouw, modellen, versies en huidige status van de Breakdance in het kermislandschap, met een nadruk op feiten uit betrouwbare bronnen.
Wat is een Breakdance?
De Breakdance is een draaiende kermisattractie die bestaat uit een grote, vaak gekleurde schijf met daarop gondels of voertuigen. Het platform is licht schuin (meestal ongeveer 7,5°) en draait rond, waarbij de gondels zelf ook onafhankelijk kunnen draaien. Deze combinatie van bewegingen, geaccentueerd door muziek en lichteffecten, maakt de ervaring intens, soms zelfs misselijkmakend, waardoor de Breakdance vaak ook genoemd wordt een "Spin 'n Puke"-attractie.
De Breakdance is ontworpen door het Duitse bedrijf Huss Park Attractions, dat in de jaren 80 meerdere varianten van deze attractie introduceerde. Deze attractie is een directe opvolger van de Calypso, een eerdere populaire draai-attractie die in de jaren 60 en 70 populair was. De Breakdance is echter sneller, groter en bevat meer technische verbeteringen.
Technische Specificaties
- Platform: Het platform is 12-zijdig en heeft een diameter van ongeveer 20 meter. Het is licht schuin om het draaiende effect te versterken.
- Voertuigen: Op het platform bevinden zich gondels of pods, aangebracht op staven of kruizen. Het aantal gondels varieert per model, maar typisch zijn er 16 tot 24 gondels.
- Draaiing: Het platform draait in een richting, terwijl de gondels tegengesteld of synchroon kunnen bewegen. De combinatie van deze bewegingen veroorzaakt een krachtige middelpuntvliedende kracht.
- Lichteffecten en muziek: De Breakdance is vaak uitgerust met gekleurde schijnwerpers en LED-verlichting, die de ervaring versterken. De muziek is meestal opgewekt en opzwepend.
Versies en modellen van de Breakdance
De Breakdance is in meerdere varianten ontwikkeld, waarbij elk model specifieke kenmerken en doeleinden heeft. Hieronder wordt uitgebreid ingegaan op de drie hoofdtypeën: Breakdance NR1, NR2 en NR3.
Breakdance NR1
De Breakdance NR1 is de oorspronkelijke versie van deze attractie, ontworpen in 1985 door Huss. Deze versie is de meest voorkomende op kermissen en pretparken en is herkenbaar aan zijn vlakke draaischijf die schuin omhoog loopt onder een hoek van 7,5 graden.
- Structuur: Het platform heeft 4 kruizen, waarvan elk 4 gondels draagt (in totaal dus 16 gondels).
- Kenmerken: Het heeft een achterwand en een vaste schijf, waardoor het relatief stabiel is en goed geschikt voor langdurige gebruik in kermissen.
- Populairheid: De NR1 is de meest populaire versie en is wereldwijd verspreid. Er zijn meer dan 110 exemplaren gebouwd, met name in Duitsland, Australië, België en Frankrijk.
Breakdance NR2
De Breakdance NR2 is een grotere variant van de NR1, ontworpen om meer bezoekers tegelijk te kunnen aanvaarden. Deze versie werd ontwikkeld uit het succes van de NR1 en bevat soortgelijke constructiekenmerken, maar op een grotere schaal.
- Structuur: Het heeft 6 kruizen, elk met 4 gondels (totaal 24 gondels).
- Kenmerken: Net als de NR1 heeft deze versie een vlakke schijf onder een hoek van 7,5 graden en een grote achterwand. Het is echter duurder en complexer in opbouw en beheer, wat het vooral geschikt maakt voor grotere kermissen en pretparken.
- Logistiek: Vanwege de grootte en complexiteit vereist deze versie meer personeel, ruimte en logistieke inzet. Dit maakt het minder geschikt voor kleinere kermisexploitanten.
Breakdance NR3
De Breakdance NR3 is een kleiner en praktischer model, ontworpen voor snelle op- en afbouw. Deze versie is ontworpen om de logistieke uitdagingen van de NR1 en NR2 te verminderen, met name voor kermisexploitanten die meerdere locaties bezoeken.
- Structuur: Het heeft 4 kruizen, elk met 4 gondels (totaal 16 gondels).
- Kenmerken: In tegenstelling tot de vlakke schijf van de NR1 en NR2, heeft de NR3 een piramidevormige vloer, die vanuit het midden schuin naar beneden loopt. Dit maakt de opbouw sneller en vereist minder ruimte.
- Advantages: De NR3 is het meest geschikt voor kermisexploitanten die snel van locatie moeten veranderen. Daarnaast is het vaak uitgerust met een diamant of disco-bol in het midden, wat het visueel aantrekkelijker maakt.
Varianten en merken
Ondanks dat Huss de oorspronkelijke Breakdance ontwierp, zijn er meerdere bedrijven die het concept overgenomen hebben en hun eigen varianten op de markt brengen. Deze zijn vaak onder een andere naam verkrijgbaar.
- Safeco (Blade Runner)
- Sobema (Breakdance)
- Fabbri Group (Crazy Dance, Flash-dans, etc.)
- Ronald Bussink (Sterdanser)
- Topplezier (Magische Dans)
Deze merken bieden elk hun eigen interpretatie van de Breakdance, vaak met kleine verschillen in techniek of esthetiek. In sommige gevallen zijn er ook verschillen in de draaibewegingen, het aantal gondels of het lichtgebruik.
De rol van de Breakdance in Nederland
In Nederland is de Breakdance een klassieke kermisattractie, die op vrijwel elke grote kermis te vinden is. Echter, in de afgelopen jaren is de aanwezigheid van de grootste modellen (zoals de Breakdance NR1 en NR2) teruggegaan, vooral vanwege de hoge transport- en personeelskosten.
Er zijn enkele gevallen waarin een Breakdance definitief van de kermis is verdwenen of uit het land is geëvacueerd. Een bekend voorbeeld is de Breakdance No 1 die in 2011 vanwege logistieke problemen en hoge kosten uit de exploitatie is gehaald. Deze attractie had vroeger een prominente plek in kermislocaties zoals Apeldoorn en was een favoriet bij jongeren.
Huidige situatie in Nederland
Hoewel het aantal Breakdances in Nederland is gedaald, zijn er nog steeds een aantal exemplaren die actief worden gebruikt. Vooral de Breakdance NR3, die sneller en goedkoper in gebruik is, blijft een populaire keuze voor kermisexploitanten. Deze variant is geschikt voor kermissen op kleine locaties en biedt een compactere oplossing.
De meeste actieve Breakdances in Nederland zijn gevestigd bij grote kermisbedrijven, die het logistieke aspect van transport en opbouw beheren. De Breakdance blijft echter een iconische attractie in de kermiskalender en is vaak een highlight bij jongeren.
De ervaring van de Breakdance
De Breakdance is niet voor iedereen, maar voor diegenen die het waagen, is het een unieke ervaring. De combinatie van snelle draaiingen, muziek en lichteffecten maakt het tot een visueel en fysiek indrukwekkende attractie.
- Gevoelens: Bezoekers voelen zich vaak duizelig, misselijk of lachend. De wilde bewegingen en de krachtige muziek zorgen voor een energievolle sfeer.
- Doelgroep: De Breakdance is vooral populair bij jongeren en thrillzoekers, maar ook oudere bezoekers waarderen de energie en de nostalgie.
- Beveiliging: Hoewel het een intense attractie is, zijn er strikte veiligheidsmaatregelen in werking. De gondels zijn stevig vastgezet, en er is altijd een begeleider aanwezig.
De toekomst van de Breakdance
Hoewel de Breakdance sinds de jaren 80 een vaste waarde is geworden, is het kermislandschap veranderd. Met hoge transportkosten, logistieke uitdagingen en veranderende voorkeuren van bezoekers, is de toekomst van deze attractie in zekere zin onzeker.
- Innovatie: Er zijn plannen voor nieuwe attracties die het concept van de Breakdance overnemen, maar met moderne technologie, zoals digitale animaties en interactieve elementen.
- Duurzaamheid: Er wordt ook gewerkt aan energie-efficiëntere versies van de Breakdance, die minder transporten en minder energie verbruiken.
- Herbeleving: Sommige kermisbedrijven werken aan nostalgische herbelevingen van klassieke attracties, inclusief de Breakdance, om jongeren en ouderen in staat te stellen de ervaring opnieuw te beleven.
Conclusie
De Breakdance is meer dan alleen een kermisattractie; het is een symbool van energie, muziek en wilde bewegingen dat al sinds de jaren 80 een vaste plek heeft in het kermistentoonstellingslandschap. Hoewel de toekomst van deze attractie in de huidige omstandigheden onzeker is, blijft de Breakdance een belangrijk onderdeel van het kermisperifeer in Nederland en elders in de wereld.
Zowel jongeren als ouderen herkennen de Breakdance en herinneren zich de wilde momenten die deze attractie biedt. Voor wie nog nooit een rit op de Breakdance heeft gemaakt, is het zeker een must-try op een kermis. Het is een ervaring die je niet snel vergeten zult.