Het toeristische landschap in Nederland is steeds complexer en innovatiever geworden. Zowel bezoekers als werknemers in de sector moeten zich aanpassen aan nieuwe trends, zoals duurzaamheid, digitalisering en belevingsgerichte toerisme. Tegen deze achtergrond is het van belang dat professionals niet alleen kennis hebben van management en organisatie, maar ook over onderwijs en didactiek, zodat zij toekomstige medewerkers goed kunnen opbouwen en begeleiden.
Twee relevante educatieve trajecten in dit spectrum zijn de Basiskwalificatie Onderwijs (BKO) en de specialisatie in Attractions & Theme Parks Management (ATPM). Deze programma’s bieden zowel praktische vaardigheden als theoretische kennis voor wie wil werken in het toeristische en recreatieve domein. In dit artikel bespreken we de inhoud, doelen en toegangseisen van deze programma’s, met aandacht voor de relevante onderdelen uit de bronnen.
Inhoud en Doelen van de Specialisatie in Attractions & Theme Parks Management
De specialisatie in Attractions & Theme Parks Management (ATPM) is bedoeld voor studenten die zich willen specialiseren in het management van attractie- en themaparken, dierentuinen, musea, vakantiecomplexen en soortgelijke instellingen. Deze opleiding richt zich op het creëren van belevingsgerichte ervaringen voor gasten, maar ook op het beheersen van operationele, financiële en marketingaspecten. De opleiding is een driedaagse specialisatie die deel uitmaakt van een bacheloropleiding bij de Hogeschool voor de Unie van Arbeid (BUas), zoals Leisure & Events Management, Tourism Management of Facility Management.
Jaar 1 van de specialisatie
In het eerste jaar van deze specialisatie krijgen studenten een grondige inleiding in de Europese attracties- en themaparkindustrie. Het accent ligt op het creëren van bezoekerservaringen via Imagineering en Storytelling. Studenten leren hoe ze deze concepten concreet toepassen in de praktijk van een park. Ook wordt aandacht besteed aan gastvrijheid, met praktische voorbeelden uit de industrie. Een belangrijk onderdeel is het werken in learning communities, waarin studenten samen met docenten, alumni en partners uit de industrie samenwerken.
Een uniek aspect van deze opleiding is het mogelijkheid tot een internationale stage van 20 weken bij grote attractiebedrijven zoals Walt Disney World in Orlando of Europa-Park. Daarnaast is er ook een studiereis naar een Europees pretpark, waardoor studenten direct kennis opdoen uit de praktijk.
Jaar 2 van de specialisatie
In het tweede jaar verdiepen studenten hun kennis op verschillende managementgebieden:
- Operations (Safety & Law): Het veilig en legaal beheren van een park.
- Financiën (Investment & Accounting): Het maken van financiële keuzes en het beheersen van cijfers.
- Marketing (Sales & Communication): Het promoveren van een park en het aantrekken van gasten.
- Duurzame Innovatie: Het toepassen van innovatieve en duurzame oplossingen in het park.
Studenten werken aan projecten voor Europese attracties, dierentuinen of themaparken. Deze projecten bieden praktische ervaring en laten zien hoe theoretische kennis in de praktijk kan worden toegepast.
Jaar 3 van de specialisatie
In het laatste jaar volgen studenten een minor, die gericht is op verder ontwikkelen van strategische managementcapaciteiten. Er zijn twee opties:
- Minor in Attractions & Theme Parks Management: Hierbij werken studenten aan een businessmodel voor een nieuwe gastbeleving in samenwerking met een partner uit de industrie.
- Andere minors: Er zijn ook de mogelijkheid om een minor te kiezen van andere scholen binnen de BUas.
In de laatste periode werken studenten aan een afstudeerproject of –thesis, waarin ze een managementprobleem in de attractiesindustrie oplossen. Het afstuderen vindt plaats met een eindexamen, waarin de kandidaat aantoont dat hij of zij klaar is voor een carrière in het management van attracties en themaparken.
Waarom deze specialisatie kiezen?
De groei van het aantal attractie- en themaparken in Europa leidt tot toenemende concurrentie. Daarom is het belangrijk dat professionals in de industrie kennis hebben van zowel management als gastbeleving. Musea en dierentuinen richten zich steeds meer op ethische en educatieve aspecten, terwijl attractieparken proberen gasten in volledige themawerelden te onderdompelen. In deze specialisatie leer je hoe je het aanbod vernieuwt zodat het zowel voor de bezoeker als het bedrijf waardevol is.
Toegangseisen
Om toegelaten te worden tot de specialisatie, is een propedeuse van een van de volgende bacheloropleidingen bij BUas vereist:
- Leisure & Events Management
- Tourism Management
- Facility Management
Studenten kunnen ook kiezen voor deze specialisatie vanaf hun tweede jaar. Een alternatieve toegangspoort is voor kandidaten met een VWO-diploma, Ad-diploma of een vergelijkbare opleiding, die direct kunnen starten met deze specialisatie.
Inhoud en Doelen van de Basiskwalificatie Onderwijs (BKO)
De Basiskwalificatie Onderwijs (BKO) is een kwalificatie die docenten op universitair niveau nodig hebben om onderwijs te geven in het bachelor- en masteronderwijs. Deze kwalificatie toont aan dat een docent in staat is om universitair onderwijs te ontwerpen en uit te voeren. De BKO wordt uitgevaardigd door universiteiten en wordt landelijk erkend in Nederland.
De BKO is gecertificeerd als een maatstaf voor didactische competentie en is een essentieel onderdeel van de professionele ontwikkeling van universitair docenten. Deze kwalificatie is verplicht voor de meeste docenten in Nederland en wordt door universiteiten en academische medische centra (UMCs) erkend.
Het BKO-traject
Het traject om de BKO te behalen bestaat uit een combinatie van scholing en leren in de praktijk. Docenten werken aan het ontwerpen van onderwijs en toetsing en leggen hun leerervaringen vast in een portfolio. Het traject eindigt met een assessment, dat uit een portfolio en een assessmentgesprek bestaat.
De BKO-trainingen zijn ontworpen om docenten te ondersteunen in alle aspecten van het lesgeven en reflecteren op hun didactische vaardigheden. Tijdens het traject nemen docenten deel aan trainingsmodules en werken ze aan een professioneel onderwijsportfolio.
Aanmelding en toegang
De aanmelding voor de BKO is afhankelijk van de universiteit of hogeschool waar de docent werkt. Meestal is een intakegesprek nodig met een contactpersoon van de faculteit. De eisen en procedures kunnen variëren per universiteit, maar het traject is over het algemeen vergelijkbaar.
Risbo biedt bijvoorbeeld een BKO-traject aan, waarin docenten worden begeleid door een team van professionele onderwijscoaches. Tijdens het traject reflecteren docenten op hun visie op onderwijs en hun eigen onderwijsvaardigheden. Het behalen van de BKO-kwalificatie betekent dat je officieel gekwalificeerd bent als academisch docent.
Conclusie
Zowel de Basiskwalificatie Onderwijs (BKO) als de specialisatie in Attractions & Theme Parks Management (ATPM) zijn educatieve programma’s die gericht zijn op professionals in het toeristische en educatieve domein. De ATPM-specialisatie richt zich op het beheer en ontwikkeling van attractie- en themaparken, met een sterke focus op gastbeleving en duurzaamheid. De BKO is een kwalificatie voor universitair docenten die aantoont dat zij in staat zijn om universitair onderwijs te ontwerpen en uit te voeren.
Beide programma’s zijn relevant voor wie wil werken in of rondom het toeristische landschap in Nederland. Zij bieden niet alleen kennis en vaardigheden, maar ook praktische ervaring en een netwerk van collega’s en partners in de industrie. Voor wie wil groeien in de toeristische sector of onderwijs wil geven op universitair niveau, zijn deze educatieve trajecten een waardevolle investering in de toekomst.