Het coronajaren hebben de Nederlandse toeristische sector aanzienlijk onder druk gezet. Dagattracties, zoals musea, dierentuinen, en attractieparken, moesten meerdere maanden sluiten, waardoor bezoekersaantallen drastisch daalden. Toch lijkt er nu een duidelijk herstel zichtbaar te zijn. In 2023 zijn bezoekersaantallen voor velen van deze attracties opnieuw gelijk gekomen met de cijfers uit 2019, het jaar vóór de pandemie. Dit artikel geeft een overzicht van het herstel van de dagattracties in Nederland, met aandacht voor trends, groeifaciliteiten en verwachtingen voor de toekomst.
Herstel van bezoekersaantallen
In 2023 is een aanzienlijk herstel van bezoekersaantallen zichtbaar geweest. Volgens de jaarlijkse Top 50 Dagattracties, samengesteld door Ginder in samenwerking met Pretwerk.nl, zijn de bezoekcijfers voor de meeste dagattracties sterk gestegen. Musea hebben hier het sterkst voor gevoeld, met een toename van 33% en een herstel tot het pre-corona niveau. De Zaanse Schans bijvoorbeeld, een populaire historische attractie in Noord-Holland, heeft haar bezoekersaantal bijna verdubbeld. Attractieparken hebben eveneens een sterke stijging doorgemaakt, met een toename van 5% ten opzichte van 2022.
De Efteling is nog steeds de meest bezochte dagattractie in Nederland, met 5,43 miljoen bezoeken in 2022. Op de tweede en derde plek volgden het Rijksmuseum en Diergaarde Blijdorp. De bezoekersaantallen van dierentuinen groeiden iets minder hard dan die van musea en attractieparken, maar ook zij zien een positieve trend. De Beekse Bergen, bijvoorbeeld, heeft met de opening van het Safari Resort een gestage groei doorgemaakt en is zelfs ARTIS voorbijgestreefd als tweede best bezochte dierentuin.
Invloed van investeringen en vernieuwingen
Een van de belangrijke factoren die het herstel van de dagattracties hebben bevorderd, is de uitstel van investeringen tijdens de coronaperiode. Tijdens de pandemie bleven vele investeringen in attractieparken, dierentuinen en musea uitwezen, gezien de onzekerheid over de toekomst. Nu zien we echter een golf van vernieuwingen en uitbreidingen. Toverland bijvoorbeeld heeft vijf nieuwe attracties geopend, Duinrell heeft een Amsterdams themagebied geïntroduceerd, en Slagharen vierde zijn 60-jarig jubileum met de opening van Red Bandits Adventure. Deze vernieuwingen hebben leiding gegeven tot hogere bezoekersaantallen.
Ook bij dierentuinen zijn investeringen zichtbaar. Apenheul heeft bijvoorbeeld een nieuw doorloopgebied geopend, met franjeapen en talapoins. Andere dierentuinen, zoals Beekse Bergen en GaiaZOO, hebben in 2023 ook grote investeringen gedaan in nieuwe verblijven voor dieren, zoals een uitgebreide olifantenvallei en een nieuw Rainforest-gebied.
Bezoekersaantallen en toekomstverwachtingen
Hoewel het herstel van bezoekersaantallen aanzet, is het nog niet voor iedereen volledig. Veel dagattracties verwachtten in 2023 een overgang tot een nieuw piekjaar, met bezoekersaantallen die hoger zouden liggen dan die van 2019. De verwachtingen zijn voor een groot deel uitgekomen, maar volledig is dit nog niet het geval. De toekomstverwachtingen zijn echter positief. Volgens de Nationale Bezoekers- en Toeristencommissie (NBTC) verwachten de meeste dagattracties hogere bezoekersaantallen in 2024 dan in 2023. De groei van het inwonersaantal in Nederland en het internationale toerisme spelen hierbij een belangrijke rol.
Ook de herkomst van bezoekers is veranderd. De Europese markt loopt op, de Amerikaanse markt is op niveau, en de Aziatische markt blijft achter. Nederlandse dagattracties zijn nu meer gericht op bezoekers uit buurlanden, zoals Duitsland. In 2023 groeide het aantal Duitse toeristen met 19%, wat aantoont dat dit een belangrijke groeimarkt kan worden.
Praktische maatregelen en bezoekadviezen
Hoewel dagattracties nu vrijwel volledig open zijn, zijn er nog steeds enkele praktische aandachtspunten voor bezoekers. In 2020 en 2021 moesten dagattracties met coronamaatregelen rekening houden, zoals het beperken van het aantal tegelijkertijd toegelaten bezoekers en het sluiten van evenementen. Deze maatregelen hadden een impact op de bezoekersaantallen, maar in 2023 zijn er geen beperkingen meer. Dat heeft geleid tot een sterke stijging in bezoekersaantallen, vooral bij musea, waar het aantal bezoeken gemiddeld met minimaal 30% is toegenomen.
Dagattracties zijn nu ook meer kieskeurig met het aanbieden van kortingen. Veel attracties kiezen ervoor om hun entreeprijs per bezoeker zo hoog mogelijk te houden, gezien de kostenstijgingen. Dit betekent dat bezoekers nu iets meer aandacht moeten besteden aan het plannen van hun bezoek, bijvoorbeeld door te kijken naar aanbiedingen en openingstijden. Veel dagattracties hebben nu ook overnachtingscapaciteit, zoals het Safari Resort van Beekse Bergen, waardoor bezoekers langer kunnen blijven en een volwaardiger ervaring kunnen maken.
Conclusie
De coronapandemie heeft de Nederlandse vrijetijdssector zwaar getroffen, maar de herstelbeweging is duidelijk zichtbaar. In 2023 zijn bezoekersaantallen bij veel dagattracties weer gelijk gekomen met die uit 2019. De investeringen in vernieuwingen en uitbreidingen hebben hier een grote rol in gespeeld. Musea, dierentuinen en attractieparken hebben allemaal een positieve groei doorgemaakt, en de verwachtingen voor 2024 zijn optimistisch. De toekomst van de Nederlandse vrijetijdssector lijkt dus zorgelijk, met groei in zowel het inlands- als internationale toerisme. Voor bezoekers betekent dit dat er nu meer keuzes en ervaringen beschikbaar zijn dan ooit tevoren.