In juli 2017 raakte een Nederlandse kermisattractie betrokken bij een dodelijk ongeval in de Verenigde Staten. Het incident leidde tot een landelijke beslissing om gelijkaardige attracties tijdelijk te sluiten. Deze actie was genomen in reactie op de zorg over de veiligheid van deze attracties. In dit artikel worden de gebeurtenissen, de reacties van bedrijven en overheden, en de maatregelen die werden genomen, in detail beschreven.
Het dodelijke ongeval in de Verenigde Staten
Het ongeval gebeurde in Columbus, Ohio, op 26 juli 2017. De betrokken attractie, de "Fire Ball", is een kermistoestel dat gemaakt is door het Nederlandse bedrijf KMG. Deze attractie is ook bekend onder de naam Afterburner en wordt gebruikt in verschillende landen. Het toestel bestaat uit een draaiende arm, waar vijf banken aan zijn bevestigd. Deze banken draaien los van de arm in het rond.
Bij het ongeval kwam een van de banken los van de arm. Hierdoor werden mensen van de bank geslingerd en tientallen meters door de lucht gegooid. De gevolgen waren dramatisch: een 18-jarige man verloren het leven, en zeven anderen raakten gewond. Het incident leidde tot directe actie: de kermis waarop de attractie stond, werd stilgelegd.
Projectleider Albert Kroon van KMG reageerde geschokt op het ongeval. Hij benadrukte dat dit het allereerste incident in het 28-jarig bestaan van het bedrijf was. De attractie was 19 jaar oud. KMG heeft contact opgenomen met het Amerikaanse bedrijf dat de attractie exploiteerde en wacht op een onderzoek in opdracht van hen om de oorzaak te achterhalen.
Maatregelen in Nederland
Na het ongeval in de VS werd besloten om attracties van hetzelfde type in Nederland tijdelijk te sluiten. Dit was een voorzorgsmaatregel totdat duidelijkheid zou zijn over de oorzaak van het ongeval. De Chaos, een attractie op de kermis in Tilburg, werd stilgelegd. Ook in het attractiepark Drievliet in Den Haag werd een soortgelijke attractie, de Nautilus, gesloten. Deze acties werden genomen op advies van KMG, de bouwer van de attracties.
Jos Faaij, woordvoerder van Drievliet, benadrukte dat het park met spanning wachtte op antwoorden uit Amerika. “Het laatste waar je als park op moet bezuinigen is onderhoud”, zei hij. In Amerika gaat het om een kermismodel, waarbij de attractie elk jaar in en uit elkaar wordt gehaald. Dit proces zou het incident mogelijk veroorzaakt hebben. In Nederland gebruikt Drievliet een parkmodel dat jaarlijks door een onafhankelijke instantie wordt gekeurd. Voorzichtigheid was geboden, aldus de woordvoerder.
Kermisattracties in Nederland
In Nederland zijn kermisattracties een belangrijk onderdeel van de vakantiecultuur. Ze trekken honderden duizenden bezoekers elke jaar. Echter, de gebeurtenissen in juli 2017 hebben de aandacht op de veiligheid van deze attracties gevestigd. De kermisindustrie is regelmatig betrokken bij veiligheidsmaatregelen en inspecties.
Vinçotte is samen met TÜV Nederland aangewezen door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport als keuringsinstelling. Volgens Vinçotte zijn de regels veranderd waardoor de attracties minder vaak worden gecontroleerd. René Linders van Vinçotte benadrukte dat exploitanten nu zelf controles moeten uitvoeren. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) weerspreekt dit echter. Volgens NVWA is er nog steeds jaarlijks een keuring door een onafhankelijke instantie, en worden bovendien steekproefsgewijs extra controles uitgevoerd.
In 2016 werden tien attracties stilgelegd in Nederland als gevolg van controles. Dit is een lichte stijging ten opzichte van het jaar ervoor. NVWA benadrukt dat het om risicogerichte controles gaat en dat het aantal sluitingen daarom niet direct betrouwbaar is om veiligheidsmaatregelen te bepalen.
Verantwoordelijkheid en veiligheid
Jan Boots van de Nederlandse Kermisbond benadrukte dat het sluiten van de Chaos een voorzorgsmaatregel was. Hij verwachtte geen gevolgen, maar erkende dat zo’n ongeval nooit prettig is. Volgens Boots zijn de regels in de Verenigde Staten heel anders dan in Nederland. Het verschil in regelgeving en uitvoering van veiligheidsmaatregelen is een belangrijke factor in de analyse van het incident.
Een ander ongeval in 2017 gebeurde in Bobbejaanland. Hierbij raakte een man zwaargewond. Het slachtoffer viel enkele meters naar beneden bij het instappen van de attractie Aztek Express. Het precieze verloop van het ongeval is niet duidelijk. Peggy Verelst, woordvoerster van Bobbejaanland, legde uit dat de man tussen twee karretjes viel. Het slachtoffer was een zestiger uit Antwerpen en werd in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht. Het ongeval is gereconstrueerd en de attractie is tijdelijk gesloten.
Toekomstige maatregelen
De gebeurtenissen van juli 2017 hebben geleid tot een heroverweging van veiligheidsmaatregelen voor kermisattracties. KMG heeft besloten om alle 42 exemplaren van hetzelfde type attractie voorlopig stil te zetten. In Nederland staan er drie van deze attracties. De bouwer benadrukte dat de uitslag van het onderzoek in de VS bepalend is voor verdere stappen. Als de oorzaak duidelijk wordt, zullen extra maatregelen worden genomen.
Exploitanten en keuringsinstanties zijn opgeroepen om extra aandacht te besteden aan het onderhoud en de veiligheid van attracties. De kermisindustrie is zich bewust van de verantwoordelijkheid en werkt samen met overheden om veiligheid en plezier te combineren.
Conclusie
In juli 2017 gebeurden twee dodelijke ongelukken met kermisattracties in Nederland en de Verenigde Staten. Deze gebeurtenissen hebben geleid tot tijdelijke sluitingen van gelijkaardige attracties in Nederland en hebben de aandacht op veiligheidsmaatregelen gevestigd. Het incident in de VS betrof een attractie van KMG, een Nederlandse fabrikant. Deze actie had gevolgen voor de kermisindustrie in Nederland. De kermisbond en keuringsinstanties benadrukten de noodzaak van voorzichtigheid en extra aandacht voor veiligheid. Het is duidelijk dat de kermisindustrie zich bewust is van de verantwoordelijkheid die met het bedienen van attracties gepaard gaat. De samenwerking tussen bedrijven, exploitanten en overheden is essentieel om het veiligheidsniveau te waarborgen.