Achtbaanbouwen is een activiteit die zowel virtueel als fysiek in de praktijk kan worden uitgevoerd. Voor veel liefhebbers en creatieve zielen is het een manier om hun fantasie en technische vaardigheden te combineren. In dit artikel bespreken we hoe achtbanen in zowel digitale simulaties als in de werkelijkheid worden gemaakt, en welke uitdagingen bij beide manieren horen. Aan de hand van concrete voorbeelden en expertmeningen geven we een overzicht van de processen, technologieën en veiligheidsaspecten die betrokken zijn bij het ontwerpen en bouwen van achtbanen.
Virtueel achtbaanbouwen: Spellen en simulaties
Voor wie achtbaanbouwen wil leren zonder met concreet materiaal aan de slag te gaan, zijn er tal van digitale simulatiegames. Deze spellen bieden een interactieve manier om het proces van het bouwen van een pretpark met achtbanen te leren. De populairste van deze spellen zijn RollerCoaster Tycoon 2 en Planet Coaster, twee titels die op verschillende manieren het achtbaanbouwen simuleren.
In RollerCoaster Tycoon 2, start de speler met een leeg stuk grond en een kleine budget. De doelstelling is om een succesvol pretpark te bouwen dat bezoekers aantrekt. Dit betekent niet alleen het ontwerpen van achtbanen, maar ook het beheren van financiën, het aanleggen van wegen, en het zorgen voor voldoende faciliteiten zoals toiletten, voedingswagens en winkels. Het spel biedt een uitgebreid gereedschapsset waarmee de speler achtbanen kan ontwerpen: van eenvoudige bochten tot complexe loops en helixen. Het is mogelijk om attracties doorheen het park te leggen, bijvoorbeeld door bergen of grotten heen, wat extra realisme toevoegt aan het pretpark.
Een belangrijk aspect van het spel is het balanceren tussen entertainment en bezoekerscomfort. Als de achtbanen te uitdagend worden, kunnen bezoekers misselijk worden, wat leidt tot een negatief bezoekerservaring en dus een verlies aan klanten. Dit betekent dat het ontwerpen van een achtbaan niet alleen technisch is, maar ook een psychologisch element bevat. De speler moet rekening houden met de doelgroep, de veiligheid en de wens van bezoekers om zowel opwinding als plezier te ervaren.
Naast RollerCoaster Tycoon 2, is Planet Coaster een modernere en visueel indrukwekkende simulatiegame. Deze game biedt meer detail en realisme in de grafische weergave. Het is mogelijk om niet alleen achtbanen, maar ook andere attracties zoals draaimolens en waterglijbanen te bouwen. Het spel legt nadruk op personalisatie: alles, van het landschap tot de kleuren van attracties, kan worden aangepast. Dit geeft de speler meer vrijheid bij het bouwen van het pretpark.
Realistische uitdagingen in achtbaanbouwen
Hoewel digitale simulaties veel van de complexiteit van achtbaanbouwen weergeven, zijn er in de echte wereld nog veel meer factoren die meespelen. Een expert op het gebied van achtbanen, Jurnan Schilder van de Universiteit van Twente, benadrukt dat het bouwen van veilige achtbanen een grote uitdaging is. Deze uitdaging ligt vooral in het balanceren tussen opwinding en veiligheid.
Een voorbeeld van een realistische achtbaan die recent is ontworpen, is de zogenaamde Xtreme Spinning Coaster, een attractie die in Plopsaland De Panne zou worden ingevoerd. Deze achtbaan combineert zowel verticale en horizontale bewegingen, inclusief draaiende karretjes die rond hun as bewegen. Het is een unieke attractie die wereldwijd slechts een keer voorkomt, en die in Europa nog niet bestond. De topsnelheid van deze achtbaan is 81 km/u, wat aanzet tot een intensere ervaring voor de bezoekers.
Volgens Schilder zijn er echter serieuze veiligheidsaspecten die bij het ontwerp en bouwen van dergelijke achtbanen moeten worden meegenomen. Een belangrijk aspect is de G-kracht, die ervoor zorgt dat het lichaam in staat is om bloed naar de hersenen te pompen. Bij te hoge G-krachten kan het lichaam dit niet doen, wat leidt tot misselijkheid of zelfs flauwvallen. Daarom zijn er internationale normen voor veilige G-krachten die bij het ontwerp en testen van achtbanen moeten worden nageleefd.
Bij draaiende karretjes is het extra complex, omdat niet alleen de positie van de passagier ten opzichte van het traject van de baan moet worden berekend, maar ook de meest ongunstige positie van de passagier bij elke bocht of heuvel. Dit vereist het gebruik van complexe software om deze berekeningen uit te voeren. Schilder benadrukt dat het gebruik van correcte simulaties en softwarepakketten hier essentieel is voor de veiligheid van de bezoekers.
Achtbaanbouwen in de praktijk: Een project in het eigen achtertuin
Niet alleen grote pretparken of spelbedrijven bouwen achtbanen. Ook particulieren kunnen achtbanen bouwen, zoals in het geval van twee Nederlandse youtubers, Rik Kleeven en Jesper Weijs, die in december 2020 een 50 meter lange achtbaan bouwden in hun eigen achtertuin in Oirlo, Limburg.
Het project, genaamd Glow Coaster, was een zelfgemaakte achtbaan die uit buizen en houten balken bestond. Het traject begon bovenop een schuurtje en bestond uit een vrije val gevolgd door vier heuvels. De achtbaan was zo ontworpen dat het zowel spannend als veilig was. De kosten voor het project lagen rond de 1500 euro, en de bouw tond aan dat zelfs met beperkte middelen en zonder professionele hulp een achtbaan kan worden gerealiseerd.
De allereerste bemande testrit liep echter niet zonder problemen. Volgens de video’s die het duo maakte, was de eerste rit een mislukking. Na de baan te hebben verstevigd, kon de achtbaan alsnog in gebruik worden genomen. De video’s van het project werden door duizenden kijkers bekeken, wat aantoont dat het idee van achtbaanbouwen veel aandacht genereert, vooral bij jongeren.
Het project toont aan dat achtbaanbouwen niet alleen een technische of artistieke activiteit is, maar ook een vorm van creatieve uitdrukking. Het vereist echter niet alleen technische kennis, maar ook een duidelijke visie en uitdagingen die kunnen worden overwonnen. Voor de youtubers was het een manier om tijdens de lockdown een creatief project te starten, waarbij ze tegelijkertijd een educatieve en entertainmentwaarde toevoegden.
Veiligheid en ethiek in achtbaanbouwen
Zowel in de virtuele wereld als in de praktijk is veiligheid een kernaspect van achtbaanbouwen. In het geval van digitale simulaties zoals RollerCoaster Tycoon 2 en Planet Coaster, is veiligheid een van de factoren die worden gesimuleerd. In het spel worden bezoekers ontevreden als de achtbanen te extreem zijn of als er geen voldoende faciliteiten aanwezig zijn. In de echte wereld is het echter essentieel om veiligheid niet alleen te simuleren, maar ook fysiek te garanderen.
De achtbaanprofessor Jurnan Schilder benadrukt dat het bouwen van veilige achtbanen niet alleen technische kennis vereist, maar ook ethisch verantwoordelijkheid. Het is bijvoorbeeld niet alleen belangrijk dat een achtbaan spannend is, maar ook dat de bezoekers veilig zijn. Hierbij moet rekening worden gehouden met de fysieke toestand van de bezoekers, zoals leeftijd, gezondheid en voorkeuren. Daarom is het belangrijk dat achtbanen worden ontworpen met duidelijke veiligheidsrichtlijnen en dat deze richtlijnen worden nageleefd.
Een ander ethisch aspect is het gebruik van simulaties en testen. In de echte wereld worden achtbanen vaak getest met computersimulaties voordat ze worden gebouwd. Dit helpt om mogelijke veiligheidsrisico’s op te sporen. Bij het project van Kleeven en Weijs werd de achtbaan in de praktijk getest, wat leidde tot aanpassingen. In grote pretparken wordt dit proces meestal systematischer aangepakt, waarbij testritten worden uitgevoerd met testpassagiers voordat de achtbaan open gaat voor het publiek.
Samenvatting
Achtbaanbouwen is een activiteit die zowel virtueel als fysiek kan worden uitgevoerd. In digitale simulaties zoals RollerCoaster Tycoon 2 en Planet Coaster kan men het proces van het ontwerpen van een achtbaan leren, terwijl in de praktijk wordt getest wat veilig en interessant is voor bezoekers. Het bouwen van een achtbaan vereist kennis van zowel technische aspecten als van menselijke fysiologie en psychologie. In de echte wereld is veiligheid een kernaspect, wat geregeld wordt via internationale normen en simulaties. Een voorbeeld van achtbaanbouwen in de praktijk is het project van Rik Kleeven en Jesper Weijs, die in hun achtertuin een achtbaan bouwden. Dit toont aan dat achtbaanbouwen niet alleen een creatieve, maar ook een educatieve en interactieve activiteit kan zijn. Voor wie geïnteresseerd is in achtbaanbouwen, zowel in de virtuele wereld als in de praktijk, zijn er veel mogelijkheden om dit te ontdekken.