Afgebroken attracties in pretparken en kermissen zijn zeldzaam, maar kunnen ernstige gevolgen hebben. Zowel in het buitenland als in Nederland zijn er gebeurtenissen geweest die opschrikt hebben bij bezoekers en de aandacht hebben getrokken voor veiligheid in recreatieparken. Deze artikelen bespreken een aantal incidenten, de toedracht en de gevolgen, evenals de maatregelen die nadien werden genomen. De nadruk ligt op feiten die in de bronmateriaal zijn beschreven en die relevant zijn voor toeristen en hotelgasten die hun verblijf combineren met bezoeken aan pretparken of kermissen.
Incidenten in het buitenland en binnenland
1. Pendulum 360 in Saudi-Arabië breekt doormidden
Een van de meest impactvolle incidenten betrof de attractie Pendulum 360 in een pretpark in de regio Al-Hada in de stad Taif, ten oosten van Mekka in Saudi-Arabië. Op een woensdagavond in 2026 brak de attractie in volle actie doormidden. Volgens lokale media was de attractie in werking toen het incident gebeurde. Het deel met de bezoekers stortte naar beneden en raakte de pilaren die de attractie steunden. Er vielen 23 gewonden, drie daarvan in kritieke toestand.
Beelden van het incident tonen hoe de attractie heen en weer zwaait voordat de breuk volgt. Na het ongeval sloot de gouverneur van Taif het park. Hij verklaarde dat de toedracht zou worden onderzocht en dat “iemand verantwoording zal afleggen”. Het incident heeft geleid tot een brede discussie over veiligheid in recreatieparken. Lokale media zoals Arab News roepen op tot strengere inspecties en maatregelen.
2. Ongeval bij de Duitse kermis in Neuss
In de Duitse stad Neuss, in Noordrijn-Westfalen, brak een onderstel van een gondel van de attractie Commander los tijdens een maandagrit. De attractie is een type "shake" dat in de jaren negentig is gebouwd door de Nederlandse fabrikant Mondial. Het incident gebeurde tijdens het Schützenfest, een feest in stadsdeel Furth. In het betreffende bakje zaten twee meisjes, die met de schrik vrijkwamen. Het losgeraakte onderdeel, normaal bedoeld als voetensteun, kwam tot stilstand op de draaischijf. Een medewerker kon de noodstop activeren, waardoor het incident beperkt bleef.
De achtbaan was eerder negatief in het nieuws geweest. In 2010 brak een volledig karretje af in Lüdenscheid, wat leidde tot negen gewonden. In 2012 gebeurde hetzelfde in Bremen, waarbij de inzittenden lichtgewond raakten. Autoriteiten besloten om de achtbaan tijdelijk te sluiten en te onderzoeken of verbeteringen mogelijk waren. De kermisfabrikant Mondial uit Nederland speelt hierbij een belangrijke rol.
3. Ongeval met kind in Alkmaar
In Alkmaar gebeurde op een woensdagavond een incident in de familieachtbaan Crazy Clown op de kanaalkade. Een 4-jarig jongetje viel uit het karretje tijdens een rit. Het kind viel zo’n drie meter en raakte tussen de onderdelen van de attractie terecht. De uitbater kon het kind eruit halen en overhandigen aan de moeder, die in paniek was. De jongen had volgens getuigen zware verwondingen: een jaap op zijn wang, een gebroken kaak en neus en een golfbal op zijn voorhoofd. Hij werd geïnformeerd in het ziekenhuis.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft het incident onderzocht en geconstateerd dat de attractie veilig is. De exploitant heeft in overleg met de gemeente extra maatregelen genomen, zoals extra personeel en aanvullende instructies voor bezoekers. De achtbaan werd na de onderzoeken weer geopend. Wethouder Christian Schouten benadrukte dat het voor iedereen een “nare situatie” was geweest.
Oorzaken en gevolgen
Technische oorzaken
De incidenten hebben duidelijk verschillende technische oorzaken. In het geval van de Saudi-Arabische attractie Pendulum 360 is er geen duidelijke oorzaak genoemd in de bronmateriaal. In het Duitse geval is de achtbaan gebouwd in de jaren negentig en zijn er eerder incidenten geweest, wat suggereert dat ouder wordende attracties meer onderhoud of vervanging vereisen. De Alkmaarse achtbaan had mogelijk geen technische defecten, maar een menselijke factor speelde een rol. De jongen viel uit het karretje, wat op een gebrek aan veiligheid of een verkeerde instructie kan wijzen.
Veiligheid en inspectie
Veiligheid is een centraal thema bij alle drie de incidenten. In de bronmateriaal wordt herhaaldelijk genoemd dat er aandacht moet worden besteed aan strengere inspecties, verbeterde onderhoudsmaatregelen en betere instructies voor bezoekers. De gouverneur van Taif noemt expliciet dat “iemand verantwoording moet afleggen”, wat wijst op een systeemprobleem. In Nederland is de Voedsel- en Warenautoriteit betrokken geweest bij de inspectie van de Alkmaarse achtbaan, wat een positieve stap is, maar ook laat zien dat er ruimte is voor verbetering.
Maatregelen na incidenten
In de drie gevallen zijn er maatregelen genomen. In Saudi-Arabië is het park gesloten en is een onderzoek ingesteld. In Duitsland is de achtbaan tijdelijk gesloten en zijn er verbeteringen overwogen. In Alkmaar zijn er extra maatregelen genomen, zoals extra personeel en instructies, en is de achtbaan weer in gebruik genomen. De nadruk ligt op preventie en herstel, waarbij de veiligheid van bezoekers centraal staat.
Veiligheid in Nederlandse pretparken
Nederland heeft ook zijn eigen voorbeelden van incidenten en maatregelen in het recreatie- en attractieparksector. De Efteling in Kaatsheuvel is een bekend park dat regelmatig achtbanen en andere attracties vervangt of uitbreidt. Sommige attracties worden afgebroken vanwege ouderdom of hoge onderhoudskosten. Bijvoorbeeld Pegasus, een houten achtbaan, werd afgebroken omdat de baan niet meer aan de kwaliteitseisen voldoet. De Efteling kiest ervoor om oude attracties te vervangen door modernere alternatieven, zoals Joris en de Draak.
Oudere attracties zoals de grote speeltuin in de jaren vijftig en zestig zijn ook verdwenen. Deze speeltuin was een populaire attractie voor gezinnen en schoolkinderen, maar de onderhoudskosten en de behoefte aan ruimte voor nieuwe attracties leidden tot haar afbraak. De EHBO-post van die tijd is nog steeds aanwezig, maar andere onderdelen zijn verdwenen. De Efteling illustreert dus het belang van regelmatige inspecties en vernieuwingen, niet alleen voor veiligheid maar ook voor het houden van een aantrekkelijk park.
Conclusie
Afgebroken attracties zijn zeldzaam, maar kunnen ernstige gevolgen hebben voor bezoekers. Zowel in het buitenland als in Nederland zijn er incidenten geweest die hebben geleid tot discussies over veiligheid, inspecties en maatregelen. De incidenten in Saudi-Arabië, Duitsland en Alkmaar illustreren verschillende oorzaken, maar ook verschillende reacties. In alle gevallen is veiligheid centraal gebleven, en zijn er maatregelen genomen om het risico op toekomstige incidenten te beperken.
Voor toeristen die hun verblijf in Nederland combineren met bezoeken aan pretparken of kermissen is het belangrijk om zich bewust te zijn van veiligheidmaatregelen. Zowel parken als kermisexploitanten streven naar een veilige omgeving, maar bezoekers kunnen ook een rol spelen door instructies te volgen en aandacht te besteden aan veiligheidstekens. Door samen te werken kunnen incidenten verder worden beperkt en blijft de recreatieve sector een plezierige en betrouwbare bestemming voor zowel jong en oud.