De wereld van pretparken en kermisattracties is rijk aan innovaties, spectaculaire ontwerpen en historische voorbeelden die het vak hebben gedefinieerd. In de afgelopen jaren zijn er echter ook zorgen gekomen over de veiligheid en financiële haalbaarheid van zowel historische als moderne attracties. Dit artikel biedt een overzicht van Amerikaanse attractiegrootheden, het drama rondom de Ring Racer in Duitsland, en de impact van ongevallen op kermisexploitanten in Nederland. Hierbij worden zowel de geschiedenis van pionierattracties als de huidige realiteit van sluitingen en herdenkingen besproken, op basis van betrouwbare bronnen.
Amerikaanse attractiegrootheden en hun historische betekenis
Coney Island, gelegen in Brooklyn, New York, is een van de meest legendarische plekken op het gebied van pretparken en kermisattracties. Het is de geboortegracht van de moderne achtbaan. In 1884 opende de Gravity Switchback Railroad, het allereerste voorbeeld van een achtbaan, op Coney Island. Bedacht door LaMarcus Adna Thompson, was dit een innovatieve aanpak voor de tijd. De attractie bestond uit twee parallel lopende banen, waarop karretjes in tegengestelde richting afdienden. Hoewel de term 'achtbaan' niet letterlijk op deze attractie toepasbaar was, stelde deze het fundament voor wat later in de vorm van lusachtbanen en snellere varianten zou evolueren.
Luna Park en Deno’s Wonder Wheel Amusement Park
In de 20e eeuw groeide Coney Island uit tot een populaire vakantiebestemming met diverse pretparken. Luna Park, gestart in 1901, was een pionier in het themaparkconcept en werd snel een internationaal bekende locatie. In de loop van de jaren vijftig en zestig kenden de attracties echter een afname in populariteit. Luna Park werd in 1946 gesloten, en Steeplechase Park volgde in 1964. In 2005 streefde de stad New York naar revitalisatie van Coney Island, wat leidde tot de aanleg van het Ford Amphitheater en uiteindelijk de oprichting van een nieuw Luna Park in 2011.
Het huidige Luna Park is het grootste amusementspark aan de strandboulevard van Coney Island en is gelegen tussen Surf Avenue en Riegelmann Boardwalk. Het park is gescheiden door openbare straten en bevat een mix van klassieke en moderne attracties. Zo zijn de 35 meter hoge Thunderbolt en de Cyclone, een historische houten achtbaan, de bekendste trekpleisters. Midden in het park ligt Deno’s Wonder Wheel Amusement Park, waar het 46 meter hoge reuzenrad het centrale element vormt.
Bekende attracties en restaurants
Luna Park en Deno’s Wonder Wheel Amusement Park bieden een uitgebreid aanbod van attracties. Luna Park bevat snelle attracties zoals de Cyclone, Thunderbolt, Soarin’ Eagle en de Brooklyn Flyer, een hoge zweefmolen. Deno’s Wonder Wheel Park staat bekend om het Wonder Wheel, een klassieker die al sinds 1920 draait. Naast achtbanen zijn er ook spookhuizen, wildwaterbanen, draaimolens en andere familievriendelijke activiteiten.
Het eetplan van Coney Island is even diverse als de attracties. Bekende restaurants zijn Nathan’s Famous, bekend om hun hotdogs, en Tom’s Coney Island, waar voedzaam en typisch Amerikaans eten geserveerd wordt. Andere eetgelegenheden zijn IHOP voor pannenkoeken en It’s Sugar of Coney Cones voor ijs.
De Ring Racer: mislukt project van de snelste achtbaan ter wereld
Bij het Nürburgring-circuit in Duitsland was er jarenlang hoop op een gigantische achtbaan, de Ring Racer, die ooit de snelste achtbaan ter wereld zou worden. In 2003 begon de bouw van deze spectaculaire attractie, die een topsnelheid van 217 kilometer per uur zou behalen. Het project was bedoeld als een unieke combinatie van racebanen en pretparkattracties, waarbij passagiers het gevoel zouden krijgen dat ze meededen aan een Formule 1-race.
De werkelijkheid was echter minder spectaculair. De bouw liep voortdurend tegen problemen aan, variërend van technische en veiligheidsproblemen tot financiële kwesties. In 2013 werd de Ring Racer uiteindelijk in gebruik genomen, maar niet zonder beperkingen. De snelheid was beperkt tot 160 kilometer per uur, en slechts vier dagen na de opening werd de baan alweer gesloten.
Het einde van de Ring Racer viel even troosteloos als het begin. In 2025 werd bekendgemaakt dat het gedeelte van de baan voor de ingang van het museum Ring Werk zou worden gesloopt. Hoewel het opvallende gedeelte tussen twee tribunes nog intact is, is duidelijk dat het project nooit zijn verwachte status behaalde.
Impact van ongevallen op kermisexploitanten in Nederland
Ondanks de technische innovaties en de groeiende populariteit van pretparken en kermisattracties blijft veiligheid een centrale kwestie. In Nederland is dit duidelijk te zien aan het voorbeeld van kermisexploitant Toon van de Weerdt. Hij had zijn attractie Chaos op de Tilburgse Kermis moeten sluiten na een dodelijk ongeluk met een vergelijkbare attractie in Ohio, Amerika.
De exploitant volgde direct het advies op van de fabrikant en liet de attractie stoppen, ook al had hij er recent nog mee gereden met zijn dochter. Van de Weerdt benadrukte dat veiligheid voorop ging boven financiële overwegingen. Echter, de gevolgen voor zijn onderneming zijn aanzienlijk. Zonder inkomsten door het onderzoek naar het ongeval dreigt de exploitant financiële problemen te krijgen.
Vertrouwen en herstart
Toen van de Weerdt geïnterviewd werd, benadrukte hij dat hij niet bang was voor het herstarten van zijn attractie. Hij gelooft in de betrouwbaarheid van kermisattracties en stelde zelfs een vergelijking op met treinen: na een ongeluk stappen mensen toch weer in. Hij verwacht dat sommige bezoekers tijdelijk zullen overslaan, maar benadrukte dat hij zijn attractie zo snel mogelijk wil laten draaien. De uitkomst van het onderzoek bij de fabrikant is voorlopig cruciaal voor het vertrouwen van zowel exploitanten als bezoekers.
Conclusie
De geschiedenis van pretparkattracties en kermisexploitanten is een weerspiegeling van innovatie, risico en betrouwbaarheid. Amerikaanse voorbeelden zoals Coney Island en de historische Gravity Switchback Railroad hebben het vak van achtbanen gedefinieerd. Tegelijkertijd tonen recente gebeurtenissen zoals de Ring Racer en de ongevallen in Nederland aan dat pretparken en kermisattracties niet alleen afhankelijk zijn van technische vernieuwingen, maar ook van veiligheid en financiële stabiliteit. De combinatie van geschiedenis en huidige realiteiten benadrukt hoe belangrijk het is dat zowel exploitanten als bezoekers vertrouwen hebben in de attracties en de organisatie rondom deze.