De afgelopen jaren zijn Nederlandse attractieparken getuige geweest van een forse investeringsslag. In 2023 en 2024 investeerden de parken gezamenlijk meer dan 100 miljoen euro in nieuwe attracties, verblijfsaccommodaties en uitbreidingen. Deze investeringsgolf stelt het land in staat om concurrentie te blijven in de internationale markt van themaparken en dagattracties. Hoewel de groei van het totale bezoekersaantal in 2024 bescheiden bleef, met slechts een toename van minder dan 1%, is duidelijk dat bepaalde parken wel degelijk aantrekkelijker werden voor bezoekers.
Bezoekersaantallen en groeiperformances
De Efteling blijft al jaren het meest bezochte attractiepark van Nederland. In 2024 had het park 5,6 miljoen bezoekers, behoudend zo zijn trofeeb als nummer één. Het Rijksmuseum in Amsterdam, dat sinds enige tijd op nummer twee staat, telde 2,5 miljoen bezoeken. Daarachter volgde de Zaanse Schans, die in 2024 zelfs voorbijschoot het Rijksmuseum. De Zaanse Schans trok 2,6 miljoen bezoekers en is dus momenteel de op één na meest bezochte dagattractie van Nederland.
De groei die sommige parken behaalden, is aanzienlijk. Avonturenboerderij Molenwaard stond met een groeipercentage van 13% op het podium. Ook Kinderpretpark Julianatoren (+9%) en Drouwenerzand Attractiepark (+6%) maakten indruk met hun bezoekersgroei. Kleinere parken, zoals BillyBird Hemelrijk, behaalden een groei van 5%. Aan de andere kant nam het bezoekersaantal bij bepaalde grotere parken, zoals Attractiepark Slagharen (-3%) en Walibi Holland (-2%), iets af.
Groei bij kleine parken
Een interessante observatie is dat de kleinere parken tot 500.000 bezoekers per jaar gemiddeld een groei van 6% realiseerden. Dit staat in contrast met de grotere parken, die meer dan 1 miljoen bezoekers ontvangen, waar de groei vrijwel nihil was. Dit verschil wijst op een mogelijke trend dat kleinere en meer regionale attractieparken beter aanslaan bij bezoekers dan de grotere nationale parken.
Investeringen en groei
De investeringen in 2023 en 2024 werden gericht op zowel nieuwe attracties als verblijfsaccommodaties. Deze uitbreidingen zouden de bezoekerservaring moeten verbeteren en aantrekkingskracht creëren. Toch leidde deze golf van investeringen niet direct tot een grotere toestroom van bezoekers. Dit suggereert dat investeringen niet automatisch leiden tot groei in bezoekersaantallen. Andere factoren, zoals marketingstrategie, prijsbeleid en concurrentie, spelen ook een belangrijke rol.
Trends in de markt
Het herstel van de coronapandemie werkt nog steeds door in de bezoekcijfers van dagattracties. De bezoekersaantallen van 2024 zijn nog steeds niet op het niveau van 2019. Dit betekent dat er ruimte is voor verdere groei. Bovendien toont de data aan dat musea en dierentuinen relatief sterk groeiden in 2024. De dierentuinen in de Top-50 noteerden een gezamenlijke groei van ruim 5%.
Een voorbeeld hiervan is Diergaarde Blijdorp, die in 2022 de tweede plek in de Top-50 behield. In 2024 nam Diergaarde Blijdorp de derde plek in. De dierentuinen laten duidelijk een groeitrend zien, wat suggereert dat bezoekers steeds meer belangstelling hebben voor dieren en educatieve toegang tot dierentuinen.
Internationale context
Globaal gezien is het herstel van de attractieparken wereldwijd sterk verlopen. In 2023 bezochten ruim 244 miljoen mensen de 25 grootste attractieparken ter wereld, vergeleken met 198 miljoen in 2022. Dit is een stijging van 23%. De meest bezochte attractieparken ter wereld zijn onder andere Magic Kingdom in Florida, dat 20 miljoen bezoekers trok.
Nederlandse parken zoals de Efteling en Walibi Holland zijn niet in de wereldtop 25, maar behoren wel tot de meest bezochte parken in Europa. De Efteling is de grootste attractiepark in de Benelux en heeft zich ook goed hersteld van de impact van de coronapandemie.
Investeringsbeleid en toekomstige trends
De vraag is of de investeringen van 2023 en 2024 in 2025 werkelijk het verschil gaan maken. Het is mogelijk dat de impact van deze investeringen pas in komende jaren zichtbaar wordt. Grotere investeringen in verblijfsaccommodaties en faciliteiten kunnen leiden tot langdurige groei in bezoekersaantallen.
Daarnaast is het belangrijk om te kijken naar de toekomstige trends. Bijvoorbeeld, de toename in bezoekersaantallen bij de Zaanse Schans suggereert dat er een groeiende belangstelling is voor erfgoed en historie. Dit betekent dat parken en attracties die zich richten op culturele en historische ervaringen in de toekomst wellicht beter zullen scoren.
Conclusie
De investeringsgolf van 2023 en 2024 in Nederlandse attractieparken toont aan dat er veel beweging is in de markt. De Efteling behoudt haar positie als meest bezochte attractie van Nederland, terwijl de Zaanse Schans opklomt tot nummer twee. De groei bij kleinere parken is vooral opvallend, wat suggereert dat regionale en kleinere parken beter aanslaan bij bezoekers. De investeringen lijken echter nog geen directe impact te hebben op de bezoekersaantallen, wat wijst op de complexiteit van de toeristische markt. Toekomstige ontwikkelingen zullen aantonen of deze investeringen in 2025 werkelijk het verschil gaan maken.