Sinds 1 juli 2023 is het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen 2023 (WAS 2023) in werking getreden. Dit nieuwe juridische kader betreft de veiligheid en het toezicht op attractie- en speeltoestellen in Nederland. Het doel van het besluit is het verhogen van de veiligheid van deze toestellen en het beperken van risico’s die daarmee gepaard gaan. Het WAS 2023 vervangt oude regelgeving en brengt veranderingen met zich mee voor producenten, beheerders, verhuurders, importeurs en andere betrokken partijen. Voor toeristen, hoteliers en organisaties die eventueel aansluitend activiteiten organiseren, is het belangrijk om te weten hoe deze wetgeving werkt en wat de gevolgen zijn.
In dit artikel geven we een overzicht van de belangrijkste aspecten van het WAS 2023. We bespreken de doelen van het besluit, wie er verantwoordelijk is, wat de nieuwe eisen zijn en welke uitzonderingen gelden. Ook wordt ingegaan op de rol van keuring en certificering, en welke verplichtingen er zijn voor verhuurders, beheerders en aangewezen instellingen.
Doel van het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen 2023
Het doel van het WAS 2023 is om de veiligheid van attractie- en speeltoestellen te verbeteren. Deze toestellen worden vaak gebruikt in attractieparken, speeltuinen, schoolpleinen en op tijdelijke gelegenheden zoals beurzen of evenementen. Het besluit stelt duidelijke regels op voor het ontwerp, de keuring, de herkeuring, het onderhoud en het gebruik van deze toestellen. Daarnaast wordt het toezicht op deze toestellen versterkt.
Een belangrijk verschil ten opzichte van de oude regelgeving is dat de verhuurder nu primair verantwoordelijk is voor het veilig installeren van bepaalde attractie- of speeltoestellen. Dit betekent dat er duidelijkere verantwoordelijkheden zijn verdeeld in de keten. Daarnaast is gebruikstoezicht op attractietoestellen en niet permanent geïnstalleerde speeltoestellen verplicht geworden.
Definities en toepassingsgebied
Het WAS 2023 is van toepassing op toestellen die worden gebruikt op openbare of semi-openbare grond, zoals in speeltuinen, attractieparken of schoolpleinen. De regels gelden niet voor toestellen die uitsluitend op privégrond worden gebruikt, zoals in een particulier achtertuin of in het buitenland.
In het besluit worden verschillende termen gedefinieerd. Zo wordt een "attractietoestel" gedefinieerd als een inrichting die personen voortbeweegt en bestemd is voor vermaak of ontspanning, aangedreven door een niet-menselijke energiebron. Er is ook een onderscheid gemaakt tussen "attractietoestellen van een eenvoudig ontwerp", die bepaalde technische beperkingen hebben (zoals een maximumsnelheid en hoogte).
Keuring en certificering
Een kernaspect van het WAS 2023 is de keuring van attractie- en speeltoestellen. Voordat een toestel in gebruik mag worden genomen, moet het worden gekeurd door een aangewezen instelling. Als het toestel aan de eisen voldoet, wordt een certificaat van goedkeuring afgegeven. Dit certificaat is verplicht voor de veilige toegang tot en gebruik van het toestel.
Nieuw is dat de verplichtingen voor het keuringsproces zijn uitgebreid. Het keuringsproces is modern gemaakt en er zijn strengere regels opgesteld om veiligheid en toezicht te verbeteren. Zo moet er bijvoorbeeld een meldplicht zijn voor ernstige ongevallen bij de NVWA. Ook zijn er bewaarplichten voor keuringsrapportages en technische dossiers, die door aangewezen keuringsinstanties (AKI’s) worden gehouden.
De rol van verhuurders en beheerders
Het WAS 2023 bevat een aantal belangrijke veranderingen in verantwoordelijkheden. De verhuurder is nu primair verantwoordelijk voor het veilig installeren van bepaalde attractie- of speeltoestellen. Dit betekent dat verhuurders meer verantwoordelijkheid dragen voor het veilige gebruik van toestellen die tijdelijk worden geïnstalleerd, zoals op evenementen of festivals.
Daarnaast moeten beheerders ervoor zorgen dat er actuele dossiers worden bijgehouden. Deze dossiers moeten alle relevante informatie bevatten over het ontwerp, de keuring, de herkeuring, het onderhoud en eventuele afkeuringen. Het is belangrijk dat deze dossiers beschikbaar zijn bij controles en inspecties.
Uitzonderingen en toepassing
Het WAS 2023 geldt niet voor alle attractie- en speeltoestellen. Er zijn een aantal uitzonderingen opgenomen in het besluit. Zo gelden andere regels voor toestellen die uitsluitend in het buitenland worden gebruikt of die op privégrond staan, zoals in een particulier achtertuin. Deze toestellen vallen niet onder het WAS 2023.
Daarnaast zijn er regels opgenomen die specifiek van toepassing zijn op toestellen die al in gebruik waren op het moment dat het besluit in werking trad. Voor deze toestellen zijn bepaalde artikelen van het nieuwe besluit niet van toepassing.
Gevolgen voor de toeristische sector
Het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen 2023 heeft duidelijke gevolgen voor de toeristische sector. Hoteliers en evenementorganisaties die toegang bieden tot of organiseren op locaties met attractie- of speeltoestellen, moeten zich bewust zijn van de verplichtingen die met het besluit gepaard gaan.
Een belangrijk aspect is het certificaat van goedkeuring. Voor bezoekers is het belangrijk om te weten dat een toestel veilig is. Daarnaast zijn er regels voor het gebruikstoezicht op tijdelijk geïnstalleerde toestellen. Dit betekent dat bij evenementen of festivals waar speeltoestellen aanwezig zijn, er toezicht moet zijn op het correcte gebruik en de veiligheid van de toestellen.
Ook het proces van herkeuring en onderhoud kan relevant zijn voor evenementen. Verhuurders en beheerders moeten ervoor zorgen dat toestellen regelmatig worden gekeurd en goed worden onderhouden. Voor hoteliers kan het interessant zijn om samen te werken met verhuurders en beheerders om ervoor te zorgen dat attractie- en speeltoestellen die op hun terrein of op evenementen worden geïnstalleerd, voldoen aan de regels van het WAS 2023.
Keuring en advies
Keuring van attractie- en speeltoestellen is verplicht onder het WAS 2023. Dit betekent dat er regelmatig inspecties moeten plaatsvinden om ervoor te zorgen dat toestellen veilig blijven. De keuring wordt uitgevoerd door aangewezen instellingen, die door de overheid zijn toegelaten. Deze instellingen hebben deskundig personeel dat ervoor zorgt dat de toestellen aan alle veiligheidsnormen voldoen.
Er zijn organisaties die hulp kunnen bieden bij het keuringsproces. Zo helpt TÜV NORD bijvoorbeeld met onafhankelijke keuring en deskundig advies. Voor verhuurders en beheerders kan het nuttig zijn om samen te werken met dergelijke instanties om ervoor te zorgen dat alle verplichtingen worden nagekomen.
Veiligheid en toezicht
Een van de kernpunten van het WAS 2023 is het verbeteren van veiligheid en toezicht. Daarom zijn er nieuwe regels opgenomen voor meldplichten bij ernstige ongevallen. Als er bijvoorbeeld een ongeval plaatsvindt dat leidt tot ernstige verwondingen of overlijden, moet dit worden gemeld bij de NVWA. Deze melding helpt bij het analyseren van risico’s en het voorkomen van herhalingen.
Daarnaast zijn er regels voor het bewaren van keuringsrapportages en technische dossiers. Deze documenten moeten beschikbaar zijn bij controles en inspacties. Het is belangrijk dat verhuurders, beheerders en aangewezen instellingen ervoor zorgen dat deze documenten goed worden bijgehouden en gemakkelijk toegankelijk zijn.
Conclusie
Het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen 2023 stelt duidelijke regels op voor de veiligheid en het toezicht op attractie- en speeltoestellen in Nederland. Het besluit is van toepassing op toestellen die op openbare of semi-openbare grond worden gebruikt, zoals in speeltuinen, attractieparken of op evenementen. Het doel is het verbeteren van veiligheid en het versterken van toezicht.
Belangrijke veranderingen zijn de verplichte keuring door aangewezen instellingen, het uitbreiden van verantwoordelijkheden voor verhuurders en beheerders, en het verplicht stellen van gebruikstoezicht op tijdelijk geïnstalleerde toestellen. Daarnaast zijn er strengere regels voor melding bij ongevallen en voor het bewaren van technische dossiers.
Voor toeristen en hoteliers is het belangrijk om te weten hoe deze regels werken. Het helpt bijvoorbeeld bij het inschatten van veiligheid bij evenementen of bij het kiezen van een toegangspunt waar speel- of attractietoestellen aanwezig zijn. Het WAS 2023 draagt bij aan een veiligere toeristische sector en een beter functionerende keten rondom attractie- en speeltoestellen.