Het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen 2023: Versterkte Veiligheid en Toezicht op Speel- en Attractieapparatuur in Nederland

In Nederland wordt de veiligheid van attracties en speeltoestellen sinds 1 juli 2023 gereguleerd door het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen 2023 (WAS 2023). Dit nieuwe wettelijk kader vervangt de oude regelgeving en brengt belangrijke wijzigingen met zich mee. Het doel van het WAS 2023 is om de veiligheid van speel- en attractieapparatuur te verbeteren, de toezichtsorganisaties te ondersteunen en verantwoordelijkheden in de keten duidelijk te maken. Deze wetgeving is van toepassing op toestellen die op openbare grond staan, zoals speeltuinen, schoolpleinen, of in attractieparken. In dit artikel worden de belangrijkste aspecten van het Warenwetbesluit 2023 besproken, inclusief eisen voor veiligheid, uitzonderingen, keuringsprocedures, meldplichten en de rol van betrokken partijen.

Veiligheidseisen voor Attractie- en Speeltoestellen

De veiligheid van attracties en speeltoestellen is centraal in het Warenwetbesluit 2023. De wetgeving legt uitgebreide eisen op aan het ontwerp, de productie en het gebruik van deze toestellen. Deze eisen zijn bedoeld om te waarborgen dat de apparatuur veilig is voor gebruikers, bij zowel normaal als redelijkerwijs te verwachten gebruik. Dit betekent dat toestellen zodanig zijn ontworpen en vervaardigd dat ze geen gevaar opleveren voor de veiligheid of gezondheid van de gebruikers.

Het Warenwetbesluit 2023 legt uitgebreide voorschriften vast voor verschillende aspecten van attracties en speeltoestellen, zoals:

Het ontwerp- en fabricageproces, waarbij aandacht is voor materialen, constructie en veiligheid in het ontwerp.
De keuring voordat een toestel in gebruik mag worden genomen. Er is een verplichte keuring nodig om te controleren of het toestel aan alle veiligheidseisen voldoet.
Herkeuringen, die regelmatig moeten plaatsvinden om ervoor te zorgen dat het toestel continu veilig blijft.
Registratie van attractietoestellen, zodat er een duidelijk overzicht is van welke apparatuur in gebruik is.
Het bijhouden van een actueel dossier, dat alle technische en veiligheidsgerelateerde informatie over het toestel bevat.
Gebruikshandleidingen, die duidelijke instructies moeten geven over het veilige gebruik van het toestel.
Maatregelen bij afkeuring of buiten gebruik stellen, inclusief procedurele richtlijnen voor betrokken partijen.
Het omgaan met prototypes op beurzen, waarbij extra maatregelen worden genomen om risico’s te beperken.
Onderhoudswerkzaamheden, die regelmatig moeten worden uitgevoerd en waarbij het toestel op veiligheid moet worden gecontroleerd.

Uitzonderingen op het Warenwetbesluit 2023

Hoewel het Warenwetbesluit 2023 een uitgebreide regelgeving biedt, zijn er bepaalde uitzonderingen. Niet alle attractie- en speeltoestellen vallen onder deze wetgeving. Dit is bijvoorbeeld het geval voor toestellen die:

Uitsluitend in het buitenland worden gebruikt.
Op privégrond staan, zoals in eigen achtertuinen.
Kleine elektrische attractietoestellen zijn, die zijn bedoeld voor de voortbeweging van maximaal drie kinderen.
Speeltoestellen zijn die als onderdeel van een spel door kinderen onder toezicht worden vervaardigd.

Bij deze toestellen zijn andere regelgevingen van toepassing of zijn ze volledig vrijgesteld van de eisen van het Warenwetbesluit 2023. Dit houdt in dat het niet nodig is om deze apparatuur te laten keuren of onderhouden volgens de voorschriften van de wet. Het is echter belangrijk om te weten dat ook bij deze uitzonderingen geldt dat het toestel veilig moet zijn en niet in strijd mag zijn met andere relevante wetten of regelgeving.

Keuringsprocedures en Toezicht

Sinds 1 juli 2023 zijn er nieuwe keuringsprocedures ingevoerd die betrokken partijen moeten遵守. De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) speelt een belangrijke rol in het toezicht op attractie- en speeltoestellen. De NVWA controleert of de toestellen aan de veiligheidseisen voldoen en zorgt voor handhaving in geval van overtredingen.

Tegenwoordig is er een bewaarplicht voor keuringsrapportages en technische dossiers. Deze documenten moeten worden bijgehouden door betrokken partijen zoals toezichtsinstanties en beheerders. Bovendien is er een meldplicht voor ernstige ongevallen, wat betekent dat huurders en beheerders verplicht zijn om ernstige incidenten met onmiddellijk letsel of overlijden aan de NVWA te melden.

Een belangrijke verandering in het keuringsproces is de versterkte rol van AKI’s (Aangewezen Keuringsinstanties). Deze instanties zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van keuringen en het opstellen van technische dossiers. De verplichtingen voor AKI’s zijn uitgebreid en houden onder meer in dat ze regelmatig rapportages moeten bijhouden en deze beschikbaar moeten maken bij toezichtsorganisaties.

Meldplichten en Toezichtsmaatregelen

De meldplichten die zijn opgenomen in het Warenwetbesluit 2023 zijn een belangrijke stap in de verbetering van de veiligheid van attracties en speeltoestellen. Huurders en beheerders zijn verplicht om ernstige ongevallen aan de NVWA te melden. Dit betekent dat iedereen die verantwoordelijk is voor een attractie- of speeltoestel, moet weten wat een ernstig ongeval is. Een ongeval wordt beschouwd als ernstig als het leidt tot blijvend letsel, directe ziekenhuisopname of zelfs een overlijden.

Daarnaast is er een meldplicht bij het gebruik van toestellen uit het buitenland. Als een attractie- of speeltoestel tijdelijk in Nederland wordt gebruikt, moet dit minstens 48 uur van tevoren worden aangemeld bij de NVWA. Deze maatregel is bedoeld om ervoor te zorgen dat ook tijdelijk in gebruik genomen toestellen aan de veiligheidseisen voldoen.

De NVWA heeft ook het specifiek interventiebeleid (SPEC46) aangepast en uitgebreid. Dit beleid bevat richtlijnen voor de manier waarop de NVWA actie kan ondernemen bij overtredingen van de wetgeving. De uitgangspunten van het beleid zijn gelijk gebleven, maar zijn nu duidelijker en meer gedetailleerd. Hiermee is duidelijk gemaakt welke maatregelen genomen kunnen worden, afhankelijk van de ernst van de overtreding.

Rol van Gemeenten en Eigenaars

De gemeente speelt in veel gevallen de rol van eigenaar van speeltoestellen in de openbare ruimte. Dit betekent dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het veilig gebruik van deze apparatuur. Ze moeten ervoor zorgen dat speeltoestellen goed zijn geïnstalleerd, regelmatig worden geïnspecteerd en onderhouden.

De eigenaar is ook verantwoordelijk voor het bijhouden van een actueel dossier dat alle relevante informatie over het speeltoestel bevat. Dit dossier moet beschikbaar zijn voor de NVWA of andere toezichtsorganisaties bij controles. Daarnaast is het belangrijk dat eigenaars weten welke regelgeving van toepassing is op hun speeltoestellen en dat ze deze regelgeving遵守.

Een handboek, “Spelen met ruimte”, bevat extra informatie over het aanpassen van de openbare ruimte aan kinderen en speeltoestellen. Dit document is een waardevolle hulp bij het ontwikkelen van speelplekken die zowel veilig als aantrekkelijk zijn voor kinderen.

Nieuwe Verantwoordelijkheden en Partijen in de Ketens

Het Warenwetbesluit 2023 heeft ook duidelijke verantwoordelijkheden voor alle partijen in de keten vastgelegd. Dit betreft niet alleen de eigenaar en beheerder van het toestel, maar ook de fabrikant, importeur en verhuurder. Deze partijen zijn allemaal verantwoordelijk voor het naleven van de veiligheidseisen en het uitvoeren van de benodigde keuringen en onderhoudsmaatregelen.

Een belangrijk aspect van het nieuwe wettelijk kader is dat het moderniseert en verduidelijkt welke verantwoordelijkheden op welke partij rusten. Bijvoorbeeld:

Fabrikanten zijn verantwoordelijk voor het ontwerp en de productie van veilige toestellen.
Importeurs moeten ervoor zorgen dat het toestel voldoet aan de Nederlandse regelgeving.
Verhuurders moeten ervoor zorgen dat de apparatuur goed is geïnstalleerd en regelmatig gekeurd.
Beheerders zijn verantwoordelijk voor het onderhoud en het veilig gebruik van het toestel.
AKI’s (Aangewezen Keuringsinstanties) zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van keuringen en het bijhouden van technische dossiers.

Door deze verantwoordelijkheden duidelijk te maken, wordt er een betere samenwerking mogelijk tussen alle betrokken partijen. Dit zorgt ervoor dat de veiligheid van attracties en speeltoestellen op een consistente manier wordt gegarandeerd.

Conclusie

Het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen 2023 is een belangrijke vernieuwing in de regelgeving rondom de veiligheid van speel- en attractieapparatuur in Nederland. Het nieuwe wettelijk kader stelt strengere eisen en brengt duidelijkere verantwoordelijkheden met zich mee. Door deze wijzigingen wordt de veiligheid van toestellen verder verbeterd, en is er een beter toezicht mogelijk.

De meldplichten, keuringsprocedures en de rol van AKI’s zijn belangrijke elementen die ervoor zorgen dat de regelgeving werkt zoals bedoeld. Bovendien zijn de uitzonderingen duidelijk gemaakt, zodat het duidelijk is welke toestellen wel en niet onder de wet vallen.

Het is aan alle betrokken partijen – fabrikanten, importeurs, verhuurders, beheerders en gemeenten – om deze regelgeving遵守 en ervoor te zorgen dat de veiligheid van attracties en speeltoestellen op de voorgrond blijft. Met het Warenwetbesluit 2023 is een solide basis gelegd voor een betere toekomst waarin speelplekken en attracties veilig en toegankelijk zijn voor iedereen.