De wereld van het reizen is de afgelopen jaren ingrijpend veranderd. Voor reizigers die dromen van verre horizonten, betekent dit een nieuw evenwicht tussen de wens om de wereld te ontdekken en de groeiende bewustwording van de impact op het klimaat. Met de heropening van diverse bestemmingen buiten Europa en de opkomst van duurzamere reisvormen, staan we aan de vooravond van een nieuw reisbestel. Dit artikel analyseert de huidige staat van verre reizen, de klimaatdiscussie die hierdoor wordt gevoerd en de verschuivingen in reisgedrag die hieruit voortkomen.
De Huidige Stand van Zaken rondom Verre Reizen
Sinds september 2021 bieden diverse reisorganisaties weer reizen aan naar bestemmingen buiten Europa. Hoewel het ministerie van Buitenlandse Zaken nog steeds een centrale rol speelt in reisadviezen, volgen veel organisaties hun eigen beoordelingen gebaseerd op informatie van lokale partners en reisagenten. Hierdoor is het aanbod aan verre reizen aanzienlijk toegenomen.
Beschikbare Bestemmingen
De mogelijkheden voor verre reizen zijn divers en groeien gestaag. Landen met een code Geel of Oranje openen hun grenzen opnieuw voor toerisme. Hieronder volgt een overzicht van bestemmingen waar momenteel georganiseerde reizen naartoe worden aangeboden, gebaseerd op gegevens van aangesloten reisorganisaties bij de ANVR en het Calamiteitenfonds.
Code Geel (Open voor toeristen): - Canada - Jordanië - IJsland
Code Oranje (Open voor toeristen): - Afrika: Kenia, Tanzania, Namibië, Zuid-Afrika, Botswana, Marokko. - Azië: Malediven, Oman, Sri Lanka, Thailand (vanaf 1 november). - Zuid- en Midden-Amerika: Costa Rica, Peru. - Noord-Amerika: Mexico (per direct), Verenigde Staten (vanaf 1 november).
Er zijn echter ook bestemmingen die voorlopig gesloten blijven voor toeristen of waar nog geen georganiseerd reisaanbod is. Hieronder vallen onder andere Australië, Nieuw-Zeeland, Indonesië, Vietnam, Cambodja, India, China, Japan, Maleisië, Brazilië en Argentinië. Voor Ecuador wordt een heropening in 2022 verwacht.
Verzekeringen en Risico's
Een belangrijk aspect voor reizigers is de verzekering. Zowel voor bestemmingen met code Geel als Oranje ben je in principe verzekerd voor medische kosten via de basis zorgverzekering. De vraag die reizigers zich moeten stellen, is echter waartegen ze precies verzekerd willen zijn. Organisaties als TUI bieden reizen aan naar Oranje-landen, maar het is aan de reiziger om de risico's en voorwaarden goed te begrijpen.
De Klimaatimpact van Verre Vliegreizen
Naast de praktische mogelijkheden speelt er een andere, cruciale discussie: de impact van verre reizen op het klimaat. Deze discussie wordt breed gevoerd en kent sterke argumenten voor een afname van verre vliegreizen.
Cijfers en Impact
Onderzoek toont aan dat verre vliegreizen een onevenredig grote impact hebben op het klimaat. Vooral reizen verder dan 4.000 kilometer, zoals naar Bali, Willemstad (Curaçao), Kaapstad of Fiji, spelen hierin een hoofdrol. Hoewel deze vluchten slechts 20% van alle vakantievluchten uitmaken, zijn ze verantwoordelijk voor 44% van de totale CO2-uitstoot van alle recreatieve vliegreizen. Dit betekent dat een klein deel van de reizigers verantwoordelijk is voor een groot deel van de uitstoot.
De impact is concreet te duiden. Een retourvlucht van Nederland naar Melbourne stoot ongeveer evenveel CO2 uit als de helft van wat een gemiddeld persoon per jaar uitstoot aan energie in huis, vervoer en voeding. Een retourvlucht naar Bali stoot voor één persoon net zoveel CO2 uit als een gemiddeld huishouden in Nederland jaarlijks aan energie verbruikt.
Bewustwording en Gedrag
Ondanks deze cijfers onderschat een aanzienlijk deel van de reizigers (4 op de 10) de klimaatgevolgen van hun verre vliegreis. Dit is voor organisaties als Milieu Centraal en Natuur & Milieu reden om campagnes te voeren, zoals ‘Op vakantie? Denk dichtbij’. Doel is om reizigers bewuster te maken van hun impact en te inspireren voor alternatieven. De discussie leidt tot een groeiend bewustzijn, maar de daadwerkelijke gedragsverandering blijft vooralsnog achter.
De Toekomst van Reizen: Duurzaamheid en Betekenis
De klimaatdiscussie en veranderende wereld zorgen voor een verschuiving in de manier waarop we reizen. Dit is niet alleen een reactie op milieuoverwegingen, maar ook op de behoefte aan diepere ervaringen en rechtvaardigheid in de reisindustrie.
Slow Travel en Lokale Connectie
Een belangrijke trend is de opkomst van ‘slow travel’. In plaats van gehaast van bestemming naar bestemming vliegen, wordt de focus verlegd naar kwaliteit boven kwantiteit. Dit betekent langere verblijven op één plek, diepere connecties met lokale culturen en gemeenschappen, en de kans om echt tot rust te komen. Reizen wordt hierdoor minder een consumptiegoed en meer een waardevolle ervaring.
Technologische Innovatie en Rechtvaardigheid
Innovaties in de reisindustrie bieden perspectief. Deze innovaties richten zich niet alleen op het verminderen van uitstoot, maar versterken ook de ervaring van het onderweg zijn. Tegelijkertijd ontstaat er ruimte voor een eerlijker speelveld. Overheden en organisaties investeren in toegankelijk, betaalbaar en goed verbonden openbaar vervoer, waardoor duurzamer reizen voor een grotere groep mensen mogelijk wordt.
Voor gemeenschappen die afhankelijk zijn van toerisme en voor luchtvaartmedewerkers betekent deze transitie een nieuwe kans. Omscholing, banen in de trein- en energiesector en investeringen in lokaal toerisme dragen bij aan economische zekerheid en de overgang naar een duurzame samenleving. Minder druk op luchthavens creëert bovendien ruimte voor nieuwe, misschien wel verrassende, bestemmingen en ervaringen.
Conclusie
De wereld van het reizen bevindt zich in een transformatie. Enerzijds biedt de heropening van grenzen weer volop mogelijkheden voor verre reizen naar bestemmingen als Canada, Jordanië en diverse landen in Afrika en Azië. Anderzijds is er een onmiskenbare en groeiende discussie over de klimaatimpact van deze reizen, waarbij cijfers aantonen dat verre vluchten een onevenredig groot aandeel hebben in de totale uitstoot.
Voor de bewuste reiziger ontstaat er een nieuw evenwicht. De toekomst lijkt te liggen in een combinatie van bewuste keuzes, de acceptatie dat verre reizen impact heeft, en een verschuiving naar reisvormen die waarde toevoegen, zoals langere verblijven en lokale betrokkenheid. Het aanbod van verre reizen is beschikbaar, maar de manier waarop we deze ontdekken, staat op het punt fundamenteel te veranderen.