Vliegen is voor veel mensen een standaard onderdeel van reizen naar verre bestemmingen, maar voor personen met tinnitus kan het extra zorgen met zich meebrengen. Tinnitus, een aandoening die zich manifesteert als een constante suis, brom of piep in de oren, roept vaak vragen op over de veiligheid en het comfort tijdens een vlucht. De afgelopen tijd is er regelmatig advies gevraagd over de combinatie van tinnitus en vliegen. Hoewel de meeste Nederlanders voor hun vakantie de auto pakken, is vliegen naar zonnige bestemmingen in de nazomer ook zeer populair. Gelukkig is het over het algemeen mogelijk om te vliegen met deze klachten, mits men de juiste voorzorgsmaatregelen neemt. Dit artikel biedt een gedetailleerde gids op basis van beschikbare informatie over hoe u kunt omgaan met drukverschillen, lawaai en stress tijdens uw reis.
De Fysiologie van Vliegen en Drukverschillen
Een vliegtuig fungeert als een drukcabine. De luchtdruk binnenin de cabine wordt kunstmatig op peil gehouden, maar deze ligt tijdens de vlucht lager dan de druk op de grond. Het menselijk lichaam is in staat om deze drukveranderingen op te vangen, met name via de buis van Eustachius, die in verbinding staat met de keel. De functie van deze buis is het gelijk houden van de druk in het middenoor met de druk in de omgeving.
Wanneer het vliegtuig stijgt, neemt de luchtdruk in de cabine af. Hierdoor zwelt het trommelvlies op. Om te voorkomen dat het trommelvlies naar buiten uitpuilt, moet er lucht uit het middenoor ontsnappen. Tijdens de daling van het vliegtuig stijgt de druk in de cabine juist, waardoor de trommelvliezen naar binnen worden gedrukt. Bij personen met tinnitus kan deze drukverandering leiden tot een tijdelijke toename van de klachten, omdat het gehoor hierdoor tijdelijk slechter kan worden of het trommelvlies onder spanning komt te staan.
Technieken om Druk te Klaren
Om de druk in het oor te gelijk te trekken en de belasting op het trommelvlies te verminderen, zijn er diverse technieken die kunnen worden toegepast. Deze zijn essentieel voor een comfortabele vlucht.
- De Valsalva-manoeuvre: Sluit uw mond en neus en probeer zachtjes lucht door de gesloten neus te forceren. Wanneer de lucht het middenoor bereikt, hoort u een ‘ploppend’ geluid. Het is belangrijk dit voorzichtig te doen om schade aan het trommelvlies te voorkomen.
- Slikken, gapen en kauwgom: Deze bewegingen stimuleren de spieren die de buis van Eustachius openen, waardoor de luchtstroom wordt vergemakkelijkt.
- Hoofd- en schouderbewegingen: Draaiende bewegingen met het hoofd of de schouders kunnen ook helpen de druk te veranderen en te verlichten.
- Neusspray: Bij een lichte verkoudheid kunnen de buis van Eustachius en de neusholtes verstoppen. In sommige gevallen kan neusspray helpen om de druk te verminderen.
Omgaan met Geluid en Lawaai in het Vliegtuig
Het geluidsniveau in een vliegtuig kan oplopen tot zo’n 76 dBA. De impact van dit lawaai op tinnitus verschilt per persoon. Sommige mensen met tinnitus ervaren dat het vliegtuiglawaai hun oorsuizen maskeert, waardoor de klachten tijdens de vlucht minder opvallen. Anderen geven juist aan dat lawaai hun tinnitus verergert.
Er is een fenomeen bekend als ‘reactieve tinnitus’. Dit effect kan ervoor zorgen dat mensen na een bezoek aan een lawaaierige omgeving, zoals een feestje of een vliegtuig, aangeven dat hun tinnitus daarna harder is. Dit kan komen door een verhoogde aandacht voor de geluiden of door de mentale belasting van de drukte. Ook het feit dat het in het vliegtuig rumoerig is, kan ervoor zorgen dat de mentale belastbaarheid afneemt, waardoor de tinnitus meer op de voorgrond treedt zodra het stiller wordt.
Geluidsdempende Maatregelen
Voor het verminderen van geluidshinder tijdens de vlucht zijn er verschillende opties:
- Plek in het vliegtuig: Een stoel vooraan in het vliegtuig is over het algemeen stiller.
- Oordoppen: Deze kunnen het geluid met 10-20 dB dempen. Echter, voor sommige mensen met tinnitus kan het afsluiten van de oren juist leiden tot meer last, omdat de focus op de interne geluiden toeneemt. Het is raadzaam dit vooraf te testen.
- Hoofdtelefoons met actieve lawaaionderdrukking: Deze bieden een effectieve manier om omgevingsgeluid te verminderen.
- Hoofd/koptelefoons met tegengeluid: Het luisteren naar eigen muziek of geluiden kan helpen de tinnitus te maskeren.
Stress, Vermoeidheid en Mentale Gesteldheid
Stress en vermoeidheid zijn bekende triggers die tinnitusklachten kunnen verergeren. Een vliegreis kan op zichzelf al stressvol zijn, wat de klachten potentieel kan versterken. Daarom is een goede voorbereiding cruciaal.
De mentale gesteldheid speelt een belangrijke rol. Angst voor verergering van de tinnitus kan leiden tot een toename van de klachten, simpelweg door de verhoogde focus op de geluiden. Stress zorgt ervoor dat de geluiden daadwerkelijk als harder worden waargenomen. Hoewel de tinnitusgeluiden over het algemeen constant blijven en niet structureel erger worden, kunnen ze door factoren als angst, irritatie, vermoeidheid en stress tijdelijk meer op de voorgrond staan.
Een reiziger met tinnitus gaf aan dat het belangrijk is om te beseffen dat stress de grootste trigger is en dat het meer afhangt van de mentale gesteldheid dan van de omstandigheden. Een positieve instelling en het genieten van de reis kunnen helpen de klachten te relativeren.
Tips voor een Onbezorgde Vliegreis
Om stress en vermoeidheid te minimaliseren, worden de volgende adviezen gegeven:
- Ga uitgerust op reis: Zorg voor voldoende slaap voorafgaand aan de vlucht.
- Goede voorbereiding: Vermijd drukte en stress door op tijd in te pakken en een realistisch reisplan te maken. Het bijhouden van een noodpakket voor tinnitus aanvallen kan een geruststellend idee zijn.
- Houd rekening met uw gezelschap: Maak goede afspraken zodat er rekening wordt gehouden met uw rustmomenten.
Ervaringen van Medereizigers met Tinnitus
Ervaringen van andere reizigers met tinnitus bieden vaak hoop en perspectief. In online fora delen mensen hun verhalen over vliegen met deze aandoening. Veel van deze verhalen zijn positief.
Een persoon die sinds hun twaalfde tinnitus heeft, geeft aan zeker eens per jaar te vliegen en nooit gemerkt te hebben dat het erger werd. Een ander die recent tinnitus heeft ontwikkeld en tegen de vlucht opzag, ontving geruststellende berichten van anderen die aangeven dat vliegen nooit tot verergering heeft geleid. Het dragen van oordopjes (zoals Earplanes) wordt vaak genoemd als hulpmiddel voor het reguleren van de druk op de oren.
Hoewel de angst voor verergering begrijpelijk is, benadrukken ervaringsdeskundigen dat de angst zelf vaak een grotere rol speelt dan de daadwerkelijke fysieke impact van het vliegen. Het is belangrijk om u te realiseren dat klachten die u thuis ervaart, tijdens de reis ook aanwezig kunnen zijn, maar dat dit niet hoeft te betekenen dat u niet kunt genieten van uw vakantie.
Zwemmen en Duiken
Naast vliegen wordt ook gewezen op de impact van duiken of zwemmen. Net als bij vliegen kan de druk op het oor toenemen. Sommige mensen met tinnitus ervaren hierdoor een tijdelijke toename van klachten. Onder water zijn er minder maskerende omgevingsgeluiden, wat de perceptie van tinnitus kan beïnvloeden. Als een arts geen problemen in de gehoorgang of het middenoor heeft vastgesteld en zwemmen niet heeft afgeraden, is het over het algemeen veilig, maar dient men wel alert te zijn op drukveranderingen.
Conclusie
Vliegen met tinnitus is over het algemeen goed te doen. De sleutel tot een succesvolle reis ligt in een combinatie van fysieke voorbereiding op drukveranderingen en mentale voorbereiding op stress en geluid. Door het toepassen van drukverlichtende technieken zoals de Valsalva-manoeuvre, het kiezen van geschikte gehoorbescherming en het minimaliseren van stress door een goede planning, kan een vliegreis comfortabel verlopen.
Hoewel er altijd een kans bestaat dat de tinnitus tijdelijk toeneemt door lawaai of drukverschillen, hoeft dit geen belemmering te zijn om te reizen. De ervaringen van medereizigers laten zien dat velen zonder problemen kunnen vliegen. Het is raadzaam om uw eigen lichaam en reacties goed in de gaten te houden en te doen wat voor u werkt. Met de juiste mindset en voorzorgsmaatregelen staat niets een ontspannen vliegreis naar een verre bestemming in de weg.