Rusland is een land van extreme contrasten en ongekende schaal. Van de ijzige toendra’s in het noorden tot de bruisende metropolen in het westen en de verlaten schiereilanden in het oosten; het grootste land ter wereld biedt een diversiteit die moeilijk in woord is te vatten. Voor reizigers die overwegen om deze bestemming te bezoeken, of voor wie simpelweg geïnteresseerd is in de Russische cultuur en geschiedenis, bieden Nederlandse en Vlaamse televisieprogramma’s een waardevolle bron van inspiratie. Deze reisseries tonen niet alleen de iconische bezienswaardigheden, maar duiken ook dieper in de lokale gebruiken, de geschiedenis en de onbekende uithoeken van het land. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de inzichten die Nederlandse reisexperts hebben opgedaan en gedeeld via hun televisieprogramma’s over Rusland.
De diversiteit van Rusland via het scherm
Rusland wordt in de televisieprogramma’s vaak afgeschilderd als een land van eindeloze mogelijkheden. De bronnen vermelden dat het land een oppervlakte van ruim 17 miljoen km² beslaat, wat neerkomt op ongeveer 11,5% van het wereldwijde landoppervlakte. Deze enorme omvang zorgt voor een enorme variatie in landschappen en culturen. Reisprogramma’s benadrukken dat een rondreis door Rusland zowel de cultuur, geschiedenis en architectuur omvat, als de ongerepte natuur.
Een centraal thema in veel programma’s is de diversiteit van het land. Zoals in de bronnen wordt beschreven, reis je van de paleizen in het statige Sint Petersburg naar de ijzige toendra’s en ongerepte natuur in Siberië. Presentatoren als Floortje Dessing, Jelle Brandt Corstius en Simon Reeve laten zien dat Rusland meer is dan alleen de grote steden. Ze tonen de tegenstellingen: van de ongelooflijke rijkdom in steden als Moskou en Sint Petersburg tot het eenvoudige leven op het platteland en in afgelegen dorpjes.
Iconische routes en bestemmingen
Veel reisseries richten zich op specifieke routes die de essentie van Rusland vangen. De Gouden Ring van Rusland komt expliciet naar voren als een toeristische route in het westen van het land. Deze route voert van Moskou naar Sint Petersburg via een reeks van historische steden. Deze twee steden, de grootste van Rusland, worden vaak gecombineerd in rondreizen van enkele weken. Moskou, met het Rode Plein en het Kremlin, maakt direct indruk met de grote contrasten in het land. Sint Petersburg wordt door velen beschouwd als een nog mooiere stad, met een vochtig landklimaat met koele zomers en zachte winters vanwege de ligging aan de Finse golf.
Naast de westelijke route nemen programma’s de kijker ook mee naar het oosten. De Trans-Siberië Express is een vaste verschijning in reisverhalen. Deze spoorlijn neemt reizigers mee langs talloze hoogtepunten. Bestemmingen die genoemd worden zijn onder andere Vladivostok, maar ook de minder bekende plekken in Siberië. In afleveringen van programma’s als "3 op Reis" worden Siberische steden zoals Krasnoyarsk, Barnaul en Tura getoond. Ook de Trans-Siberië Express naar Vladivostok wordt genoemd als een manier om terug in de tijd te reizen.
Een andere opvallende bestemming die in reisseries naar voren komt, is het Baikalmeer. Dit wordt beschreven als het grootste zoetwatermeer ter wereld. Presentatoren suggereren dat bezoekers hier het water op kunnen gaan met een kajak. Verder naar het oosten ligt het verlaten schiereiland Kamchatka, waar actieve vulkanen te beklimmen zijn. Floortje Dessing werd in een aflevering van RTL Travel tussen de bruine beren op Kamchatka getoond. Dit gebied wordt gepresenteerd als een plek voor de avontuurlijke reiziger.
De Russische cultuur en keuken
Reisprogramma’s geven ook een kijkje in de Russische cultuur en het dagelijks leven. Jelle Brandt Corstius, die jaren in Rusland heeft gewoond en vloeiend Russisch spreekt, wordt geprezen om zijn vermogen om interessante gesprekken te voeren met de lokale bevolking. Hij laat een andere kant van Rusland zien dan het journaal. Zijn programma’s tonen niet alleen de landschappen, maar ook de verhalen van de mensen die er wonen.
De Russische keuken is een vast onderdeel van de culinaire reis. De bronnen beschrijven dat de keuken kenmerken als voedzaam en simpel heeft. Populaire gerechten die genoemd worden zijn: - Haring - Roggebrood - Zuurkool - Pirosjki (gevulde deegkussentjes) - Borsjtsj (soep van bieten, kool en vlees)
Deze gerechten geven een inkijkje in de traditionele smaken die al eeuwenlang worden doorgegeven.
Unieke en extreme locaties
Naast de bekende routes laten reisprogramma’s ook de extreemere en onbekendere delen van Rusland zien. Het Russische dorp Pyramiden op Spitsbergen komt voor in afleveringen van Floortje Dessing en Tom Waes. Dit voormalige mijnwerkersdorp wordt getoond als een verlaten plek met een unieke geschiedenis. Ook Wrangel, een eiland in Siberië, werd door Floortje Dessing bezocht.
Een andere extreme bestemming is het Kaukasus-gebergte. De bronnen vermelden dat reizigers hier door het gebergte kunnen reizen. In de reisserie "De bergen achter Sotsji" van Jelle Brandt Corstius wordt dit gebied verder onderzocht.
Reisstijlen en presentatoren
De manier waarop Rusland wordt gepresenteerd verschilt per programma en presentator.
Floortje Dessing is een bekende Nederlandse reisheld. Haar programma's, zoals "Floortje naar het einde van de wereld", laten vaak de meest afgelegen plekken zien. Ze reist naar plekken als Pyramiden en Wrangel, en laat de extreme kanten van Rusland zien.
Jelle Brandt Corstius wordt beschouwd als een expert op het gebied van Rusland. Zijn series, waaronder "Van Moskou tot Magadan" en "Van Moskou tot Moermansk", tonen een diepgaande kennismaking met het land. Zijn kennis van de taal en cultuur zorgt voor unieke gesprekken met locals. Hij reisde in het verleden graag naar Rusland, maar volgens de bronnen reist hij er inmiddels niet meer naartoe vanwege de ontwikkelingen in 2023.
Simon Reeve (GB) maakte de serie "Russia with Simon Reeve". Hij wordt beschreven als een relaxte kerel die de kijker meeneemt door het land.
Tom Waes (BE) houdt van reizen naar onbekende en extreme landen. Naast Rusland bezocht hij onder andere Pyramiden.
Arnout Hauben (BE) reist in zijn serie "De helden van Arnout" naar Rusland om historische verhalen te volgen. Hij volgt historische paden van Belgische reishelden uit het verleden.
De beste reistijd
Voor reizigers die na het kijken van deze programma’s zelf op pad willen, is de beste reistijd een belangrijk aspect. Volgens de bronnen zijn de maanden mei tot en met augustus de beste periode om Rusland te bezoeken. Het klimaat verschilt per regio. Sint Petersburg heeft, zoals eerder genoemd, een vochtig landklimaat met koele zomers en zachte winters. Moskou heeft een gematigd landklimaat met koele winters en warme zomers.
Conclusie
De Nederlandse en Vlaamse televisieprogramma’s over Rusland bieden een uitgebreid beeld van dit immense land. Ze laten zien dat Rusland meer is dan alleen de grote steden Moskou en Sint Petersburg. Van de Gouden Ring tot de Trans-Siberië Express en van het Baikalmeer tot het schiereiland Kamchatka; de programma’s tonen de enorme diversiteit aan landschappen, culturen en avonturen. Presentatoren als Floortje Dessing, Jelle Brandt Corstius en Simon Reeve delen hun ervaringen en kennis, waardoor kijkers een beter inzicht krijgen in de Russische samenleving en de ongerepte natuur. Voor wie overweegt om zelf naar Rusland te reizen, bieden deze series niet alleen praktische informatie over de beste reistijd en routes, maar ook een diepere waardering voor de complexiteit en schoonheid van het land.