Een reis naar de noordelijkste eilanden van Schotland, Orkney en Shetland, biedt een unieke combinatie van ruige natuur, fascinerende geschiedenis en bijzondere wildlife-ervaringen. Deze eilanden, gelegen in de Noordelijke Atlantische Oceaan, staan bekend om hun prehistorische bouwwerken, Viking-erfenis en adembenemende kliffen. Voor reizigers die op zoek zijn naar een bestemming die zowel cultuur als avontuur combineert, vormen Orkney en Shetland een ideale bestemming. De beschikbare reisinformatie benadrukt de diversiteit van het aanbod, variërend van georganiseerde busreizen tot autorondreizen, waarbij de nadruk ligt op het ontdekken van de hoogtepunten en de unieke sfeer van deze eilanden.
De reis naar deze eilanden begint vaak in het noorden van Schotland, met een overtocht die al een onderdeel van het avontuur vormt. De eilanden worden gekenmerkt door hun eigen karakter, wat hen onderscheidt van het vasteland. Of men nu kiest voor een georganiseerde reis of een individuele autorondreis, de belangrijkste elementen blijven consistent: de indrukwekkende geschiedenis die teruggaat tot de steentijd, de aanwezigheid van Viking-nederzettingen, en de mogelijkheid om zeldzame diersoorten zoals papegaaiduikers en de beroemde Shetlandpony's te spotten. De reisbeschrijvingen suggereren dat bezoekers zich moeten voorbereiden op een ervaring waarbij de tijd tekort zal schieten, gezien de hoeveelheid bezienswaardigheden en de uitgestrektheid van de landschappen.
Hoogtepunten van Orkney
Orkney, een groep van ongeveer 70 eilanden, waarvan er ongeveer twintig bewoond zijn, is een paradijs voor geschiedenisliefhebbers en natuurliefhebbers. Het vasteland, het 'Mainland', is het centrum van de meeste activiteiten en bezienswaardigheden. De hoofdstad, Kirkwall, is een levendige havenstad met een rijk verleden. Een bezoek aan de St. Magnus Cathedral, een indrukwekkend bouwwerk uit de 12e eeuw, is hier een must. De stad biedt tevens mogelijkheden voor winkelen en het verkennen van lokale winkeltjes en galerijen.
Een van de meest iconische archeologische vindplaatsen op Orkney is Skara Brae. Deze prehistorische nederzetting, die dateert uit de steentijd, is buitengewoon goed bewaard gebleven en biedt een unieke blik in het leven van de vroege bewoners van de eilanden. Samen met de nabijgelegen Stones of Stennes en de Ring of Brodgar vormt Skara Brae het hart van het 'Heart of Neolithic Orkney', een UNESCO Werelderfgoedlocatie. De Ring of Brodgar is een indrukwekkende cirkel van stenen, waarvan de precieze functie nog steeds deels een mysterie is, maar die een sterke spirituele en ceremoniële betekenis moet hebben gehad.
De geografie van Orkney wordt sterk beïnvloed door de zee. De Churchill Barriers, een serie dammen gebouwd tijdens de Tweede Wereldoorlog, verbinden verschillende eilandjes en bieden spectaculaire uitzichten. Een opvallend bouwwerk langs deze route is de Italian Chapel. Deze kapel werd gebouwd door Italiaanse krijgsgevangenen tijdens de Tweede Wereldoorlog en is een symfoon van hoop en creativiteit in barre omstandigheden. Het toont de veerkracht van de mens en is een diepgaande getuigenis van de geschiedenis van de eilanden in de 20e eeuw.
Voor degenen die van actieve verkenning houden, biedt Orkney diverse mogelijkheden. Zo is het eiland Rousay, bereikbaar per ferry, een uitstekende bestemming om te fietsen. Het eiland heeft een hoge concentratie aan archeologische sites, waardoor het een soort openluchtmuseum is. Daarnaast is er de mogelijkheid om een vlucht te maken naar Papa Westray. Vanaf het vasteland van Orkney (Kirkwall) wordt deze route uitgevoerd, en de stop op Westray maakt het mogelijk om de 'shortest scheduled flight' ter wereld te ervaren, een vlucht die vaak minder dan twee minuten duurt. Op Papa Westray kunnen bezoekers het hele eiland te voet verkennen en genieten van de rustieke natuur.
Natuurliefhebbers komen ook aan hun trekken bij de Brough of Birsay. Dit is een getijdeneiland dat alleen bij laag water te bereik is via een wandelpad. Hier vindt men resten van een Viking-nederzetting en een oude kerk. De toegang is afhankelijk van de getijdentabellen, die beschikbaar zijn in lokale hotels en eetgelegenheden. Tot slot mag een bezoek aan The Orkney Brewery niet ontbreken voor liefhebbers van lokaal bier, waar een korte rondleiding inzicht geeft in het brouwproces.
De Schattingen van Shetland
Shetland, gelegen op ongeveer 170 kilometer ten noorden van het Schotse vasteland, is nog ruiger en afgelegener dan Orkney. De eilanden staan wereldwijd bekend om hun Shetlandpony's, een klein, sterk ras dat oorspronkelijk afkomstig is van de eilanden. Tijdens een reis naar Shetland is er vaak de mogelijkheid om kennis te maken met deze dieren. Zo is er de 'Shetland Pony Experience' op Burra Isle, waar bezoekers de pony's kunnen borstelen en met ze kunnen wandelen langs de kust, wat uitstekende fotomomenten oplevert.
De hoofdstad van Shetland is Lerwick, een charmante havenstad met een rijke maritieme geschiedenis. Een bezoek aan het Shetland Crofthouse Museum biedt inzicht in het leven van de eilandbewoners in vroegere tijden. Wie de omgeving van Lerwick wil verkennen, kan de panoramaroute over de A970 naar Boddum rijden, of zuidelijker naar de Jarlshof Prehistoric and Norse Settlement. Jarlshof is een archeologische vindplaats met sporen van bewoning die teruggaan tot de bronstijd, met uitgebreide overblijfselen uit de Vikingtijd. Het toont een doorlopende bewoning van duizenden jaren.
De zuidkant van het vasteland van Shetland herbergt een van de meest dramatische landschappen: Sumburgh Head. Bij de vuurtoren biedt de kliflijn een adembenemend uitzicht. In het voorjaar is dit een van de beste plekken om papegaaiduikers te spotten, die hier in grote aantallen nestelen. Eveneens in het zuiden ligt het zandstrand van St. Ninians Island, dat via een natuurlijk zandpad (tombolo) verbonden is met het vasteland. Dit is een zeldzaam geologisch fenomeen en een prachtige plek voor een wandeling.
Een andere interessante stop is het vissersdorp Hoswick. Dit dorp heeft een verleden als Viking-nederzetting, wat af te leiden is aan de naam (Hósvík betekent 'Baai met huizen'). Het is een rustig dorpje met een rijke cultuur. De voormalige hoofdstad, Scalloway, is ook een bezoek waard. Hier vindt men het Scalloway Castle, een torenhuis uit de 16e eeuw, gebouwd door de beruchte graaf Patrick Stewart. De geschiedenis van Shetland is sterk verweven met die van Noorwegen, en op veel plaatsen zijn Noorse invloeden nog zichtbaar.
Voor de avontuurlijke reiziger liggen er in het noorden van Shetland prachtige, ongerepte natuurgebieden. De kliffen van Eshaness bieden een spectaculair uitzicht op de rotsachtige kustlijn en de wilde zee. Hier kan men de kracht van de natuur goed ervaren. De combinatie van deze ruige landschappen, de historische sites en de vriendelijke lokale bevolking maakt Shetland tot een bestemming die lang in het geheugen blijft hangen.
Praktische Reisinformatie en Reisopties
Voor reizigers die vanuit Nederland deze bestemming willen verkennen, zijn er verschillende opties beschikbaar. De bronnen beschrijven zowel georganiseerde busreizen als autorondreizen. Deze reizen zijn vaak veelomvattend en combineren de eilanden met een bezoek aan het Schotse vasteland.
Een populaire optie is de 12-daagse busreis. Deze reis is inclusief retour DFDS Seaways en brengt reizigers via de Highlandroutes en de North Coast 500 naar de noordelijke havens. Een voordeel van een georganiseerde busreis is dat de logistiek, zoals ferryovertochten en accommodaties, geregeld is. Reizigers verblijven in een combinatie van hotels en Bed & Breakfasts. Tijdens een dergelijke reis worden vaak de belangrijkste hoogtepunten van Schotland, Orkney en Shetland aangedaan, zoals Glencoe, Loch Ness, de Orkney-eilanden en Shetland. Ook is er vaak ruimte voor culturele activiteiten, zoals het proeven van Highland whisky.
Voor reizigers die meer vrijheid wensen, is een autorondreis een uitstekend alternatief. Een dergelijke reis begint doorgaans met een verblijf in de omgeving van Inverness, waarna de reis vervolgt naar de ferryhaven (bijvoorbeeld Gills Bay) voor de overtocht naar St Margaret's Hope op Orkney. De autorondreis biedt de flexibiliteit om op eigen tempo te reizen en onontdekte plekken te bezoeken. De reisbeschrijvingen geven aan dat het aan te raden is om de getijdentabels te raadplegen voor bezoeken aan locaties als de Brough of Birsay.
De prijzen voor georganiseerde reizen variëren. Een 12-daagse busreis kan bijvoorbeeld starten vanaf € 2099,00 per persoon. Voor autorondreizen worden vaak prijzen op aanvraag gegeven. Het is belangrijk om rekening te houden met het seizoen. In het voorjaar (april/mei) zijn de vogels, waaronder de papegaaiduikers, op hun actiefst op Sumburgh Head. De zomermaanden bieden de langste dagen, wat ideaal is voor het verkennen van de uitgestrekte landschappen.
Een specifieke ervaring die vaak wordt genoemd, is de nachtferry van Kirkwall (Orkney) naar Lerwick (Shetland). Deze overtocht duurt enkele uren en vindt 's nachts plaats, waardoor reizigers de volgende ochtend fris aankomen op Shetland. De accommodatie op de ferry is vaak een 2-persoonsbinnenhut. Eenmaal aangekomen op Shetland kan men direct beginnen met verkennen, hoewel de check-in bij de accommodatie meestal pas in de middag is. De vroege aankomst biedt de gelegenheid om alvast een deel van de panoramaroute te rijden.
Conclusie
Orkney en Shetland bieden een reiservaring die weinig andere bestemmingen kunnen evenaren. De combinatie van prehistorische sites, Viking-geschiedenis, indrukwekkende natuur en unieke wildlife-mogelijkheden maakt deze eilanden tot een topbestemming voor veeleisende reizigers. Of men nu kiest voor de zekerheid en het gemak van een busreis of de vrijheid van een autorondreis, de eilanden weten te betoveren met hun ruige schoonheid en diepgewortelde cultuur.
De beschikbare informatie benadrukt dat een bezoek aan Orkney en Shetland meer is dan een standaard vakantie; het is een ontdekkingsreis naar een stukje Europa met een unieke identiteit. Van het verkennen van de steentijdse nederzettingen tot het spotten van papegaaiduikers op de kliffen van Sumburgh Head, elke dag biedt nieuwe indrukken. Voor de Nederlandse reiziger die op zoek is naar een bestemming met karakter, geschiedenis en ongerepte natuur, zijn de Noordelijke Eilanden van Schotland een absolute aanrader.