Matera, gelegen in de regio Basilicata in Zuid-Italië, wordt wereldwijd erkend als een van de oudste continu bewoonde steden ter wereld. Deze unieke bestemming onderscheidt zich door haar rotsachtige landschap en de historische Sassi-wijken, die bestaan uit uitgehouwen grotwoningen. De stad heeft een transformatie ondergaan van een gebied met armoede naar een levendig cultureel centrum en een populair toeristisch oord. In 2019 was Matera, samen met de Bulgaarse stad Plovdiv, de Europese Cultuurhoofdstad, wat haar status op de internationale kaart verder heeft versterkt. De stad is opgenomen op de UNESCO Werelderfgoedlijst, wat de wereldwijde erkenning van haar historische en culturele betekenis onderstreept. Voor reizigers die een rondreis door Zuid-Italië maken, biedt Matera een diepgaande blik in het verleden, gecombineerd met moderne voorzieningen en een unieke atmosfeer die vooral in de avonduren tot leven komt.
De Sassi di Matera vormen het hart van de stad. Deze wijken, Sasso Caveoso en Sasso Barisano, tonen een zeldzame continuïteit van bewoning, variërend van prehistorische grotten tot middeleeuwse wijken met kloosters en fresco's. De rotskerken met muurschilderingen uit de 8e tot en met de 13e eeuw zijn hier een essentieel onderdeel van, net als het complexe stedelijke structuur van terrassen, stegen en binnenhoven. Na een periode van ontruimingen en sociaal-economische problemen in de twintigste eeuw, is Matera deel voor deel gerestaureerd, waarbij veel gebouwen een nieuwe bestemming hebben gekregen. Dit restauratieproces wordt nu gezien als een voorbeeld van hoe kwetsbare historische stadsdelen toekomstbestendig kunnen worden gemaakt. De stad is dan ook een ideaal onderdeel van een rondreis door Basilicata en Puglia, op ongeveer een uur rijden van Bari, en biedt voldoende afwisseling voor een verblijf van minimaal een volle dag.
Bezienswaardigheden en Cultuur
De belangrijkste attracties in Matera zijn gericht op haar unieke geschiedenis en architectuur. De Sassi di Matera staan centraal in elk bezoek. Deze oude grotwoningen, uitgehouwen in de kalkstenen rotsen, bieden een kijkje in het verleden van de stad. Een wandeling door de kronkelende steegjes en trappen van deze historische wijk is essentieel om de sfeer te proeven. De Sassi bestaan uit twee delen: Sasso Caveoso en Sasso Barisano. In Sasso Caveoso overheerst het oorspronkelijke, ruigere landschap met rotskerken en grotwoningen, terwijl Sasso Barisano meer is gericht op toerisme met restaurants en winkels. De stad heeft een sfeer die doet denken aan een stad van duizenden jaren oud, wat verklaart waarom films als The Passion of the Christ hier zijn opgenomen.
Een ander hoogtepunt is de Kathedraal van Matera (Basilica Cattedrale di Matera), gelegen op het hoogste punt van de Civita. Deze kathedraal, daterend uit de 13e eeuw, is een prachtig voorbeeld van Apulisch-Romaanse architectuur. De façade is versierd met sculpturen en roosvensters, en het interieur herbergt waardevolle muurschilderingen. Vanaf de kathedraal biedt zich een panoramisch uitzicht over de stad en de omliggende vallei, wat het een strategische plek maakt voor zowel cultuurliefhebbers als fotografen.
Voor liefhebbers van kunst en archeologie is het Museo Nazionale d'Arte Medievale e Contemporanea della Basilicata (MUSMA) een must-visit. Dit museum is gehuisvest in het Palazzo Pomarici, een 17e-eeuws paleis. Het biedt een unieke mix van hedendaagse kunst en eeuwenoude architectuur. De collectie omvat beeldhouwwerken en schilderijen van kunstenaars uit Basilicata, en de tentoonstellingen zijn vaak interactief, waardoor bezoekers een dieper inzicht krijgen in de regionale kunstgeschiedenis.
Natuurliefhebbers zullen gefascineerd zijn door het Parco della Murgia Materana, een uitgestrekt natuurpark dat de stad omringt. Dit park, gelegen in een kloof, biedt mogelijkheden voor uitdagende hikes langs kilometerslange wandelpaden. Langs de routes zijn diverse grotten te bewonderen, en er is zelfs een Tibetaanse brug die kan worden overgestoken. Vanuit het park biedt zich een fenomenaal uitzicht op de stad Matera, vooral tijdens zonsondergang wanneer de rotsen en de bebouwing in warm licht baden. Een bezoek aan dit park vereist zeker drie uur tijd om optimaal te kunnen genieten.
Praktische Reisinformatie
Een bezoek aan Matera is het beste te combineren met een rondreis door de regio's Basilicata en Puglia. De stad ligt centraal en is goed bereikbaar vanuit andere toeristische plekken, zoals Bari (ongeveer een uur rijden) of Locorotondo (ongeveer 1,5 uur rijden). Veel reizigers kiezen ervoor om Matera als dagtrip te doen vanuit hun verblijf in Puglia, hoewel een overnachting sterk wordt aanbevolen om de stad in haar volle glorie te ervaren.
Parkeren in Matera
Hoewel Matera steeds populairder wordt, is het massatoerisme nog niet in volle omvang aanwezig, vooral buiten het hoogseizoen. Desondanks is het belangrijk om vooraf na te denken over parkeren, aangezien het historische centrum autovrij is. Er zijn verschillende parkeerplaatsen beschikbaar aan de rand van de stad.
- Parcheggio Park Scotellaro: Een moderne en bewaakte parkeerplaats op slechts enkele minuten lopen van het centrum. Dit is een comfortabele optie, maar wel prijziger met een tarief van €2,00 per uur.
- Parking Sant’Isidoro: Een overdekte parkeergarage die geschikt is voor grotere voertuigen (tot 2,20 meter hoogte).
- Parcheggio La Scaletta: Een andere optie die wordt genoemd voor wie dichter bij de Sassi wil parkeren.
Vanuit deze parkeerplaatsen is het centrum en de Sassi-wijk gemakkelijk te voet te bereiken. Vanaf Parcheggio Park Scotellaro is het bijvoorbeeld ongeveer vijf minuten lopen naar het uitkijkpunt Belvedere Luigi Guerricchio, een ideale startplek om de route door de Sassi te vervolgen.
Overnachtingsmogelijkheden
Overnachten in Matera is een ervaring op zich en wordt sterk aangeraden, vooral omdat de stad in de avond en vroege ochtend, wanneer de dagtoeristen zijn verdwenen, op zijn mooist is. De accommodatiemogelijkheden zijn divers en variëren van zeer betaalbaar tot zeer luxe.
- Grotwoningen: Voor een unieke ervaring kunnen reizigers kiezen voor een verblijf in een authentieke Sassi-grot. Luxe opties zijn onder andere Sextantio Le Grotte della Civita, waar je in een eeuwenoude grotwoning slaapt met moderne comfort. Locanda di San Martino is een prachtig gerenoveerde accommodatie met een ondergronds zwembad.
- Appartementen en B&B's: Voor wie op zoek is naar meer ruimte en privacy, zijn er appartementen zoals Antica Pepice, dat beschikt over een dakterras met uitzicht op de stad.
- Budget opties: Er zijn ook hostels en eenvoudige pensions beschikbaar, zoals Ostello dei Sassi, dat een fijne uitvalsbasis biedt zonder hoge kosten.
Het is raadzaam om accommodaties ruim van tevoren te boeken, vooral tijdens het hoogseizoen, omdat de beste plekken vaak snel volgeboekt zijn.
Eten en Drinken
Matera heeft een groeiende culinaire scene. Naast traditionele Italiaanse gerechten zijn er diverse restaurants die gebruikmaken van de unieke locatie voor een bijzondere sfeer.
- Crialoss: Dit restaurant is gevestigd in een rots en biedt een fantastisch panoramisch uitzicht over de vallei. Het is aan te raden om vooraf te reserveren als je hier wilt dineren.
- Zipa Café: Een bijzondere bar die is ingericht tussen de grotten en rotsen. De zitplekjes met poefjes en kussens creëren een unieke, romantische sfeer, vooral tijdens de zonsondergang en in de avond bij kaarslicht. Het is een ideale plek voor een cocktail of kleine hapjes.
Reistips en Seizoenen
Hoewel de zomermaanden (juni, juli, augustus) warm en druk kunnen zijn, is het laagseizoen (voorjaar en najaar) vaak aangenamer qua temperatuur en minder toeristisch. De stad verandert in de avonduren in een sprookjesachtig landschap dankzij de vele lichtjes die de rotsen en de bebouwing verlichten. Daarom wordt een verblijf van minimaal één nacht sterk aanbevolen.
Voor wie Matera combineert met andere delen van Zuid-Italië, is een auto de meest flexibele vervoersoptie. De afstanden in de regio zijn goed te overbruggen, en een auto stelt reizigers in staat om gemakkelijk de omliggende natuurgebieden en kuststreken te bezoeken.
Conclusie
Matera is een bestemming die geschiedenis, cultuur en natuur op unieke wijze combineert. De Sassi-wijken, de kathedraal en het Parco della Murgia Materana bieden een gevarieerd aanbod voor toeristen. Door de strategische ligging in Basilicata, nabij Puglia, is de stad een uitstekende stop tijdens een rondreis door Zuid-Italië. Met accommodaties variërend van grotwoningen tot moderne hotels, en een culinair aanbod dat zowel traditioneel als vernieuwend is, kan Matera een breed publiek bedienen. Het wordt aanbevolen om reizigers te adviseren om buiten het hoogseizoen te reizen voor een aangenamere ervaring en om accommodaties ruim van tevoren te reserveren. De stad biedt een onvergetelijke ervaring die de moeite waard is voor elke reiziger die op zoek is naar een diepgaande kennismaking met de Italiaanse cultuur en geschiedenis.