De zoektocht naar de orang-oetan, de 'bosmens' van de regenwouden, is een van de meest indrukwekkende ervaringen die een reiziger in Zuidoost-Azië kan beleven. Deze intelligente primaten, die alleen in het wild voorkomen op de eilanden Sumatra en Borneo, trekken natuurliefhebbers van over de hele wereld. Of het nu gaat om een korte trekking door het oerwoud of een uitgebreide rondreis die meerdere dagen duurt, de kans om deze dieren in hun natuurlijke leefomgeving te zien is een unieke ervaring. In dit artikel wordt een gedetailleerd overzicht gegeven van de verschillende reismogelijkheden, activiteiten en praktische informatie voor een bezoek aan de orang-oetans in Zuidoost-Azië, gebaseerd op actuele reisbeschrijvingen.
De Verschillende Reisopties en Duur
Reizen naar de leefgebieden van de orang-oetans variëren sterk in duur en intensiteit. Er zijn zowel kortdurende excursies als meerdaagse rondreizen beschikbaar, afhankelijk van de beschikbare tijd en het gewenste comfortniveau.
Korte Excursies en Trekkingen
Voor reizigers met weinig tijd of een voorkeur voor een dagactiviteit, zijn er verschillende opties. In Bukit Lawang op Sumatra kan een trekking van drie uur worden gemaakt. Deze tocht is bedoeld om de flora en fauna van het Leuser National Park te ervaren. De wandeling is redelijk inspannend en vereist een redelijke conditie. Het doel is om de Sumatraanse orang-oetans van dichtbij te zien, hoewel de dieren vrij rondlopen en er geen garantie is dat ze worden gespot. Naast orang-oetans is er een kans om andere dieren te zien, zoals gibbons, bladaapjes, kort- en langstaartmakaken, vliegende eekhoorns, Sumatraanse pauwen en neushoornvogels. De gids geeft onderweg informatie over het regenwoud en de planten.
Voor wie meer tijd wil doorbrengen in de jungle, is er de optie om de trekking uit te breiden naar ongeveer zes uur. Dit vergroot de kans om dieren te spotten en te genieten van de jungle. Naast de standaard trekking is er in Bukit Lawang de mogelijkheid om na de wandeling te gaan tuben op de rivier, waarbij men in een met lucht gevulde rubberband de rivier af drijft. Dit wordt gezien als een verfrissende afwisseling na de inspanningen. Op Sumatra is er in Tangkahan, na een korte wandeling door het dichte woud, de gelegenheid om te zwemmen in een verfrissende waterval.
Meerdaagse Rondreizen
Voor een uitgebreidere ervaring zijn er meerdaagse rondreizen die meerdere hoogtepunten combineren. Een voorbeeld is een 20-daagse individuele rondreis door Maleisië en Borneo. Deze reis combineert het bezoeken van wereldsteden met het spotten van orang-oetans en het ontdekken van andere natuur- en cultuurparels. De reis start vaak in Singapore, waarna wordt doorgevlogen naar Borneo. Op Borneo bezoekt men het rehabilitatiecentrum van Sepilok. Daarnaast maakt men een meerdaagse boottocht door de Kinabatangan rivier op zoek naar neushoornvogels en neusapen. De reis wordt afgesloten met een verblijf op de Perhentian eilanden, bekend om snorkelen en witte stranden.
Een andere optie voor Sumatra is een 13-daagse rondreis die begint in Medan. Na een stadsrondleiding in Medan, waar onder andere het Paleis van de Sultan en de Grote Moskee worden bezocht, reist men door naar Bukit Lawang voor een jungletrekking. De reis kan worden verlengd met een bezoek aan het Tobameer of een avontuurlijke uitstap naar de Mentawai-eilanden, een paradijs voor surfers.
De Beleving in de Jungle
Het bezoek aan de orang-oetans is meer dan alleen het zien van de dieren; het is een onderdompeling in een uniek ecosysteem.
De Orang-oetans: Wilde en Semi-Wilde Dieren
In Bukit Lawang bevindt zich een rehabilitatiecentrum dat in 1973 is opgericht om orang-oetans weer in het wild te laten leven. Tegenwoordig worden de dieren niet meer bijgevoerd, waardoor ze zelf moeten overleven. Veel orang-oetans zijn echter nog steeds gewend aan mensen, wat de kans op waarneming vergroot. De meeste orang-oetans in dit gebied zijn semi-wild en waren onderdeel van een succesvol rehabilitatieprogramma. Ze zijn zelfstandig genoeg om in de jungle te overleven, maar zoeken soms nog menselijk gezelschap op.
Op Borneo, in Sandakan, ligt het wereldberoemde Sepilok Orang-oetan Rehabilitatie Centrum. Hier worden jonge orang-oetans die wees zijn geworden door houtkap en stropers, voorbereid op een zelfstandig leven. Bezoekers kunnen het niveau bezoeken waar de apen op zichzelf leven en nog slechts afhankelijk zijn van mensen voor voedsel. Om 10:00 uur is het voedertijd, een moment waarop de aandoenlijke mensapen uit de jungle komen om fruit en noten te eten. In het begin van het park vind je enkele oudere 'dames' die het eigenlijk wel best vinden in het centrum en niet meer terug hoeven naar het oerwoud.
Andere Wildlife en Flora
Naast orang-oetans bieden de regenwouden van Sumatra en Borneo een overvloed aan ander leven. Tijdens trekkingen en boottochten is er een grote kans om verschillende dieren te spotten. Op Sumatra gaat het om gibbons, bladaapjes, makaken, vliegende eekhoorns, pauwen en neushoornvogels. Op Borneo, tijdens een boottocht op de Kinabatangan rivier, worden neusapen en neushoornvogels gezocht. In Sukau, op Borneo, kan men 's ochtends gewekt worden door krijsende gibbonaapjes en het geluid van neushoornvogels.
Naast fauna is er aandacht voor de flora. Gidsen in Bukit Lawang introduceren reizigers bij verscheidene planten en bloemen. Tijdens een reis door Maleisië bezoekt men tevens de groene heuvels van de Cameron Highlands, waar men door uitgestrekte theeplantages rijdt.
Activiteiten naast het Spotten
Naast het zoeken naar dieren bieden de reizen andere activiteiten. Op Borneo is er het Bornean Sun Bear Conservation Centre, dat gevangen zonneberen redt en betrokken is bij hun rehabilitatie. Hier leven meer dan 30 zonneberen in berenhuizen en buitenverblijven. Verder is er op Borneo de mogelijkheid voor een ontspannen river cruise over de Menangul rivier, waarbij men de levendigheid van dieren ziet toenemen naarmate de zon ondergaat. In Tangkahan kan men kennis maken met de lokale bewoners.
Praktische Informatie en Reisvoorbereiding
Een bezoek aan deze gebieden vereist enige voorbereiding. Hieronder volgen praktische aspecten die uit de beschikbare gegevens naar voren komen.
Duur en Intensiteit van Activiteiten
De duur van excursies verschilt. In Bukit Lawang zijn er tours van 3 of 5 uur. De 5-uur durende tour omvat een picknicklunch onderweg. De trekking door het Leuser National Park duurt ongeveer 3 uur, maar kan worden uitgebreid tot 6 uur. De wandelingen zijn inspannend; het terrein gaat omhoog en omlaag door de jungle. Een redelijke conditie is vereist.
Accommodatie
Tijdens de reizen wordt overnacht in diverse accommodaties. In Medan wordt vaak gekozen voor het Le Polonia Hotel, dat beschikt over een zwembad. In Bukit Lawang verblijft men in de Bukit Lawang Cottage. Op Borneo, in Sukau, wordt geslapen in een sfeervolle, houten jungle lodge. In Tangkahan is de overnachting in het Mega Inn.
Kosten en Boeking
Voor een 20-daagse individuele rondreis door Maleisië en Borneo bedragen de kosten vanaf € 2.899 per persoon, inclusief vlucht. Deze reis is te boeken via Vamonos Travels, een organisatie die sinds 1991 maatwerk reizen naar verre bestemmingen organiseert. De 13-daagse rondreis op Sumatra (I-SUM-10) is te boeken op basis van logies en ontbijt. Deze reis kan naar eigen wens worden verlengd of aangepast. Reizigers kunnen langskomen op een reisbureau in Maarssen om de reis te bespreken.
Seizoen en Garanties
Bij het spotten van wilde dieren is er, zoals bij alle dieren in het wild, geen garantie dat ze daadwerkelijk ter plaatse te zien zullen zijn. De kans op waarneming is in Bukit Lawang echter groot. De reizen zijn het hele jaar door te boeken, met dagelijks vertrek vanuit Medan voor de Sumatra-reis.
Conclusie
Een reis naar de leefgebieden van de orang-oetans op Sumatra en Borneo biedt een unieke combinatie van avontuur, natuur en cultuur. Of men nu kiest voor een korte, intensieve trekking in Bukit Lawang of een uitgebreide rondreis die steden, jungle en strand combineert, de ervaringen zijn divers. De rehabilitatiecentra spelen een cruciale rol in het behoud van de soort en bieden reizigers de kans om deze bijzondere dieren van dichtbij te observeren. Met opties variërend van tuben op de rivier tot het bezoeken van theeplantages en het ontdekken van andere wildlife, is er voor elke reiziger een passend programma. Door de beschikbaarheid van diverse accommodaties en de mogelijkheid tot maatwerk, is een bezoek aan deze regio toegankelijk voor een breed publiek.